Tarikatet

TARIKATET  NE SHQIPERI

1921 – 2009

=Sipas konceptit fetar Mysliman,Kur’ani eshte revelate hyjnore qe i ka ardhur Muhamedit (a.s.) nepermjet engjellit Xhebrail,ne intervale te ndryshme te misionit te tij.

Kyr’ani eshte  burimi themelor dhe kryesore i predikimit islam,i pasuar nga tradita profetike.

Ai permban principtin  kryesore fetare,morale dhe juridik, eshte permbledhje e rregullave baze,sipas te cilave me vone do te ndertohej dhe zhvillohej  jeta materialo-shpirterore e myslimaneve.

=Spas mesimit islam Kyr’ani eshte fjale e Zotit,eshte hyjnore,e perjetshme,jo e krijuar, fjale e cila ka qene shkruar para se te krijohej bota,me urdher te Allahut,ne nje tabele te ruajtur mire (ne Al’leuhul al’Mahfudh),ne qiell.

Lajmetari i revelates hyjnore, Xhebraili, kohe pas kohe vinte,sipas nevojes dhe urdherit te Zotit,i kendonte Muhamedit(a.s.), nje pjese te caktuar te Kyr’anit.

Muhamedit nuk i mbetej gje tjeter, vecse kete formule te perjetshme shembullore,t’ua predikonte njerzeve besnikerisht dhe pastaj,me fjalet e veta,t’ua sqaronte e komentonte.

Prandaj Muhamedi eshte plotesisht njeri i kesaj bote,i caktuar nga Zoti,ose i zgjedhur qe njerzeve t’ua percjell deshiren e Zotit.

=Shpalljet qe ju bene Muhamedit ne Medine permbajne diskutime rreth detyrave themelore religjoze,qe jane dhene ne forme detyrash,te cilave myslimanet jane te detyruar t’u permbahen,sic jane p.sh.namazi, argjerimi,vizita ne Qabe,zeqati-tatimi i domosdoshem mbi pasurine e tundshme dhe te patundshme.

Kyr’ani paraqitet edhe si themelues i normave juridike qe rregullojne ceshtjet e kurores, te shkurorzimit, te trashegimise-me nje fjale ve bazat themelore te drejtesise islame,te cilat me vone u sqaruan nga jurist islam.

Sipas myslimaneve,Zoti-Allahu(xh.Xh.) paraqet nje abstraksion esencial,krejtesisht i padukshem, por qe manifestohet me krijimin e cdo gjeje qe ekziston,me krijimin e cdo krijese, qofte e thjesht apo e komplikuar,te ndryshme per nga madhesia.

Ai eshte krijuesi i cdo gjeje,duke filluar prej me te imtave e deri te yjet e panumert.

Me nje fjale Ai  manifestohet gjate krijimit te universit.

Nder karakteristikat themelore te Allahut jane njesia (eshte nje i vetem),plotfuqia dhe se nuk ka vendbanim.

Njesia e Zotit per myslimanet eshte dogma themelore,e cila eshte shume me rigoroze se ne cilido religjon tjeter.

Nuk ka Zot tjeter pervec Allahut dhe Ai eshte nje i vetem.

Ai eshte njekohesisht i meshirshem dhe mirbers,ne nje ane, dhe ,nga ana tjeter,i plotfuqishem dhe i frikshem.

Ai eshte jashte cdo analogjie me krijesat,te cilat Ai i udheheq.Aktivitetin e tij krijues transhendal teologet mysliman e komentojne me nje fuqi te pahetueshme dhe me nje plotfuqi absolute.

=Feja Islame kryente edhe fuksione te ideologjise shteterore

Qe ne kohen e Halifatit te 4-t,H.Aliut(K.V.),ne islam u shfaqen fraksione te ndryshme, prandaj ishte e domosdoshme te kerkohej edhe nje burim i dyte dhe ky mund te ishte vetem fjala qe kishte thene Muhamedi (a.s.).

=Te gjitha tarikatet si: Halveti, Kadri, Rrifai, Saadi, Bedevi, Mevlevi, Bektashi etj… jane rruge te besimit islam qe afirmohen ne kohen e Hz. Muhamedid (a.s) dhe pasohet tek Imam Aliu (K.v) i cili mbetet burim i gjithe Tarikateve qe per nder te tij quhen me emrin e larte Tarikatet-Al-ijje. 

Tarikatet pjese perberse te fese Islame jane rregulluesi sovran dhe apsolut i shtetit ne menyre te tille qe Kur’ani dhe Kodi Civil ishin nje gje e vetme dhe qe dogma,duke u identifikuar me ndertimin shteteror,i jepte ketyre te fundit karakter te pandryshueshem  dhe ekzekutiv.

Ushtrimi i pushtetit konsiderohej si nje akt fetar.Teqet ishin faltore, shkolle dhe gjykate,kurse Kur”ani,libri i shenjte “kodi dhe kushtetuta”

=Pas shpalljes se Pavaresise kleriket perparimtare me veprimtarine atdhetare qe realizonin ,e radhiten veten ne mes personaliteteve politike e shoqerore dhe te luftetareve te Levizjes Kombetare.

Per te ecur me kohen dhe ne perputhje me detyrat e reja qe shtroheshin perpara kombit dhe shoqerise shqiptare,tarikatet kishin nisur riorganizimin e vet,te pavarur nga Halifati.

Me vendimmarrjen ne mbledhjen e Qeverise se Perkohshme te Vlores te dates 05/ 05/ 1913, filloi nje veprimtari intensive per riorganizimin dhe me vone reformimin e institucioneve te Tarikateve te fese islame.

E verteta eshte se ne Shqiperi ne fillim te viteve 20-te,u bene perpjekje me rendesi per riorganizimin e tarikateve islame mbi baza kombetare .

Keto perpjekje i faforizuan ndryshimet e medha politike,por dhe vete shteti shqiptar ndihmoi mjaft per te “kombetarizuar besimet ” dhe per te ristrukturuar organizatat e ndryshme fetare, duke perfshire dhe tarikatet, pjese perberse te komunitetit mysliman.

Duhet evidentuar se ne kete kohe puna ne kete drejtim ishte me e organizuar duke kaluar ne fazen e institucionalizmit te problemeve.

Ne te vertete ajo pune ka filluar qysh me krijimin e shtetit shqiptar te pavarur dhe eshte zhvilluar gjate tere asaj periudhe .

Pra,duke u bazuar ne dokumentat e kohes, konkludojme se lufta per autonomine dhe shkeputjen e organizmave te tarikateve te fese islame ne vendin tone nga Halifati eshte zhvilluar ne terrenin praktik qe ne vitin 1912.

Dhe,per shume vjet me radhe,deri sa u poqen kushtet dhe erdhi koha e mbajtjes se Kongresit te pare te Komunitetit Mysliman  ne vitin 1923 ku u bene perpjekje me rendesi per organizimin dhe te Tarikateve te fese islame mbi baza kombetare.

Duhet thene se gjate viteve 1916-1917,ndonese periudhe lufte,u krijua institucioni ,qe,pa dyshim, eshte nje evendiment me rendesi.

=Ka nje korespodenc ku ne cdo institucion fetar do te behet ne gjuhen Shqipe vertetuar A.Q. SH.Fondi 482.viti1921.D9.fl1.

=Gjyqi i Nalte i Sheriatit per te drejtuar gjyqet e sheriatit te qarqeve dhe ky gjyq,i sapoformuar, perbehej prej perfaqesueseve me te larte “suniteve e tarikateve” te Komunitetit Musliman.

Ne kete kohe u bene disa hapa te rendesishem per riorganizimin dhe ristrukturimin e tarikateve te fese islame,nen drejtimin e Gjyqit te Nalte te Sheriatit te Shqiperise.

Ne mbledhjen e Kongresit 3-te te vitit 1929 titulli nderrohet nga “Keshilli i Nalte i Sheriatit” ne “Keshilli i Perhershem i Komunitetit Musliman”.

Tuke qene se sot Shqiperia eshte nje shtet me vete,perdorimi i gjuhes turke u kufizua dhe me tej ne menyren me te rrepte.

Tani protokollet mbahen ne gjuhen shqipe, gjithashtu edhe fjalimet dhe kunderfjalimet, lutjet, padite,ankesat etj,duhet te perpilohen ne gjuhen shqipe.

=Gjyqin e sheriatit te Shkodres refuzon shkresen e Ministris se Arsimit qe xhamit ti kthejne ne shkolla vertetuar A.Q.SH.Fondi 482.viti 1917.dosja19.fleta30

=Ketyre proceseve organizative dhe administrative te fese islame ne vendin tone u kenderviheshin edhe qarqe te caktuara shoqerore brenda vendit,me koncept e mentalitetet konservatore te trasheguara nga e kaluara.

Ketij veprimi,aspak kombetar,i ndihmonte edhe niveli i ulte arsimor e kulturor i klerikeve.

=Persa i perket organizimit te brendshem te tarikateve te fese islame,u aplikua statukuoja e trasheguar, tradicionale,ku per here te pare Tarikatet kishin kryetarin e administraten e vete,konfirmuar nga “LIGJA  PËRMBI  KOMUNITETET  FETARE” nxjerr nga A.Q.Sh: Fond 246,viti 1922 ,dosja79 e perbere nga 27 nene.

=Po pasqyrojme disa nene:

=Neni 1.Pas disponimeve të statutit të shtetit Shqipëtar, gjithe fete te njohura janë të lira pa as pak ndryshim me njëra jatrën.

Pra besimi, kulti, çfaqja e saj jashtë,proçesioni dhe gjithë zakonet fetare që nuk kundërshtojnë moralin e përgjithëshme janë të lira edhe të siguruara brenda në kufitë të Shtetit Shqipëtar.

=Neni 2.Liria e ndërgjegjes plotësisht ësht’e Lirë. Ç’do shqiptar a i huaj që ndodhet brenda në Shqipëri, ësht’i lirë të ndrojë fenë e të pranojë atë që pëlqen.

=Neni 3. Formalitetet e mbetura nga regjimet e huaja përmbi ndrimin e fesë që nga dit’e botimit të kësaj ligje janë të ngritura.

Pos aji që ndron fenë, kur ndron edhe emërin, vetëm për këtë pikë pas ligjës së Shtetit Civil me dy dëshmues, sillet para zyrës kompetente edhe regjistron emërin e ri.

=Neni 5.Gjithë fetë që ndodhen në Shqipëri d.m.th Katolikizma , Orthodoksizma , Mysulmanizma dhe Bektashizma janë të lidhura me një kryefetar :

a=Katolikët nën kryesin’e një Kardinalit.

b=Orthodoksët nën kryesin’e një Kyremitropolitit

c=Bektashinjtë nën Kryesin’e një Dedejt.

d=Mysulmanët nën kyresin’e një Kryemyftiut.

=Neni 6. Gjithë këto autoritete përsa i përket lidhjes së tyre me autoritetet Shpirtërore që ndodhen jashtë Shqipërisë, do të caktohen me një konkordat midis Shtetit  Shqipëtar në njanë dhe në anë tjatër të Patriarkatit, Selis së Shenjtë, Çelepiut Haxhi Bektashit.

=Neni 7.Marëdhenjet e autoriteteve sipërthënë të Shqipërisë me Romën,me Stambollin  e me Haxhi Bektashin, kufizohen vetëm në ceshtje dogmatike dhe shpirtnore . Për këtë gjë janë të lirë të kenë edhe korrespondecë.

=Neni 8. Për pikat e tjera janë të lidhur te Ministria e Gjyqësisë.

=Neni 12.Kleri i gjithë feve, i math e i vogël, në ç’do shkallë që të jëtë lipset të ndodhet nënshtetas shqipëtar edhe pak së paku prej dy brezash nga kombësija Shqipëtare.

=Neni 13.Mitropolitët, I peshkët, Myftinjtë, Baballarët, zgjidhen nga an’e Këshillavet të shenjta, vërtetohen nga Ministria edhe Konfirmohen me dekretin e Këshillit të Naltë.

Pos këtyre,kleri që vjen nga shkallë më të vogël, emërohet  drejt për së drejti nga kryetarët e feve pas zakonit të ç’do feje.

=Neni 17.Gjithë komunitetet kanë të drejtë, pos shkollavet fillore, të krijojnë shkolla të theologjisë, seminare, medrese, dhe të tjera shkolla, pas gjuhës që flet populli që ndodhet në juridiksionin e ç’do gastre.

Në ato katunde ose qytete ku flitet në familjen e tyre tjatër gjuhë veç Shqipes, munt të kriojnë shkolla në atë gjuhë, si greqisht, sllavisht etj. Duke i u-shtruar ligjit edhe programit të Shtetit.

=Neni 20.Gjithë kleri paguhet nga të ardhurat e pasunis së tyre edhe nga ndihmat që ka për t’i dhënën Arka e Shtetit, proporcionalisht pas sasisë së popullsisis të ç’do feje pa kur far ndyshimi.

=Neni 23.Martesat midis burrit dhe grues që ndodhen në fe të ndryshme, në mos pranohen nga an’e autoritetevet fetare, burri dhe grueja kanë të drejtë të venë para bashkisë e të bëjnë kontratën e martesës.

=Neni 25.Kleri që vjen në shkallën e dytë d.m.th. Ipeshkë, Mitropolit, Myftiu, dhe Babaj, munt të largohet nga detyra pas ankimit të këshillave që ndodhen në qarkun e tyre edhe me pëlqimin e Kryetarëve duke mar mendimin e këshillave që kryeson, vendos largimin e tij dhe lajmëron Ministrin e Gjyqësisë duke i dëftyer arësyet.

=Neni 27.Qarku i juriksionit të ç’do fetarit në shkallën e dytë caktohet pas traditës së vjetër edhe pas sasisë së popullit nga an’e të dy këshillave laike dhe fetare edhe pëlqehet nga Ministria e Gjyqësisë.

Mbeshtetur ne ligjet mbi Komunitetet Fetare te vitit 1922  u mbajt Kongresii i pare i Komunitetit Mysliman  ne date 24/02/ 1923.

Kongresi i pare i Komunitetit Mysliman Shqipetar filloi ne dt 24/02/ 1923 dhe perfundoi ne dt 12/03/1923 ne Tirane ,duke zgjedhur si kryetare Kryemyftiun Haxhi Vehbi Dibren.

=Shteti Shqiptar ligjeroje per te gjitha Komunitetet Fetare ne Shqiperi  Statutin Legal me nr 432, date 03/06/1923,me 7 nene nxjerr nga A.Q.SH F.246 V.1924 D.50 Fl.3, te cilen po e paraqesim me poshte;

STATUTI LEGAL I KOMITETEVE FETARE

Nr.432, me 3/6/1923.

=Art.1.- Lirija e ndërgjegje-s asht e sigurueme si mbas nenit 93 të Statutut dhe të neneve 1-2 të deklaratës më datë Tetuer 10.21 e votueme prej Parlamentit.

=Art.2.Ç’do degë e Myslimanizmës, si Synizma, Bektashizma, Ryfaizma, Kaderizma, Sadizma e tjera; ashtu edhe ç’do degë e Krishtenizmës, si Katolikizma ,Orthodhokizma, Protestanizma, si edhe të gjitha degët e çdo feje tjetër, mund  t’organizohen në një shoqatë fetare indipendente njana prej tjetrës.

=Art.3.Sicila shoqatë fetare ose besimtare mundet me pasë vetëm lidhje shpirtërore dogmatike me qendrat e mëdha fetare përjashta Shqipnis.

Marëdhanat edhe letër –këmbimet midis tyre mbi këtë landë, janë të lira pa ndonjë pengim nga ana e qeveris,

=Parija fetare e shkallës ma të naltë duhet të ketë këto cilësi:

a) Nënshtetas Shqiptar,

b) Të din gjuhën shqip,

c) Të gëzojë të drejtat civile e politike,

d) Të jetë prej racës Shqiptare ose prej fëmije e prej tre brezash në Shqipni.

Nuk mund të jenë ata të cilët tue qenë në këto grada në shqipni me 28 Nanduer 1912, e këndej, kane luftuem çashtjen Shqiptare .

=Me një ligjë mund të epet aprovimi edhe për persona që nuk kanë cilësit e naltpërmenduna.

Klerikët e shkallës tjetër, duhet të kenë të gjitha cilësit e përmendura në këtë nen. Përjashtohen nga paragrafi (b) i këtij art.,klerikët e viseve Shqiptare jetër gjuhëse.

Kryetarët e ç’do feje e ç’do sekti, zgjidhen si mas Statutit të tyne tue i u dhanë nga një dekret njoftimi nga ana e Qeverisë. Në ceremonitë zyrtare, parashkrumja i përket ma të vjetrit në emnim.

=Art.4.Secila Shoqatë, komunitet dhe institutë fetare, si Xhami, Teqe, Kishë, Manastir etj. njihen person moral dhe përfaqësohen si mbas rregullavet fetare të tyre.

Këta kanë të drejtë të kenë, t’akuistojnë dhe të jetërtojnë (alievare) pasuni të lujtëshme dhe të pa lujtëshme dhe të drejtat e tjera civile kompatibe me natyrën e tyre; si edhe kanë të drejtë t’administroj në pasunin e vetë.

Shteti ruan të drejtat e kontrollimit, mbi administrimin e pasunisë dhe mbi llogarit e përvitëshme të tyre si mbas ligjës së veçantë për shoqatë (association).

Pasunitë e pa lujtëshme janë të jetërtueshme.

Secila shoqatë ose komunitet fetare a besimtare ka të drejtë të godisë të mbajë, të drejtojë dhe të kontrollojë, me shpenzimet e veta, Xhami, Kisha, Teqe, Manastire dhe faltore të tjera ashtu edhe aksesorët e tyre si çimitere e të tilla;

Gjithashtu dhe institute bamirse pa asnjë pengim ose formalitet, tue u shtrue vetëm ligjës së Bashkisë për Godina .

=Art.5.Shoqatat kanë të drejtat me propozue dënime disiplinore mbi klerin dhe nënpunsit e vetë .

=Art.6.Këjo ligjë hynë në fuqi që nga dita e shplljes .

=Art.7.Minstrija e Drejtësisë ngarkohet me zbatimin e kësaj ligje.

Vertetohet  A.Q.SH F.246 V.1924 d.50 Fl.3

=Me ligjerimin e  Statutit Legal me nr 432, date 03/06/1923 nga Shteti Shqiptar,per te gjitha Komunitetet Fetare ne Shqiperi u be shkeputja  defakto e mvartesis  se Komunitetit Mysliman  Shqipetar  nga  Sheriati Islam i Perandoris Osmane 

Por gjate viteve 1920-1930 ne shoqerin shqiptare  ,kur beheshin perpjekje drejt evropianizimit, vazhduan te jetonin gjate krahinizmat, prirjet per vecim,qe ushqeheshin edhe nga disa forca regressive.

Ata deshen te ruajne edhe ne keto kushte te reja partikularzat e vjetra dhe autonomit e kohes se kaluar.

Pore gjithe opinion i intelektualeve perparimtare te kohes mbronte tezen se shqiptaret, si nje popull i shumevuajtur dhe qe po kalonte veshtiresi teper te medha,duhet t’u permbaheshin ideve te ndritura te Rilindjes,per bashkim dhe pajtim,te cilat duhet te ishin ne te gjitha fushat boshti i ekzistences dhe kushti i mbijeteses se tij.

Nga pikpamja sociale ekzistonin tri grupe te medha fetare si me posht vijone;

1-Muslimanet (Komuniteti Mysliman +Komuniteti Bektashian)

2-Katoliket,

3-Ortodokset.

=Ne Komunitetin Mysliman  pjes perberse e tije kan qene dhe jane  Tarikatet “sunit, halveti, kadri,rufai,tixhani, saadi e Xhelveti”.

=Shume klerik te tarikateve kane kandituar per prefekt ne profektura te ndryshme te Shqiperise ne vitin 1923,konkretisht :

1-Sheh HAmit SHEHU  Tarikati Halveti ,ka kandituar per Profekturen e Durresit:

2-Sheh Ferid VOKOPOLA Tarikati Rifai ,ka kandituar per Profekturen e Beratit;

3-Sheh Ibrahim KARBUNARA Tarikati Halveti,ka kandituar per Profekturen e Beratit;

Vertetuar:Fletorja Zyrtare nr 69 date 15/12/1923.

=Shume klerik te tarikateve kryenin misionin fetar ne kultet e syniteve (Xhami), cka vertetohet nga shume dokumenta qe ndodhen ne Arkivin Qendror Shteteror,dhe konkretisht;

1=Populli i Gjinokastres nepermjet nje peticiono kerkon qe Sheh Ahmet Shkodra te emerohet inspektor per vakefet e medresete ne ate qytet.Dhe myftiu i Gjinokastres flet mire per te dhe eshte dakort per ta emeruar,sipas aneshkrimit ku jep endimin e vet. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1924. dosja5/a.fleta 315.

2=Me  telegram shifer qe mban daten 16/02/1926 njoftohet Ministria e P te Brendshme Per te siguruar nje parti ne fafor te qeverise sone ne Kurvelesh,e shohim te arsyeshme te riemerohet myftiu i Kurveleshit sheh Hamdiu nga katundi Korovik i Kurveleshit,i cili ka nje rendesi ne ato vende.

Ky zoteri 6 muaj me pare ka qene nenprefekt i Kurveleshit, dhe myfti duke ndermjetesuar prane Ceno Kryeziut e pushoi,dhe emeruan Vehib Runen , dhe a do te bente pershtypje te mire ne rast se do t’u emeronte si myfti ne Kurvelesh.

Pergjigja Telegrafike; sheh Hamdiu ka qene dhe eshte partizan dhe besnik i myftiut Libohoves, prandaj he per he nuk e shohim te arsyeshme emerimin e tij si myfti ne Kurvelesh. vertetuar vertetuar A.Q.SH. Fondi 152.viti 1926.dosja 204

3=Me daten 17/11/1926 njoftohet Ministria e P.te Brendshme se Keshilli i Nalt i Sheriatit ka per qellim te emeroje z Dervish Hilmiun nga Libohova si myfti ne nenprefekturen e Leskovikut e z Teki Rroqi nga Gjirokastra si naib ne Kurvelesh .  Pergjigja; s’ka ndonje pengese. vertetuar A.Q.SH. Fondi 152.viti 1926.dosja 204.

4=Z Qazim Hoxha i dergon nje lutje keshillit te Komunitetit Mysliman dt 09/07/1935 nepermjet se ciles tregon se ka qene ngarkuar prej te ndjerit Haxhi Sheh Shaban Damnori si sheh i tixhanive,prandaj lutet qe te dekretohet ne kete detyre.

Kryesia e Komunitetit Mysliman  duke marre parasysh se zoteria ne fjale i ka te gjitha cilesite e duhura dhe meriton per kete detyre te ngarkuar edhe nga shehu i vet, vendosi pelqimin e kerkeses per njohjen e tij si sheh i tarikatit tixhani ne Shqiperi dhe autorizoi kryesine qe te pajis me autorizimin perkates.vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1936. dosja 3.

5=Nga nje liste klerikesh ne qarkun e Beratit.per me shume kliko :Listen jo te plote qe permban fetaret ne Tarikatet per qarkun e Beratit.Viti 1946.

6=Vendimi nr 46 i Keshillit te Perhershem te Komunitetit Mysliman date 15/02/1950 i cili vendosi emnimin e imameve ne xhamijat e katundeve si me poshte vijone:

Nr Emer Mbiemer Katundi ku ndodhet kulti qe  sherben
1 Shyqeri Polovina Imam ne xhamin e katundit te Perhondise
2 Mehmet Tomorri Imam ne xhamin e katundit Dardhe
3 Sami Berberi Imam ne xhamin e katundit, Drize
4 Ramadan Bregu Imam ne xhamin e katundit,Roshnik
5 Shuaip Hoxha Imam ne xhamin e katundit, Mbreshta;
6 Estref Luari Imam ne xhamin e katundit Ruzhdie
7 Faik Luari Imam ne xhamin Lagja Deli-Begas Berat
8 Xhemal Reka Imam ne xhamin e katundit, Bogdan
9 Abdulla Tahiri, Imam ne xhamin e katundit, Sheq
10 Mehmet Sulejmani Imam ne xhamin e katundit, Karkanjos
11 Haxhi Isuf Berberi Imam ne xhamin e katundit, Uznove;
12 Hafiz Isuf Shehu Imam ne xhamin e katundit, Velabisht
13 Alush Kuci Imam ne xhamin Lagja Mehmet Bej Berat
14 Mehmet Hasani Imam ne xhamin e katundit, Dobronik
15 Abdurrahman Abdiu Imam ne xhamin e katundit, Lapardha
16 Shaban Xhemo Imam ne xhamin e katundit, Lybesh

vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1950. Dosja4.

=Percarja shoqerore dhe ekonomike ushqehej prej bashk- ekzistences se disa stadeve te zhvillimit kulturor konfliktual; klanet malore ne veri,bejleret feudal ne jug dhe nje popullsi ortodokse ne rajonet prane kufirit grek si dhe pjesa katolike e popullsise.

Por, pavaresisht prej ndryshimeve fetare, rendesia e ketij faktori nuk duhet te mbivleresohet ,pasi ndjenja fetare ne Shqiperi pergjithesisht nuk ka qene e fuqishme.

Ndryshe nga popujt e tjere te Ballkanit,feja nuk indetifikohej me kombin.

Shume lidhje ,ne nje menyre ose ne nje tjeter,i kaperxenin kufit e fese,p,sh.

Malesoret katolik dhe myslimanet e veriut jetonin ne te njejten shoqeri fisnore dhe jeta e tyre rregullohej prej te njejteve ligje.

Ne Jug sistemi shoqeror ishte kryesisht patriakal si dhe ne Veri dhe ushtrohej si ndaj myslimaneve ashtu dhe ndaj te krishtereve ortodokse.

=Me shpalljen e vendit mbreteri,u realizua njelloj stabiliteti politik nen qeverisjen e Mbretit  Zog I,

Zogu duke afirmuar se donte te vinte ne jet parimet e laicizimit te vendit,beri qe parlamenti te votonte nje ligj mbi statusin e bashkesive fetare qe priste perfundimisht cdo lidhje me regjimin juridik te meparshem.

Shtetasit shqiptare nuk do t’i nenshtroheshin me asnje legjislacioni kanonik,vecse me deshire,por,sidoqofte,duke ju bindur ligjeve te  shtetit .Xhamit, kishat, manastiret, teqet, shoqatat e besimtareve, institucionet fetare beheshin persona te thjesht juridik perpara ligjit.

Administrimi i pasurive te xhamive, kishave behej nga zyrtare te Komunitetit perkates, ndersa administrimi i teqeve behej prej trashegimtarit te vete.

=Kleri duhej te perbehej i teri nga njerez me kombesi shqiptare dhe duhej te merrte lejen e shtetit per te ushtruar fuksionet e tij,pavaresisht se cilit besim i perkiste.

=Bashkesia Islame Shqiptare (Sunitet dhe Tarikatet) kane ber gjithsejt 3 kongrese(Konkretisht).

Kongresi i Ire i Myslimaneve.

=Gjyqi i Nalte i Sheriatit i drejtohet Kryeministrise dhe e njofton se; me qe e shikon te nevojshme nje keshill (kongres) te myslimanizmes(xhema’atit Islemije),per te cilin eshte folur e kerkuar here pas here verbalisht edhe nga ana e popullit musliman,ka caktuar qe te behet nje mbledhje per formimin e keshillit ne fjale me date 20/02/1923.

Me kete rast e njoftojme te larten Kryeministri dhe kerkojme prej saj te na ndihmoje duke u dhene urdherat e duhura te gjithe prefekturave e nenprefekturave qe te zgjedhin rregullisht nepermjet Bashkive nga 1 person e ta dergoje ne Tirane. vertetuar A.Q.SH .Fondi 482.viti 1923.dosja 1.fleta 11.

=Kryesia e Keshillit te Ministrave me vendimin e vet nr 57 te dates 29/01/ 1923 i nepet  leje Gjyqit te Nalte te Sheriatit per te bere mbledhjen e pergjithshme me date 20/02/ 1923 per formimin e Keshillit myslimanizmes (xhem-ati islamije). vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1923.dosja 4. fleta 3.

=Ministria e P.te Brendshme njofton telegrafisht zyrat e veta vartese se’shpenzimet qe do te behen prej delegateve qe kane me marre pjese ne mbledhjen e pergjithshme te myslimanizmes duhet te paguhen prej bashkive te vendit,sic u paguan edhe delegatet e popullit Orthodoks”. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1923.dosja 4.fleta 8.

=I dergohet Ministris se Puneve te Brendshme lista e delegateve te kongresit per t’u paguar udhetimi dhe kthimi,sipas deftesave,si dhe dijetat nga 20 shkurti deri me 13 mars nga 10 fr.ari ne dite. Te cilet jane si me posht vijon:

Nr Emer Mbiemer Rrethi ose Qyteti Nr Emer Mbiemer Rrethi ose Qyteti
1 Myrtesin Kullici Tirane 2 Ahmet Rrustemi Shijak
3 Ahmet Penjuli Kruje 4 Hafiz Ali Durres
5 Haxhi Isuf Kazazi Kavaje 6 Halit RRoji Shkoder
7 Muharrem Mullahu Elbasan 8 M.R.Maci Lezhe
9 Hafiz Sabri Beu’ Malsi e Shkodres 10 Xhemal Najpu Puke
11 Reshad Kokolari Gjinokaster 12 Selim Luniku Gramesh
13 Musa Haxhi Aliu Librazhd 14 Qerim Fuga’ Berat
15 Sheh Ibrahim Karbunara Lushnje 16 Dervish Aliu Skrapar
17 Qerim Buzmadhi Mallakaster 18 A Fehim Fier
19 Halim Gostivari Kolonje 20 Shyqri Myftiu Peqin
21 Abdurrahim Tepelena Tepelene 22 Salih Hamzai Permet
23 Ali Galibi Libohove 24 Vebi Kallapolli Delvine
25 Shaqir Hoxha Korce 26 Major Emini Bilisht
27 Ali Koka Kurvelesh 28 Banush Hamdiu Progadec
29 Vehbi Dibra Diber 30 Sali Vuceterri Zergjan
31 Jakup Sabri Mat 32 Qamil Bala Kosove

 vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1923.dosja 4.fleta 16.

=Raport mbi Projektin e Statutit.Tirane me 05/03/1923. Kryesis se Kongresit Mysliman ne Tirane.Komisioni qe u ngarkua me pregatitjen e nje projektiper Statutin e Myslimaneve te Shqiperise ,vazhdoi me bisedimet e tij e formuloje projektin e paraqitur bashkanjitas.

Sikurse shifet ne kete project tuke u marre parasysh qellimet exhesiale t’organizimit, Statuti merr emrin Statuti i trupit Musliman Shqiptar ne tecilin jemi mundue me permbledh disa themele per sigurimin e mbar vajtjen e organizimit te ketij trupi per sa i perket sigurimit te nje morali te paster e zhvillimit  landuer dhe ekonomik tuke u largue kry keput prej politike. vertetuar A.Q. SH. Fondi 482.viti 1923. dosja 4.fleta25.

=Nga ana e Qeverise,Ministri i P.Brendshme,A Zogu,me date 24/02/1923 cakton te deleguar z Qerim Cela,sekretar i Pergjithshem i Ministrise se P.Brendshme. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1923. dosja 4.fleta 41.

=Kongresi i pare, i vitit 1923 duke shpallur mëvetësinë e Xhamisë Myslimane Shqiptare u quajt Kongresi i themelimit te Komunitetit apo Bashkesise Islame, i bere nga Gjyqi i Nalte i Sheriatit me ndihmen aktive te Qeverise,duke filluar nga zgjedhja e delegateve deri te shpenzimet e tyre.

Sheh Ahmet Shkodra ne emer  te 200 vetave rifai dergon kete telegram:

=Tarikati Rifai me zemer plote pergezon te parin Kongres Shqiptar,paraqet nga thellesia e zemres urime per dobine e perparimin e myslimanizmit shqiptar dhe shfaq deshiren te te perfaqesohem me nje delegate , lyp autorizimin telegrafik:Sheh Ahmeti. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1923.D4. fleta 152.

=Shkres e Ministris se Drejtesis date 15/04/ 1924  mbi citimin e nenit 2 te Statutit te Komuniteteve fetare ku thuhet cdo dege e myslimanizmit mund te organizohet vec. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1923.dosja1.fleta26,27

= Ne emer te 200 vetave Sheh Ahmeti i Tarikatit Rifai me ane ten je telegram uron  parin e Kongresit Mysliman Shqiptar e perparimin e Myslimanizmit Shqiptar.  vertetuar A.Q.SH.Fondi 482.viti 1923 .dosja4.fleta152.

=Keshilli i Ministrave,Kryesis se Keshillit te Nalte te Sheriatit. Tirane:

Ngjitazi po ju dergojme Dekretin e titullarit te Kryesise s’atij Keshilli preferue nga kjo Kryesi prej misave te Xhematit islamije te zgjedhun prej kongresit Mysliman pelqyem prej mbledhjes nr 125 me date 04/04/1923 te Keshillit te Nalte.

Tirane me 11/04/1923.                             Kryeministri. d.v.

vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1923. dosja 9.fleta43

=Vendim i keshillit te xhemaalijes te Tiranes ku refuzon shkresen e Ministris se Arsimit qe xhamit ti kthejne ne shkolla vertetuar A.Q. SH. Fondi 482.viti 1923.dosja3. fleta33

Kongresi i II Myslimaneve.

=Zgjedhjet e delegateve per ne Kongres jane bere ne baze te nje rregulloreje te pregatitur enkas ne vitin 1925 dhe kane filluar me date 21/06/1925 dhe vazhduan deri ne date 05/06 /1925.

Myftiu i Pergjithshem njofton Ministrine e Drejtesise se me date 15/06/1925 ora 900  para dite hapet Kongresi Mysliman ne sallen e Xhamise se Vjeter ne Tirane,me pjesemarres delegatet e cdo prefekture, te zhgjedhur nga populli Mysliman.

Kerkohet te jete i pranishem nje perfaqesues i qeverise.

Po ate dite njoftohet edhe Ministria e P.te Brendshme. vertetuar A.Q.SH. Fondi 152.viti 1925.dosja 542.fleta 1.

=Ka disa telegrame e qarkore urgjente ne te gjitha qytetet e Shqiperise ku njoftohet se Kongresi hapet me date 15/05/1925,ne Tirane ne Xhamin e Vjeter, delegatet duhet te jene nje dite me pare. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1925.dosja 3.fleta 11,12.

=Kryesia e Repuplikes Shqiptare njofton Komunitetin Mysliman se,si perfaqesues te posacem te qeverise pran Kongresit Mysliman, do te dergohet sekretari i pergjithshem i Ministris se Drejtesise,z Faik Dibra. vertetuar A.Q.SH. Fondi 155.viti 1925.dosja VIII-34. fleta 6.

=Ne organet drejtuese te Kongresit zgjidhen;Kryetar i Kongresit Vehbi Dibra, nenkryetar  Behxhet Shpati,Sekretar Muamer Abedini, dhe Ferit Vokopola (nuk pronoi se eshte ne Parlament).

Kongresi i vitit 1925,per punen qe beri,amendoi Statutin sipas kerkesave te dala nga pervoja,pregatiti disa rregullore,analizoi me sy kritik nje tematike te gjere qe kishte te bente me islamin ne Shqiperi si dhe pervojen e deritanishme te Komunitetit,me te drejte u quajt  Kongresi i bere nga vete kuadrot e Komunitetit per problemet e veta.

Sali Vucenishti propozon te ngrihen 3 komisione,te cilet u zgjodhen nga Kryesia e Kongresit:

a-Ne komisionin qe u muarre me Statutin e buxhetin u zgjodhen zoterinjte:

Nr Emer Mbiemer Nr Emer Mbiemer
1 Halit RRoji 8  Hafiz Xhaferri,
2 Halit Myftiu 9 Salih Vuciterni
3 Ali Tivari 10 Jakub Sabriu
4 Xhemal Pazari 11 Ramiz Shehu
5 Nexhip Topciu 12 Mehmet Esati
6 Hasan Sulejmani 13 Ferit Vokopola
7 Shyqyri Myftiu

b-Ne komisionin qe u muarre me Rregulloren e administrates se zyrave te Vakefit e te Sherijes u zgjodhen zoterinjte:

Nr Emer Mbiemer
1 Hafiz Musa Haxhi Aliu
2 Muamer Abedin Korca
3 Vehbi Dibra.I cili ka te drejte te marre pjese ne te gjitha komisionet.
4 Hafiz Nexhi Zajmi
5 Sulejman Luzati
6 Behxhet Shapati
7 Abdyl Qerimi

c-Ne komisionin qe u muarre me Rregulloren e Medresese se Nalte(arsimi) u zgjodhen zoterinjte:

Nr Emer Mbiemer Nr Emer Mbiemer
1 Hafiz Josuf Karakaci 7 Hafiz Ali Korca
2 Ali Derhemi 8 Hafiz Raif,Hafiz Mehmeti
3 Jahja Luftullahu 9 Sinan Hoxhalushi
4 Sulejman Kungulli 10 Sulejman  Demiraj
5 Ali Jahja Bitincka 11 Ahmet Sulejmani
6 Mehmet Emini

Keshilli i Ministrave me vendimin e vet nr,425 dt 18/08/1925 vendosi pranimin e Statutit te Xhema’ati Islamijes Shqiptare ,percjell me shkresen nr 1550 me date 18/08/1925 te Ministris se drejtesise.

vertetuar A.Q.SH. Fondi155.viti 1925.dosjaVIII-34.fleta 9.

=Kryetari i Repuplikes Dekretoi Vehbi Dibren kryetar te Keshillit te Nalte te Sheriatit. vertetuar A.Q.SH. Fondi 149.viti 1925. dosjaVI-199.

=Vendim nr 425 date 18/08/1925 i Keshillit te Ministrave mbi pranimin e Statutit te Xhema-atit Mysliman Shqipetare i percjellun me shkresen nr 1550 dt 18/08/1925 Ministris se Drejtesis. Kryesekretari M.Curri.d.v.Kryesija e Repuplikes Shqiptare nr 1489.

Per dijeni e veprim ju dergohet kopja e vendimit te Keshillit Ministror. A.Zogu. d.v. Kryetar i Repuplikes.Ministrie e Drejtesise nr 1550/1 Tirane me 23/08/ 1925. Kryesis se Keshillit te Nalt te Shqiperise.Tirane.

Per njoftim dhe ne pergjigje te shkreses nr 42 date 1/08/1925 ketu siper ju konkludojme kopjen e vendimit te Keshillit Ministrue dhe pranimin e Statutit te Xhema-atit Mysliman Shqpetar.Ministri I Drejtesise P.Boga.d.v. vertetuar A.Q.SH. Fondi 149.viti 1925.dosja 2 fleta 4.

=Statuti i Komunitetit Musliman.  vertetohet A.Q.SH. Fondi 149.viti 1925.dosja 2.fleta 5-15.

=Rregullore e Organizimit te Vakefeve Myslimane. vertetohet A.Q.SH. Fondi 149. viti 1925.dosja 2.fleta 19-27.

Kongresi i III Myslimaneve.

=Keshilli kontrollues me dt 03/06/1929 i drejtohet keshillit te Nalte te Sheriatit:

Duke marre parasysh se koha e mbledhjes se Kongresit po afrohet dhe,duke qene se Rregullorja e zgjedhjeve per antare te Kongresit ne pikpamje te interesit te xhema’atit ka nevoje per disa modifikime e permiresime esenciale,

Vendosi t’i lutet kryesise se Komunitetit Mysliman te urdheroje pregatitjen e nje projekt regulloreje te modifikuar e cila deri ne vjeshte,mbas nje lajmi te asaj Kryesie, mund te bisedohet e te pranohet definitisht ne nje mbledhje te perbashket e te shkurter te keshillave.

vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1929.dosja 2.fleta 1,2.

=Ministria e Drejtesise,e nxitur nga deshira qe edhe bashkesia islame te organizohet me parimet modern,duke ndjekur shembullin perparimtar te qeverise qe me ligjet e reja i ka celur rrugen perparimtare dhe cilivizimit te popullit dhe e mbeshtetur ne atdhetarizimin e Komunitetit Mysliman dhe ne deshiren e Xhema-atit Islamijes

Per t’u organizuar Komuniteti Mysliman ne parime modern,lutet qe me date 05/07 /1929 te mblidhet nje kongres i Komunitetit Muhamedan,pos sektit bektashian,per te hartuar nje statut te ri dhe definitive me baza modern;

Shtojme se Ministria e Drejtesise si dhe qeveria Mbreterore nuk do te kursehet per t’ju dhene ndihmat e duhura per realizimin e ketij vendimi.me shprese se rekomandimet e kesaj Ministrie do te vihen ne zbatim.

Ju lutemi qe te na mbani ne korent te veprimeve per te demarshuar per emerimin e komisarit te qeverise prane kongresit dhe mandej per aprovimin e statutit.

Me nderime Ministri. vertetuar A.Q.SH. Fondi 152.viti 1929.dosja 121.fleta 3.

=Ministria e Drejtesise njofton me shkresen nr 59/III date 19/06 /1929 Ministrine e P.te Brendshme.

Se,ne mbeshtetje te urdherit verbal te shkelqesise se Tij Kryeministrit e ne marreveshje me Keshillin e Nalte te Sheriatit,kemi nderin t’i bejme te ditur asaj P.T. Ministrie se me date 05/07/1929, me perjashtim te sektit Bektashi,eshte caktuar te mblidhet ne Tirane kongresi mysliman.

Prandaj ketu ngjitur ju paraqesim nje liste emrash me lutje qe t’u komunikohet autoriteteve administrative te cdo qarku,ne forme rezervate qe te bejne te zgjidhen si perfaqesues ne kongresin ne fjale,dhe atyre qe mbajne ndonje nepunesi te shtetit.

Lutemi t’u akordohet leja e duhur te marrin pjese ne kongres si perfaqesues te zgjedhur prej krahines se tyre.

Perfundimi,lutem,te na njoftohet” Ministri…. vertetuar A.Q.SH. Fondi 152.viti 1929.dosja121 .fleta 5.

=Ministria e Drejtesise i drejtohet me date 01/07/1929,z Agjah Libohova,kryetar i Gjykates se Diktimit,me kete shkrese:

Prane kongresit Mysliman qe do te hapet ketu ne Tirane me date 05/07/ 1929, zoteria Juaj jeni caktuar si komisar i qeverise.

Per ta patur per baze, ketu ngjitur ju dergojme nje kopje te Statutit te Xhema’ati Islamijes.

Personi i siguris Suaj na jep sigurime te plota se me kujdesin qe do te keni,do te plotesoje nje statut qe do t’i siguroje nje organizim te mire e perparim Komunitetit Mysliman,te pershtatshem me konditat e shekullit tone dhe ligjet e Mreterise sone Ministri….” vertetuar A.Q.SH. Fondi 152.viti 1929.dosja VIII-98.fleta 18.

=I dergohet Ministris se Puneve te Brendshme lista e delegateve te kongresit te cilet po i paraqesim se me poshte:

Nr Emer Mbiemer Rrethi ose Qyteti
1 Ali Derhemi Tirane
2 Rexhep Mati Tirane
3 Rustem Petrela Tirane
4 Halit Rej Shkoder
5 Xhemal Naipi Shkoder
6 Shefqet Muka Shkoder
7 Hafiz Isuf Narakaci Shkoder
8 Ismail Beja Durresi
9 Mustafa Isuf Muderrizi Durresi
10 Nexhip Topcia Kruje
11 Duro Deliallizi Shijak
12 Fehmi Kazazi Kavaje
13 Fiqeri Rusi Diber-Zerqan
14 Vehbi Dibra ,myfti i pergjithshem Peshkopi
15 Hafiz Raifi, myfti i vendit Peshkopi
16 Hafez Ismet Mat
17 Abdurraman Mati Mat
18 dr. Barjami Kercova
Hafez Isaji Kercova
19 Muharrem Mullaj, myfti i Kercoves Kercova
20 Qemal Karaosmani Elbasan
21 Ahmet Hastopalli Elbasan
22 Musa Haxhi Aliu Elbasan
23 Sheh Tahsini Peqin
24 Qazim Durmishi Gramesh
25 Selim Mbroja Korce
26 Hafiz Xhaferi Korce
27 Qani Sulejmani Korce
28 Hafez Ali Korca Pogradec
29 Banush Hamdi Pogradec
30 Mehmet Babani Bilisht
31 Teki Selenica Kolonje
32 Mehmeti i Qani Pashes Leskovik
33 Behxhet Shapati Vlore
34 Harshi Halili; Vlore
35 Seit Qemali Vlore
36 Sami Kokolari Gjirokaster
37 Halit Bufi myfti i vendit Gjirokaster
38 Ramadan Nenxalli Delvina
39 Mehmet Emini Myfti Konispol
40 Emin Meta Libohove
41 Arshi Shehi Tepelene
42 Qemal Permeti Permet
43 Sheh Hamdiu Kurvelesh
44 Ferit Vokopola Lushnje

vertetuar A.Q.SH. Fondi 152.viti 1929 .dosja121.

=Kongresi i reformave myslimane u mblodh sot ne sallen e Shkolles Teknike.

Perpara nje shumice te ftuarish  u hap me fjalimin e z.Vehbi,Myftiu i Pergjithshem mbi nevojen e reformimit e te organizimit te trupit mysliman nen egjiden e shpetimtarit e reformatorit te kombit, Naltmadhenise se Tij,Mbreti Zog I,i cili u brohorit nxehtesisht;

Prane Myftiut te Pergjithshem beri nje fjalim z Agjah Libohova ,kryetari i Deges Penale te Diktimit,i cili shpjegoi reformat qe imponohen.

Me propozimin e z,Ferit Vokopola ju bene telegrame mirenjohje dhe falenderimi Naltmadhenise se Tij,Mbretit dhe kryetarit te Guvernes,z K.Kotta. vertetuar A.Q.SH. Fondi 317.viti 1929.dosja 24.fleta 1,2.

=Produkti kryesore i kongresit III qe hartimi i Statutit te Komunitetit Mysliman.

Kryetari i Komunitetit Mysliman,qe e kishte seline ne Tirane,si emerimi i tij ashtu dhe ai i kater kryemyftinjeve (Shkoder, Korce,Gjirokaster dhe Tiranes) duhej te miratohej nga mbreti.

Keshtu vendosej kontrolli i shtetit mbi formimin e hierakise myslimane.

Masat qe duheshin marre sipas Statutit ishin radikale dhe ne shtator, ato do te kodifikoheshin ne rregulloret ligjore te parashikuara per bashkesine islame.

Mbreti I Shqiptareve Zogu i Ire mbasi digjoi dhe pelqeu vendimin nr 2136 dt 05/08/ 1929 te Keshillit te Ministrave dekreton Aprovimin e Statutit te Komunitetit Mysliman dhe urdheron zbatimin e Tij.

Tiran me 08/08/ 1929.                              Zogu  d.v.

Ne baze te Statutit te ri, Komuniteti Mysliman Shqiptar perfshin ne gjirin e vet te gjithe myslimanet shqiptar te cdo sekti,duke mose cenuar traditen e administrimit te kulteve fetare mbas rruges e rregulles fetare qe kane pase keto sekte,parashikuar;

=Ne Art. 40.ne te cilen thuhet:“Gjith vakfet Mysliman janë pasunit e Komunitetit dhe administrohen direkt prej Drejtorit të përgjithshëm tue respektue dispozitat e rregullores së posaçme e tue marrë parasyshë nevojën lokale.

Përjashtohen nga kjo dispozitë vakfët e teqeve të cilat rregullohen nga ana e tyre”.

=Ne Art. 54. ne te cilen thuhet: “Faltoret (Xhamitë e Mesxhidet) qe do të njifen prej Komunitetit do të mbahen në nji gjendje të mirë e të pajtueshme me dinjitetitn fetar dhe personelit do t”ju caktohen rroga t”arsyeshme në buxhet”.

=Vertetohet qe shpenzimet per mirmbajtjen e teqeve dhe rroga epersonelit qe sherbente ne keto teqe nuke ishte e parashikuar ne buxhetin e Komunitetit Musliman sepse keto teqe ishin dhe jane pron private te klerikeve qe sherbejne ne to.

=Persa i perket kongresit te vitit 1929 ai me te vertete eshte konsideruar si Kongresi i reformave ne fene islame,por edhe ai u mblodh nga Qeveria,me konsesusin e Komunitetit dhe me aktivizimin e plot te tij.

Qe ditet e para pas mbarimit te kongresit, kryetari i ri,i zgjedhur nga kongresi,u dergoi  udhezime te gjitha zyrave vartese, Sekteve“ sunit,halveti, kaderi,rifai, tixhani”.

=Fuksionaret fetare,te pakten njehere ne jave,do te japin keshilla mbi besimin mysliman, duke shpjeguar se besimi eshte urdheronjes i cdo qyteterimi, perparimi dhe vllazerimi ,pa ndryshim sekti.

Pevec kesaj ,populli duhet te frymezohet me dashurine ndaj Atdheut,me dashurine per Mbretin e Shqiptareve dhe me bindjen e plote kundrejt urdherave te qeverise Kombetare.

Fuksionaret e fese myslimane, te ngarkuar me detyren e keshilluesit, duhet te kene kurdohere parasysh interesin e vertete te Komunitetit dhe te Atdheut dhe te derdhin te gjithe energjine e vet per te zgjuar muslimanet dhe per t’u treguar qellimin dhe kuptimin e vertete te fese muslimane.

Qellimi i vertete i saje eshte dashuria ne mes gjithe shqiptareve dhe qellimi i shenjte i fese islame eshte te pergatiste njerez te plote,te drejte,te ditur,te mire,te sjellshem,me dhimbshuri dhe dashuri kundrejt vellezerve e bashke atdhetareve dhe se kjo fe eshte aq e paster dhe e larte saqe nuk ka te beje fare me forme veshje, po me pastertin e zemres dhe te shpirtit si dhe me falenderimin dhe dashurine ne zemrat e besnikeve.

Ne kete kongres u vendos qe te hiqej perdorimi  i vulave Turqishte;

=Kryesia e Komunitetit Mysliman  me shkresen e saje nr 372/XIII date 07/02/1929 njofton Prokurorin e Shtetit se ka urdherue te gjithe zyrtaret e Komunitetit Mysliman per xhveshjen e petkut dhe te shenjes fetare,te gjithe ata persona qi nuk jane ne sherbim te Komunitetit

Ne rast mos bindje te ketij urdheri ka porositun qi t’i u dergoje nga nje liste gjith prokurorive te shtetit,tue shenue ne te gjith ato persona qi vazhdojne ne mbajtjen e tyne.

Ministri i Arsimit A Dibra. D.V.vertetuarA.Q.SH.Fondi 482. viti 1929. dosja14 .fleta 37.

=Miratimi nga Kryeministria i fuksionareve te larte te Komunitetit Mysliman te cilet jane;

1-Bexhet Shapati Kryetar i Komunitetit Mysliman.

2-Xhamal Naipi,Drejtor i pergjithshem i administrates e financiare,e vakfnore te Komunitetit Mysliman.

3-Afiz Ismet Dibra, Drejtor i Medreses se Pergjithshme.

4-Tahir Myftiu Kryemyfti ne zonen e Shkodres.

5-Hafiz Xhaferi Kryemyfti ne zonen e Korces.

6-Halil Isufi Kryemyfti ne zonen e Gjinokastres.

7-Muharrem Mullahi Kryemyfti ne zonen e Tiranes.

vertetuar A.Q.SH. Fondi 317.viti 1929. dosja10.fleta 274.

=Qarkore-Telegrafike Profekturave.Ju njoftohet se me date 08/10 te cdo viti eshte datlindja e Madhenis Tij Mbretit,ne te cilen gjithe zyrat qeveritare do t’jene te pushume dhe ne ndertesat e zyrave qeveritare do te ngrihet flamuri sikur ne ditet e Diel dhe te Premte .

Shtojme se nder kultet fetare do te  behen te detyrueshme  lutjet  fetare.vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti1929. dosja20.fl2.

=Urdherohen komunitetet fetare qe gjate lutjeve neper faltore te permendin edhe emerin e mbretit Perandor,Viktor Emanueli III

vertetuarA.Q.SH.Fondi 155.viti 1939. dosja VIII- 433.fleta 2.

=Me date 8-9/7/1952 ne sallen e Pallatit te Kultures “Ali Demi” ne Tirane u mbajt Konferenca fetare e besimeve te ndryshme te Shqiperise,ku moren pjese me teper se 200 delegate e klerike te ftuar,-Mysliman.Ortodokse,Katolike e Bektashi.vertetuar A.Q.SH. Fondi 490.viti 1956.dosja1005.fleta 1.

=Dinamika e organizimit te Tarikateve  “Halveti,Kaderi,Rifai,Saadi e Xhelveti” kane dhen kontribut te rendesishem ne bashkesin islame ku ne cdo Kongres ka patur perfaqesuesit e tyre.

Konfirmuar nga dokumentat e paraqitura  me siper ne kongreset e Komunitetit Mysliman, brenda islamit ekziston dinamika e interpretimeve te Kur’anit te shenjte, interpretimi dhe zbatimi i tij ne forma te ndryshme .

Pikerisht kjo e ka mbajtur islamin, sepse nese ai do te kishte qene nje besim fetar intolerant,atehere nuk do te kishte lejuar qe te zhvilloheshin mesimet apo interpreimet te ndryshme; madje ai as vete mund te mos kishte mbijetuar si besim fetar universal.

Sigurisht,per cdo gje Kur”ani eshte baza,te cilin e besojme si liber universal,qe nuk ka lene asgje ne dore te rastesise,se si duhet te ishte jeta.

Islami ka asimuluar cdo trashegimi pozitive te popujve e kombeve te ndryshem si menyre jetese.ndryshe nuk do te kishim mundur te mbijetonim,sepse nuk do te kishim qene ne gjendje te kuptonim menyren e te jetuarit ne Afrik,ne Azi,apo ne Europe,dhe kjo eshte pasoje e te qenurit elastike ne kete dinamike.

=Tek muslimanet shkalla e fetarsise, perkushtimit ,ndryshon nga nje krahine ne tjetren, nga nje familje ne tjetren,nga nje brez ne tjetren. ne varesi te mjedisit.

Identiteti i Myslimaneve munde te lidhej me indetifikime te tjera;familjare,te fshatit,te qytetit , krahinave shoqerore dhe politike.

Qellimi i kesaj “Lidhje” asht; Naltesimi i popullit ne pikpamje morali e kombesie;ne plotesim te ketij qellimi.

“Lidhja e Shejhlereve Qender” ka me ndihmue edhe qeverine shqiptare.

Politika eshte jashte programit te “Lidhjes se Shejhlereve Qender”.

Dervishat jane myslimane; ata nuk kane ndonje besim fetar te vecante.

Kur renditen kategorite e besimeve fetare, zakonisht mbahen parasysh institucionet. Nuk ka tempuj te ateisteve,prandaj per ta nuk mund te flitet per kategori fetare.

Dervishat jane kategori e njohur historike si njerez, qe deshirojne te tregojne perkushtimin ndaj Zotit Xh.sh.ne nje forme te vecante.

Termi Dervish eshte i njohur dhe i pervetesuar ne gjuhen tone.

Burimi i gjithe kesaj eshte misticizmi,i cili ne gjuhen arabe shprehet si sufizem,dhe,me diferencimet perkatese, eshte i njohur edhe ne besimet e tjera fetare .

Kjo eshte nje perpjekje e perjetimit artistik te besimit fetar.

Pra,ne kete rast kemi kuadrin e vertete te asaj qe shfaqja e zakonshme e fese islame,per disa,eshte shume e ngushte dhe teper formale,

Prandaj duan te shkojne nepermjet ketyre formave ne nje bote me te larte,e cila nuk eshte formalitet i thjeshte ,por nepermjet lutjeve me e pa ze, nepermjet ritualeve,e perjetojne besimin fetar si pervoje artistike,e cila jep nje ndjenje te vecante,por njekohesisht u hap horizonte te reja ne interpretimin dhe kuptimin e fese islame.

=Midis myslimaneve disa ishin te lidhur me sektet mistike dhe disa te tjere jo.

Antaret e sektit (tarikateve) i merrnin mesimet e para nga nje sheh, udheheqes shpirteror, dhe se bashku me nxenesit e tjere njihnin autoritetin shpirteror te tij,te cilit i nenshtroheshin teresisht .

Ata merrnin pjese se bashku ne ceremonite rituale ne vende te posacme-teqe, ne lutjet e rregullta(zikri).

Shehu  vleresohej dhe kishte ndikim edhe ne jeten joshpirterore.

Ai ishte njeriu te cilit i drejtoheshin per te marre keshilla ose per te zgjidhur konfliktet shoqerore.

Kesisoj lidhjet e solidaritetit,te formuara rreth shehut, ishin shume te forta dhe,sa me e forte ishte karizma e tij,aq me te forta beheshin edhe keto lidhje .

Lidhja me te gjera munde te formoheshin rreth shume teqeve qe i perkitnin te njejtit tarikat,ne varesi te lidhjeve shpirterore qe ekzistonon midis shehelereve.

I ashtuquajturi “Islam i teqeve” ishte me shume raste shprehja dominuese e islamit, vencarisht ne zonat relativisht te largeta.

Bazuar ne listen e teqeve dhe klerikeve te Tarikatit Halveti ,viti 1938  nxjerr nga A.Q.SH. F 482,V 1938, D 17, Fl 33-41, vertetohet se:

1=Teqeja K/Asetane e Sheh Ali Pazarit,Kolli Karabash,Tarikatit Halveti, kishte ne varetesi te saje apo ka qene dhe duhet te jet udheheqesi shpirterore i 27 teqeve, si me posht vijon:

Nr Grada ne lidhje me teqen Emer mbiemer Vend dodhja e Teqes RRethi
1 Zevendes   Teqeje sheh Veliu Pazari Tirane
2 Kryetar  Teqeje sheh Muharremi Tirane Tirane
3 Kryetar   Teqeje sheh Kasemi Tabaku Tirane
4 Kryetar   Teqeje sheh Xhaferri Mullet Tirane
5 Kryetar   Teqeje sheh Hasani Ndroq Tirane
6 Kryetar    Teqeje sheh Beqiri Tirane Tirane
7 Kryetar    Teqeje Dervish Hyseni Petrele Tirane
8 Trashegues  Teqeje Ahmet Shehu Petrele Tirane
9 Trashegues   Teqeje Qazim Shehu Petrele Tirane
10 Kryetar       Teqeje Dervish Haxhiu Farke Tirane
11 Kryetar       Teqeje sheh Shaja Ziq-Xhafe Kavaje
12 Trashegues  Teqeje Shyqeri Shehu Bago Kavaje
13 Trashegues   Teqeje sheh Abdyl Shehu Milot Kavaje
14 Zevendes      Teqeje Dervish Kodra Krye-Vith Kavaje
15 Trashegues   Teqeje Barjam Shehu Shkozet Kavaje
16 Trashegues   Teqeje Hamit Shehu Gose Kavaje
17 Trashegues   Teqeje Mahmut Shehu Germej Kavaje
18 Trashegues    Teqeje Zejnel Shehu ———– Kavaje
19 Zavije Dervish Dauti Varrazenj Kavaje
20 Zv Sheh        Teqeje Dervish Ismaili Karbunar Lushnje
21 Turbetar        Teqeje Dervish Selami Kemishta Lushnje
22 Trashegues    Teqeje Dervish Reis Corrogjaf Berat
23 Trashegues    Teqeje Haxhi Dervishi Arza Tepelene
24 Kryetar         Teqeje Dervish Hakiu Mecgoran Tepelene
25 Trashegues   Teqeje Avni Shehu Selce Tepelene
26 Kryetar          Teqeje sheh Sulejmani Tabaku Elbasan
27 Zevendes       Teqeje Dervish Ymeri ———– Elbasan
28  Zavije Dervish Jashari  sefera Elbasan

Kryetar’ i  Sekteve Halveti

(Sheh Qerim Bilishti) d.v

2=Teqe Asetane e Sheh Ymerit,Kolli Karabash, Tarikatit Halveti , kishte ne varetesi te saje apo ka qene dhe duhet te jet  udheheqesi shpirterore i 13 teqeve, si me posht vijon;

Nr Grada ne lidhje me teqen Emer mbiemer Vend dodhja e Teqes RRethi
1 Kryetar iTeqejes Deli Hasan Sheh Ymer Tomin Diber
2 Kryetar Teqeje Ballaban Basha Sheh Emrulla Vrojndi Diber
3 Kryetar iTeqejes Gazi Dede Sheh Emrulla Brezhdani Diber
4 Kryetar iTeqejes Mehmet Dede Sheh Musa Limjani Diber
5 Kryetar iTeqejes  Gazi Dede Shahat Shei Brezhdani Diber
6 Kryetar iTeqejes Sheh Ibrahimit Sheh Iljaz Vleshe Diber
7 Kryetar iTeqejes   Gazi Dede Sheh Haxhiu Brezhdani Diber
8 Kryetar Teqeje  Sheh Ibrahimit Sheh Haliti Vleshe Diber
9 Kryetar iTeqejes Mehmet Dede Sheh Ismaili Limjani Diber
10 Kryetar iTeqejes Kellec Baba Dervish Ali Peshkopi Diber
11 Tyrbetar Shehat Shei Vrijd Diber
12 Tyrbetar Dervish Reshiti Porovjani Diber
13 Tyrbetar Dervish Habibi Vleshe Diber
14 Kryetar iTeqejes Musa Efendi Sheh Hysejn Beravjan Diber

Kryetar’ i  Sekteve Halveti

(Sheh Qerim Bilishti) d.v

3=Teqe e thjesht e Sheh Qerimit,Kolli Karabash, Tarikatit Halveti , kishte ne varetesi te saje apo ka qene dhe duhet te jet udheheqesi shpirterore i 12 teqeve ,si me posht vijon;

Nr Grada ne lidhje me teqen Emer mbiemer Vend dodhja e Teqes RRethi
1 Kryetar   Teqeje Sheh Qerimi Bilisht Bilisht
2 Kryetar   Teqeje Sheh Hysen Proger Bilisht
3 Kryetar   Teqeje Sheh Dalipi Ecmenik Bilisht
4 Zv Sheh        Teqeje Dervish Musa Macurisht Bilisht
5 Zv Sheh        Teqeje Dervish Mustafa Cangoj Bilisht
6 Zv Sheh        Teqeje Dervish Ismaili Pilur Bilisht
7 Zv Sheh        Teqeje Sheh Sali Korce Korce
8 Zv Sheh         Zavije Dervish Emin Pojan Korce
9 Trashegues   Teqeje Teki Shehi Bilisht Bilisht
10 Tyrbetar Dervish Hysen Pilur Bilisht
11 Tyrbetar Dervish Nedin Bilisht Bilisht
12 Tyrbetar Dervish Shaban Bilisht Bilisht
13 Kryetar   Teqeje Dervish Selim Cangonji Leskovik Korce

Kryetar’ i  Sekteve Halveti

(Sheh Qerim Bilishti) d.v

4=Teqe K/Asetane e Sheh Qerimit,Kolli Karabash,Tarikatit Halveti, kishte ne varetesi te saje apo ka qene dhe duhet te jet udheheqesi shpirterore i 38 teqeve,si me posht vijon;

Nr Grada ne lidhje me teqen Emer mbiemer Vend dodhja e Teqes RRethi
1 Kryetar   Teqeje Sheh Qerimi Delvin Delvin
2 Kryetar   Teqeje Sheh Ali Veip Hormove Tepelene
3 Kryetar   Teqeje Dervish  Hajdar Qani Perat Leskovik
4 Kryetar   Teqeje Sheh Zenjel Ali Fratar Mallakaster
5 Kryetar   Teqeje Sheh Ismail Sinani Corrush Mallakaster
6 Kryetar   Teqeje Sheh Mino Ismaili Kut Mallakaster
7 Kryetar   Teqeje Sheh Abdurraman Harzo Nivice Tepelene
8 Kryetar   Teqeje Sheh Sadik Dalipi Dushenic Tepelene
9 Kryetar   Teqeje Dervish Hasan Ali Kuman Fier
10 Trashegues   Teqeje Hajro Muhamet Shehu Sevaster Vlore
11 Zavije Dervish Arif Ahmeti Salari Vlore
12 Teqeje Dervish Neki Limar Gjirokaster
13 Teqeje Dervish Bime Kadri Golem Gjirokaster
14 Teqeje Dervish Myrto Hamdi Kolonje Gjirokaster
15 Zavije Dervish Isak Selfo Picar Gjirokaster
16 Teqeje Dervish Ymer Ibrahimi Kardhiq Gjirokaster
17 Tyrbetar Estref Sheh Veipi Zejnelaj Vlore
18 Trashegues   Teqeje Shefqet Sheh Islami Kuc Vlore
19 Trashegues   Teqeje Dervish Nazif Alizoti Femnid Vlore
20 Trashegues   Teqeje Ramo Sheh Abdurahmani Gjinokaster Gjinokaster
21 Trashegues   Teqeje Fuat Sheh Bashkimi Nepravisht Skrapar
22 Tyrbetar Remzi Sheh Ganiu Lobohove Gjinokaster
23 Tyrbetar Dervish Sina Kalas Gjinokaster
24 Tyrbetar Myftar Sheh Karemani Hormove Tepelene
25 Tyrbetar Kamber Sheh Mehmet Gjinokaster Gjinokaster
26 Zavije Dervish Bejo Rama Gjergjevic Gjinokaster
27 Trashegues   Teqeje Abdyl Sheh Rushiti Shtepeze Gjinokaster
28 Trashegues   Teqeje Ferhat Sheh Mustafa Progonat Gjinokaster
29 Trashegues   Teqeje Njazi Sheh Abazi Progonat Gjinokaster
30 Trashegues   Teqeje Fuat Iljazi Gusmar Gjinokaster
31 Trashegues   Teqeje Hajro Shehi Lekdush Gjinokaster
32 Trashegues   Teqeje Shefqet Shehi Lekdush Gjinokaster
33 Trashegues   Teqeje Made Shehi Prongji Gjinokaster
34 Trashegues   Teqeje Fatim Shehi Shulat Gjinokaster
35 Tyrbetar Hatem Zejnel Kardhiq Gjinokaster
36 Trashegues   Teqeje Remzi SHehi Borresh Sarande
37 Tyrbetar Hysen Shehi Luzat Sarande
38 Zavije Dervish Tajar Bence Sarande
39 Zavije Dervish Isak Picar Gjinokaster

Kryetar’ i  Sekteve Halveti

(Sheh Qerim Bilishti) d.v

5=Teqe e thjesht e Sheh Hysenit,Kolli Karabash, Tarikatit Halveti, kishte ne varetesi te saje apo ka qene dhe duhet te jet udheheqesi shpirterore i 2 teqeve,si me posht vijon;

Nr Grada ne lidhje me teqen Emer mbiemer Vend dodhja e Teqes RRethi
1 Kryetar   Teqeje Sheh Hyseni Gjinokaster Gjinokaster
2 Kryetar   Teqeje Dervish Myzaferi Gjinokaster Gjinokaster
3 Kryetar   Teqeje Dervish Abdulla Gjinokaster Gjinokaster

Kryetar’ i  Sekteve Halveti

(Sheh Qerim Bilishti) d.v

6=Teqe Asetane e Sheh Beqirit,Kolli Karabash,Tarikatit Halveti , kishte ne varetesi te saje apo ka qene dhe duhet te jet udheheqesi shpirterore i 5 teqeve,si me posht vijon;

Nr Grada ne lidhje me teqen Emer mbiemer Vend dodhja e Teqes RRethi
1 Kryetar   Teqeje Sheh Beqiri Toc Tepelene
2 Kryetar   Teqeje Sheh Hajro Salari Tepelene
3 Zv Sheh        Teqeje Dervish Muhedini Kras Tepelene
4 Zv Sheh        Teqeje Dervish Jonuzi Kras Tepelene
5 Zv Sheh        Teqeje Dervish Hakiu Salari Tepelene
6 Zv Sheh        Teqeje Dervish Shaqiri Dhemblan Tepelene

Kryetar’ i  Sekteve Halveti

(Sheh Qerim Bilishti) d.v

7=Teqe Asetane e Sheh Sulejmanit,Kolli Akbash,Tarikatit Halveti, kishte ne varetesi te saje apo ka qene dhe duhet te jet udheheqesi shpirterore i 5 teqeve, si me posh vijon;

Nr Grada ne lidhje me teqen Emer mbiemer Vend dodhja e Teqes RRethi
1 Kryetar   Teqeje Sheh Sulejmani Levan Tepelene
2 Kryetar   Teqeje Sheh Muharremi Toc Tepelene
3 Kryetar   Teqeje Sheh Xhemal Shehaj Cerrile Mallakaster
4 Kryetar   Teqeje Sheh Rrapo Shehaj Cerrile Mallakaster
5 Tyrbetar Dervish Mino Hosmezeze Berat
6 Tyrbetar Dervish Zenjel  Shehu Cerrile Mallakaster

Kryetar’ i  Sekteve Halveti

(Sheh Qerim Bilishti) d.v

8=Teqe K/Asetane e Sheh Kutbiut,Kolli Akbash, Tarikatit Halveti , kishte ne varetesi te saje apo ka qene dhe duhet te jet udheheqesi shpirterore i 29 teqeve, si me posht vijon;

Nr Grada ne lidhje me teqen Emer mbiemer Vend dodhja e Teqes RRethi
1 Teqe    Qender Sheh Kutbiu Tepelene Tepelene
2 Teqe    Qender Sheh Pajaziti Dames Tepelene
3 Teqe    Qender Sheh Hasimi Martallos Tepelene
4 Teqe    Qender Sheh Sali Maricaj Tepelene
5 Teqe    Qender Sheh Hysenj Shales Tepelene
6 Teqe    Qender Sheh Latifi Kajce Tepelene
7 Teqe    Qender Sheh Mustafai Gellave Tepelene
8 Teqe    Qender Sheh Abedin Bence Tepelene
9 Teqe    Qender Sheh Adush Dragot Tepelene
10 Kanditat Shehi Dervish Selami Venderesh Berat
11 Kanditat Shehi Dervish Musaj Mirec Tepelene
12 Kanditat Shehi Dervish Nexhipi Dhemblan Tepelene
13 Kanditat Shehi Dervish Xhezo Bence Tepelene
14 Kanditat Shehi Dervish Hajro Lekdush Tepelene
15 Trashegues Emas Shehu (akbash) Panarit Berat
16 Trashegues Sheh Abdulla (karabash) Panarit Berat
17 Trashegues Sheh Sinani Veliqot Tepelene
18 Trashegues Sheh Hysejni Veliqot Tepelene
19 Teqe Sheh Mato Dukaj Tepelene
20 Teqe Sheh Ibrahimi Luzat Tepelene
21 Teqe Dervish Musa Dorez Tepelene
22 Teqe Dervish Idrizi Bence Tepelene
23 Teqe Dervish Mahmuti Bence Tepelene
24 Teqe Dervish Mehmeti Bence Tepelene
25 Teqe Dervish Tahiri Bence Tepelene
26 Teqe Dervish Meno Bence Tepelene
27 Teqe Dervish Majko Bence Tepelene
28 Teqe Dervish  Rama Bence Tepelene
29 Teqe Musa Abdullai Bence Tepelene
30 Teqe Sded  Demirhani Bence Tepelene

Kryetar’ i  Sekteve Halveti

(Sheh Qerim Bilishti) d.v

9=Teqe Asetane e Sheh Ali Bogdani,Kolli Karabash,Tarikatit Halveti ,kishte ne varetesi te saje apo ka qene dhe duhet te jet udheheqesi shpirterore i 28 teqeve,si me posht vijon;

Nr Grada ne lidhje me teqen Emer mbiemer Vend dodhja e Teqes RRethi
1 Teqe Sheh Ali Bogdani Caja Kukes
2 Teqe Abdulla Shehi Vengas Kukes
3 Teqe Sheh Abdullai Shtigjnit Kukes
4 Zavije Sheh Abedin Shtigjnit Kukes
5 Zavije Sheh Rexhepi Shtigjnit Kukes
6 Teqe Sheh Ahmeti Kolesjanit Kukes
7 Teqe Maliq Shehi Kolesjanit Kukes
8 Zavije Sheh Muharremi Kolesjanit Kukes
9 Zavije Dervish Beqir Fihatcaj Kukes
10 Zavije Sheh Abdurrahimi Fihatcaj Kukes
11 Asistane Dervish Hajdari Fihatcaj Kukes
12 Zavije Dervish Nuriu Fihatcaj Kukes
13 Teqe Dervish Halimi Fihatcaj Kukes
14 Zavije Isak Shehi Matroxhcaj Kukes
15 Zavije Dervish Vehbiu Miska Kukes
16 Teqe Dervish Aliu Miska Kukes
17 Teqe Sheh Mahmut Murat-Dedej Kukes
18 Zavije Rexhep Shehu Leren Kukes
19 Zavije Sheh Ahmeti Ujmisht Kukes
20 Zavije Sheh Muharremi Kalisit Kukes
21 Zavije Dervish Qazimi Kalisit Kukes
22 Zavije Adem SHehu Kalisit Kukes
23 Zavije Sheh Aliu Tropoje Kukes
24 Teqe Sheh Abdulla Nage Kukes
25 Tyrbetar Dervish Fetah Kolesjan Kukes
26 Tyrbetar Arif Ymeri Kollovan Kukes
27 Tyrbetar Asllan Shehi Shtreze Kukes
28 Tyrbetar Ismail Dafki Dafkaj Kukes
29 Tyrbetar Avehip Shejhi Kolesjan Kukes

Kryetar’ i  Sekteve Halveti

(Sheh Qerim Bilishti) d.v

=Tradita mbi merrnjen e mesimeve te para nga nje sheh, apo nga nje  udheheqes shpirteror tradicionalisht,vazhdoi deri ne vitin 1967,vit ku shteti monist me Dekret-Ligje Nr.4337 dt 13.11.1967 mbylli fene ne te gjithe Shqiperine , vertetuar;

1=Nga kerkesa e Dervish Qazim Shehut me nr 743 e Kolektiva e avokateve Fier “Dega Ballsh” me dt 01/02/1954 drejtuar Kryesis se Sektit Halveti.Tirane me objekt kerkes leshim Dekreti:

I nenshkruari Dervish Qazim Shehu me banim ne katundin Cerril te rrethit Ballsh,kam nderin te parashtroj si me posht vijon:

Sic dihet edhe prej asaj kryesie prej vitit 1946, kam veshur petkun e Dervishit ,tue sherbue ende ne teqen e Levanit, Rrethi Tepelene,detyre te cilen e kryej po ne kete teqe.

Prandaj me ane te kesaj kerkese i lutem asaj kryesie qe ta mari ne shqyrtim sa parashtrova me larte,dhe te me dergoje sa me pare dekretin.

Me nderime dhe respekt.Lutemi; Dervish Qazim Shehu. d.v.Vertetuar A.Q.SH.  F 484. V.1954.  D.52.  Fl,8.

2=Nga Deklarata me nr 38 regj,dhe nr 37 D. me date 06/02/1961 e Kryesis se Sekteve Halvetjan per dekretimin me graden Sheh te Baki Xhemal Shehu Katundi Cerril Rrethi Ballsh ne te cilen shkruhet:

Kjo kryesi mbas te ndjerit Sheh Xhemal Pelivan Shehu, shehu i teqes Cerriles, duke u mbeshtetur ne dokumentat e paraqitura;si nga ana e kesh, popullor, nga ana e popullit, nga ana e Teqes mbvartese, Teqes Levanit Rrethi Tepelene prej se ciles mbvaret ajo teqe.

Ju leshojme kete Deklarate qe te zevendesoni baben tuaj ne ate post dhe te sherbeni ne tyrbet e Baba Menos e Baba Dautit, Cerrile, Rrethi Ballsh .

Kryetari i Sekteve Halvetjane. Sheh Ali Hormova. d.v. Vertetuar A.Q.SH. F 484. V.1961.  D.146.  Fl,5.

3=Bazuar ne akt-autorizimin i leshuar nga Teqeja Asetane Halveti ne Prizeren me dt 24/09/2004 ku cileson qe Ali Pazari  ju eshte veshur Herka dhe u vendos shejh ne Teqen Alije-i Halvetije ne Tirane, ne proces-verbalin e mbajtur me dt 19/11/2004 te firmosur  gjoja nga shehleret,dervishet,muhibeve dhe besimtareve nga krahina te ndryshme te cilet jane njohur me akt-autorizimin e leshuar nga Teqeja Asetane Halveti ne Prizeren me dt 24/09/ 2004 per emerimin e Ali Pazarit sheh i Teqes Asitane Halveti te Tiranes.vertetohet qe;

Sheh Ali Kadri Pazari ne kundershtim me akt-autorizimin i leshuar nga Teqeja Asetane Halveti ne Prizeren me dt 24/09/2004,Proces-Verbalin e dates 19/11/2004 e duke  deformuar apo tjetersuar rregullat zakonore e statutore te trasheguara ,ne menyre te kundraligjshme ka ligjeruar veten sheh i Tarikatit Halveti apo udheheqesi shpirterore i te gjithe teqeve te Tarikatit Halveti, vetetuar nga Vendimi me nr 236/1,dt 26/11/ 2004 te Gjykates se Rrethit Gjyqesor Tirane ne te cilen shkruhet;

Ne daten 19/11/2004 jane mbledhur ne Tirane shehlere, dervishe, muhib, besimtare nga krahina te ndryshme te vendit jane njohur me akt -Autorizimin ku Ali Pazari eshte caktuar sheh i Tarikatit Islamik Halvetjan me qender ne Tirane.

=Bazuar ne rregullat zakonore,statutore dhe ligjore te trasheguara dhe aktuale te cilat po i paraqesim me poshte vertetohet qe Akt-autorizimin i leshuar nga Teqeja Asetane Halveti ne Prizeren me dt 24/09/2004  per emerimin e Ali Pazarit sheh i Teqes Asitane Halveti te Tiranes nuke ka fuqi ligjore per zbatim ne institucionin fetare  te Tarikati Halveti te Shqiperise.vertetuar nga:

1-IZHAEJA (Lejen) qe ka leshuar Sheh Ahmet Pazari per ta zevendesuar i biri i tije Ali Pazari rreth viteve 1930,konfirmuar dhe nga shkresa e Kryesis se Komunitetit Mysliman me nr 6/2 date 12/09/1938 drejtuar Ministris se Drejtesis Tirane

2-Art.8. i Rregullores Themeltare i Organizates “Drita Hyjnore” miratuar ne vitin 1936 ne te cilen shkruhet:Dorzimi,gradimi dhe konsakrimi i Klerit behet simbas rregullit te shenjte tradicionar tue marre parasysh cilesit e lypura pre kesaj rregullorje dhe ato qe permban Art.7. i Dekret –Ligjes mbi  formimin e Komunitetet Fetare  ne Shqiperi

3-NENI 40 i Rregullores Themeltare te Tarikatit Halveti miratuar me vendim nr 330,date 25/04/1951 te Keshillit te Ministrave.ne te cilen shkruhet:Kleriket pergjithesisht te sektit Halveti duhen te pajisen me nga nje Dekret nga Kryesija e sektit

4-NENI.7 i STATUTIT TE TARIKATIT ISLAMIK HALVETI TE SHQIPERISE( Miratuar me vendim nr 236 dt 28/01/1998 te “Gjykates se Rrethit Tirane),ne te cilen shkruhet:  Veshja e Shehlereve,Dervisheve dhe Myhibeve behet nga Shehu i Teqes (Hasitane) te Tiranes Sheh Muamer Pazari. Ai u jep fuqi Shehlereve te teqeve Halvetjane te Shqiperise te veshin dervish dhe te bejne myhib.(Beselidhes)

=Qe te jeshe Kryetar i nje Tarikati apo nje klerik ne baze te rregullave zakonore, statutore dhe ligjore te trasheguara duhet qe te keshe kryere fakultetin e theollogjise,te keshe mbaruar shkollen e Nuvabit,te keshe mare Ixhazet “Testament”,te keshe sherbyer si klerik apo te keshe dhene prova zotsie,vertetuar nga:

Art. 10 i Statutit te Komunitetit Mysliman ,Dekretuar me nr 3136,dt 06/08/1929 ne te cilen shkruhet:Kryetari i Komunitetit për vec cilsive të lypuna prej ligjës së Komuniteteve , do të ket kryem fakultetin e theologjis, ( të ket marrë ixhezet) ose të ket mbarue shkollën e Nuvabit e të ketë dhanë dhe prova zotsijet, dhe të mos jetë i dënuem me lajet e parapame n art. 33

Art. 28. i Statutit te Komunitetit Mysliman ,Dekretuar me nr 3136,dt 06/08/1929 ne te cilen shkruhet:Kryemyftiët ,Myftiët posë konditave të ligjës së komunitetevet, do të kenë krye fakultetin e theologjis (të ketë marrë ixhazet) ose të ketë mbarue Nuvvabin ose të kenë shërbye si Myfti e të kenë dhanë dhe prova zotsije.

Art. 29. i Statutit te Komunitetit Mysliman ,Dekretuar me nr 3136,dt 06/08/1929 ne te cilen shkruhet:Nenmyftët posë konditave të ligjës së komunitetevet duhet të kenë marrë ixhazet ose dokument nga nji Mendrese a të kenë shërbye si Myfti a Naib ose si sekretar sherije e të kenë dhanë prova zotsije.

Art.34. i Rregullores Themeltare i Organizates “Drita Hyjnore” miratuar ne vitin 1936 ne te cilen shkruhet:Kryetari dhe antaret e Keshillit te Perhershem dhe te pergjithshem, kryetaret e teqeve (kryeprisat)si dhe gjith sherbyesit e tjere te cdo teqeje apo zavije qe mund te zgjidhen pas kesaj rregulloreje ,duhet te kene cilesit e shenuara ne Art 8 te ligjit mbi komunitetet fetare te Shqiperise,dhe zotesi te provueme per ushtrimin e sherbimit.

Prisat qe do te vishen mbas hyrjes ne fuqi te kesaj rregulloreje,per pos cilesive te tregume ne paragrafin e mesiper te ketij artikulli do te kene aftesi t’ aprovume nga kryeprisi perkates mbi dijenit hyjnore,do te kene mbarue Medresen e Pergjithshme ose nje shkolle te mesme ose do te gezoje dituni te mjaftushme e cila do te provohet prej Keshillit te Perhershem mbasi kta te jene propozue prej kryeprisis respektive.

Te mbetunat kryesore si verbija, shurdheria  e tjera ksodore jane te papajtushme me cilesite  e lypuna per prisat qe do te vishen  mbas hyrjes ne fuqi te kesaj rregulloreje.

Art.54. i Rregullores Themeltare i Organizates “Drita Hyjnore” miratuar ne vitin 1936 ne te cilen shkruhet:

Kandidatet per fuksionare te nji teqeje qi kane plotsisht cilsinat e lypuna si mbas dogmave fetare te sektit perkates por qi nuk kane te drejte te veprojne mbasi nuk kane marre lejen e kryeprisit te tyne, dhe qe ne Shqipni nuk mund te marrin per arsye te mungeses se nji asitaneje te tille,kane te drejt,ne baze te dishmise se leshueme prej Keshillit te Perhershem te marrin leje veprimi nga kryesija e sektit te vet,qoft sikur ajo,te ndodhet dhe jashte tokes se Mretnise Shqiptare.

Art.10 i Statutit te Komunitetit Mysliman Dekretuar me Nr.43 datë 14.07.1945,ne te cilen shkruhet:  Kryetar’i i Komuniteti pervec cilesinavet te lypuna prej ligjes se Komuniteteve do te kete krye fakultetin e Theollogjise , (te kete marre Ixhazet) ose te kete dhane dhe prova zotesije dhe te mos jete i denuem me fajet e parapame n’art.33

Arti 26 i Statutit te Komunitetit Mysliman Dekretuar me Nr.43 datë 14.07.1945,ne te cilen shkruhet:

Kryemyftite, Myftite, pas konditave te Ligjeve te Komuniteteve do te kene krye fakultetin e Theollogjise.(te kete marre ixhavet) ose document nga Medraseja e Pergjitheshme a nga ndonji Medrese tjeter, ose te kete dhane prove zotesije.

Art. 11.i Statutit te Komunitetit Mysliman Dekretuar me Nr.1064 datë 04.05.1950,ne te cilen shkruhet;

Kryetari i Komunitetit Mysliman, përveç cilësive të lypura pre nenit 13 të ligjës Nr. 743 datë 26 Nëntor 1949 mbi Komunitetet fetare, i duhet të ketë kryer fakultetin e Theologjisë (të ketë marrë ixhazet) ose të ketë dhanë prova zotësije, dhe të mos jetë i dënuar pë fajet e parapame n° art. 36 të këtij Statuti.

Art. 32.i Statutit te Komunitetit Mysliman Dekretuar me Nr.1064 datë 04.05.1950,ne te cilen shkruhet;

Kryemyftitë, Myftitë dhe Nënmyftitë, përveç konditave të parashikuara në ligjën mbi Komunitetet fetare, do të kenë kryer fakultetin e theologjisë (të kenë marrë ixhazet) ose dokumenta nga Medreseja e Përgjithëshme ose nga ndonjë Medrese tjetër,të kenë dhënë prova zotësije.

NENI 39 i Rregullores Themeltare te Tarikatit Halveti miratuar me vendim nr 330,date 25/04/1951 te Keshillit te Ministrave.ne te cilen shkruhet:

a=Te gjithe ata djem Shehleresh e Dervishesh qe jane kandidat per Shehlere ose Dervishe nuke mund te  kerkojne mveshjen e tyre pa mbushur moshen 20 vjec dhe pa kryer sherbimin ushtarak.

b=Po keshtu edhe te gjithe ata qe nuk kane mbaruar Medresen nuk mund t’u jepet e drejta per tu mveshur me petkun e sektit Halveti,ne rast se jane ne mosh te mitur e nuk kane kryer sherbimin ushtarak

Neni 11 i Statutit te Komunitetit Mysliman, datë 15.05.1993,ne te cilen shkruhet;

Kryetari i Komunitetit Musliman duhet të ketë kryer fakultetin e teologjisë ose të ketë mbaruar Medresenë e plotë dhe të ketë dhënë prova zotësie si të mos jetë dënuar për fajet e parashikuara  në Nenin 34 të këtij Statuti.

Neni 31 i Statutit te Komunitetit Mysliman, datë 15.05.1993,ne te cilen shkruhet;

Myftinjtë, perveç konditave të parashikuar ne Ligjin mbi Komunitet Fetare, do të kenë kryer fakultetin teologjik ose të kenë kryer Medresenë e Përgjithsme.

Neni.10.i Statutit te Komunitetit Mysliman, datë 28.04.2002, paragrafi 2,ne te cilen shkruhet;

Kryetari i Komunitetit Mysliman, zgjidhet prej Keshillit te Pergjithshem me mandate 5(pese) vjecar dhe duhet te kete kryer fakultetin Islam,te dije Arabisht, mundesisht edhe ndonje gjuhe europjane,te jete i njohur si veprimtar ne sherbim te Islamit dhe te kete eksperience drejtuese deri ne 10 vjet.

Neni.29 .i Statutit te Komunitetit Mysliman, datë 28.04.2002,ne te cilen shkruhet; Myftinjte duhet te kene kryer fakultete teologjike ose medresen e te kene pervoje ne detyrat fetare 3-5 vjet.

 Neni.26 pika 4.i Statutit te Komunitetit Mysliman, dt 14.05.2005 ,ne te cilen shkruhet;

Kndidati që propozohet për kryetar duhet të ketë kryer medese dhe fakultet teologjik, faklultet teologjik islam ose medresen dhe faklultet laik. Preferohet të njohë gjuhë të huaja, arabisht, mundëshisht edhe një gjuhë të Bashkimit Europian.

Neni 42 i Statutit te Komunitetit Mysliman, datë 14.05.2005,ne te cilen shkruhet;

Myftitë duhet të kenë kryer fakultet teologjik ose medresenë dhe fakultet laik, të kenë përvojë pune në organikat e Komunitetit Musliman mbi 5 vjet

NENI 2 i Ligjit me Nr.10056, datë 22.1.2009 per ratifikimin te”Marreveshjes ndermjet Keshillit te Ministrave te repuplikes se Shqiperise dhe Komunitetit Mysliman te Shqiperise per rregullimin e mardhenjeve te ndersjellta” ne te cilen shkruhet;

Komuniteti Mysliman i Shqipërisë është bashkësi fetare në të cilën përfshihen edhe tarikatet që kanë qenë pjesë e këtij Komuniteti deri në vitin 1967, kur dekretet për komunitetet fetare u shfuqizuan me dekretin nr.4337, datë 13.11.1967.

=Bazuar ne rregullat zakonore,statutore e ligjore te trasheguara dhe aktuale te pasqyruara me larte, e nga krahesimi i listes se teqeve dhe klerikeve aktual dhe te atyre trashegimtare , te Tarikatit Halveti te vitit 2005, konstatohet se jane 82 klerik me shume se ne vitin 1938 0se 121 klerik me shume se ne vitin 1960.

Atehere linde pyetja ?

Cilen nga kerkesat themelore fetare te trasheguara dhe aktuale ploteson kryetari aktual i Tarikatit Halveti qe eshte  graduar  me graden Sheh a aqe me keq Sheh i Tarikatit Halveti ?

=Të gjithë funksionarët klerikal të Komuniteteve fetare të ç”do kategorije qofshin,qe të ndodheshin  në sherbim aktiv duhej te miratohej nga Qeveria.Pra vetem ne kete raste keta klerik ishin persona juridik “ligjore” per te vazhduar misionin e tyre fetare, vertetuar nga:

Art.4. i Statutit Legal i Komuniteteve Fetare me nr432 date 05/06/1923 ne te cilen shkruhet;

Secila Shoqatë, komunitet dhe institucion fetare, si Xhami, Teqe, Kishë, Manastir etj. njihen person moral dhe përfaqësohen si mbas rregullavet fetare të tyre.

Këta kanë të drejtë të kenë, t’akuistojnë dhe të jetërtojnë (alievare) pasuni të lujtëshme dhe të pa lujtëshme dhe të drejtat e tjera civile kompatibe me natyrën e tyre; si edhe kanë të drejtë t’administroj në pasunin e vetë.

Shteti ruan të drejtat e kontrollimit, mbi administrimin e pasunisë dhe mbi llogarit e përvitëshme të tyre si mbas ligjës së veçantë për shoqatë (association). Pasunitë e pa lujtëshme janë të jetërtueshme

=Art. 9 i Dekret-Ligjes nr 1868,dt 04/07/1929 “Mbi  formimin e Komuniteteve Fetare” ne te cilen shkruhet:

Komunitetet Fetare janë të lidhuna në Ministrien e Drejtësies dhe të gjitha marrëdhanjet e tyne me Qeverin kryhen me anen e saj, e cilla ka edhe iuspektimin e tyne.

=Art. 17. i Dekret-Ligjes nr 1868,dt 04/07/1929 “Mbi  formimin e Komuniteteve Fetare” ne te cilen shkruhet:

Komunitetet kanë të drejtë mbrenda dispozitave të caktueme në Statutet e rregulloret e tyne të marrin masa disiplinore kundra funksionarëve të komunitetit tue e lajmërue Ministrin e Drejtësiës.

=Komunitetit Mysliman i dergon Ministris se Drejtesise listen e Xhamive,teqeve e mesxhodeve .per me shume kliko Liste mbi sasite e xhamive,teqeve e mesxhideve qi ndodhen ne Shqiperi.Viti 1931.

Neni 9.i Dekret-Ligjes nr 743,dt 26/11/1949 “Mbi   Komunitetet Fetare” ne te cilen shkruhet:

Çdo komunitet fetar duhet të ketë një Kryesi që do të jetë përgjegjëse përpara Shtetit.Lidhjet në mes të Kommiteteve fetare dhe të qeverisë bëhen me anë të kryesisë së Këshillit Ministerial

Neni 13.i Dekret-Ligjes nr 743,dt 26/11/1949 “Mbi   Komunitetet Fetare” ne te cilen shkruhet;

Kryetarët e Komuniteteve fetare, funksionarë fetare dhe të gjithë personat në shërbim të komuniteteve fetare duhet të jenë shtetas shqiptarë besnike të popullit dhe të Shtetit , të ndershëm të dhe të gëzojnë të gjitha të drejtat civile.

Kryetarët e komuniteteve fetare dhe të sekteve fetare, Kryemuftiu, myftinjtë, dhe nënmyftinjtë, kryegjyshi dhe gjyshërit, kryepsikopi ,episkopët dhe arhimandritët, arkipeshkvi dhe ipeshkvit dhe ndihmësat e tyre imediate, passi të zgjidhen ose të emërohen nga organet fetare kompetente duhen të aprovohen nga Këshilli Ministerial.

Kryetarët e sekseve fetare të ndryshme passi të zgjidhen ose të emërohen nga organet në bazë të rregullores së tyre duhet t’aprovohen nga Kryesija e Këshillit Ministerial.

Funksionaret fetare që kane raporte kanonike me vëndet e jashtme nuk mund të hyjnë në shërbim pa qënë t’autorizuar më parë nga Këshilli i Ministrave.

=Ne vitin 1951 ne mbeshtetje t’udhezimeve te marra kryesia e Tarikatit Halveti u perfaqesua nga te gjithe rrethet e ndryshme,dhe u miratuar nga Kryesia e Keshillit Ministral, me vendim nr 342,dt 28/04/1951,kryesia e Tarikatit Halveti e perbehet si me poshte vijon.

Nr Emer Mbiemer Pozicioni Rrethi
1 Sheh Ali Hormova Kryetar Tepelene
2 Sheh Abdulla Tabaku Sekretar Tirane
3 Dervish Musa Mancerishti Anetar Bilisht
4 Sheh Kutbi Tepelena Anetar Tepelene
5 Sheh Emrulla Vrendi Anetar Peshkopi
6 Sheh Maliq  Kolesiani Anetar Bicaj
7 Sheh Haki Mjekra        Anetar Berat

Vertetuar A.Q.SH. F 490. V.1951.  D.59.  Fl,6.

=Kryesia e Tarikatit Halveti ,me shkresen me nr 7 prot dt 03/05/1954 i dergon Komunitetit Mysliman listen e ,teqeve  dhe klerikeve  qe varen prej ketij tarikati  Halveti.Komuniteti Mysliman  ja dergon Keshillit te Ministrave  per  aprovon.

Teqet dhe Kleriket  qe jane miratuar nga Keshilli i Ministrave  jane si me poshte;

Nr regj Nr Prot Emer mbiemer Katundi RRethi
1 7 Sheh Abedin Shehu Bence Tepelene
2 8 Sheh Adush Shehu Dragot Tepelene
3 9 Sheh Ahmet cereni Kala e Dodes Kukes
4 10 Sheh Ahmet Kolesjani Bicaj Kukes
5 11 Sheh Ali Bogdani Bicaj Kukes
8 12 Sheh Beqir Dushku Ali Demi Tirane
9 13 Sheh Beqir Fshati Kala e Dodes Kukes
20 14 Sheh Kutbi Shehu Tepelene Tepelene
25 15 Sheh Nazif Shehu Erind Gjinokaster
27 16 Sheh Rahim Muharremi Fshat Kukes
28 17 Sheh Sadik  Shehu Deshnice Permet
29 18 Sheh Sivar Xhemali Fshat Kukes
30 19 Sheh Sulejman Tabaku Elbasan Elbasan
32 20 Sheh  Xhemal Shehu Cerril Mallakaster
35 21 Dervish Abedin   Deshnica Deshnic Permet
36 22 Dervish Adem  Shehu Leskaj Permet
38 23 Dervish Adil  Dervishi Klos Ballsh
40 24 Dervish Arif  Bogdani Bicaj Kukes
42 25 Dervish Azbi  Dervishi Zhubanat Ballsh
46 26 Dervish Beqir Cela Hormove Tepelene
49 27 Dervish Derve Maci Libohove Gjinokaster
50 28 Dervish Dule Kamba Lagje e Re Berat
52 29 Dervish Emin Ibrahimi Pojan Korce
57 30 Dervish Feim Shehu Liman Permet
62 31 Dervish Hajro Shehu Sevaster Vlore
68 32 Dervish Haxhi Shehu Farka Tepelene
70 33 Dervish Hysenj Selmani Cerrile Tepelene
73 34 Dervish Jonus Shehu Dunovat Gjinokaster
74 35 Dervish Jonus Dervishi Krase Tepelene
76 36 Dervish Malo Shehu Karbunare Lushnje
80 37 Dervish Maliqi Kolesjan Kukes
85 38 Dervish Musa Shehu Mancurisht Bilisht
86 39 Dervish Myftar Bylyshi Kudhes Vlore
88 40 Dervish Nexhip Dervishi Dhemblan Tepelene
89 41 Dervish Nuri Nuriu Berat Berat
91 42 Dervish Osman Damani Limar Permet
96 43 Dervish Ramadan Muka Vojokushi Tirane
101 44 Dervish Satedin Shehu Becisht Tepelene
105 45 Dervish Selam Faslliu Vendresh Skrapar
110 46 Dervish Shaqir Dhemblan Tepelene
121 47 Dervish Xhemal Shehu Petrel Tirane
122 48 Sheh Xhevit Shehu Levan Tepelene
129 49 Dervish Elmas Aliu Drenije Ballsh
125 50 Dervish Ymer Shehu Kardhiq Gjinokaster
131 51 Dervish Latif Shehu Kute Ballsh
134 52 Sheh Mete Shehaj Shtiqen Kukes
135 53 Dervish Ymer Hallva Elbasan Elbasan
13 54 Sheh Halit Zeneli Vellesh Peshkopi
65 55 Dervish Hasan Rustemi Panarit Berat
136 56 Dervish Hysen Kuqi Petrel Tirane
93 57 Dervish Qazim Shehu Cerril Mallakaster
79 58 Dervish Malo Shehu Pilur Bilisht
138 59 Dervish Zenel Shehu Cerril Mallakaster
 A.Q.S F484                  Viti 1954 Dosja 52   Fleta 3

Neni 2 i Ligjit nr 10056 dt 22/01/2009 per radifikimin e “Marreveshjes ndermjet Keshillit te Ministrave te repuplikes se Shqiperise dhe Komunitetit Mysliman te Shqiperise per rregullimin e mardhenjeve te ndersjellta” ne te cilen shkruhet;

Komuniteti Mysliman i Shqipërisë është bashkësi fetare në të cilën përfshihenedhe tarikatet që kanë qenë pjesë e këtij Komuniteti deri në vitin 1967, kur dekretet për komunitetet fetare u shfuqizuan me dekretin nr.4337, datë 13.11.1967

Neni 8 i Ligjit nr 10056 dt 22/01/2009 per radifikimin e “Marreveshjes ndermjet Keshillit te Ministrave te repuplikes se Shqiperise dhe Komunitetit Mysliman te Shqiperise per rregullimin e mardhenjeve te ndersjellta” pika 1,ne te cilen shkruhet;

Komuniteti Mysliman i Shqipërisë njihet si person juridik me vendim të Gjykatës së Rrethit Gjyqësor Tiranë,

Neni 15.i Ligjit nr 10056 dt 22/01/2009 per radifikimin e “Marreveshjes ndermjet Keshillit te Ministrave te repuplikes se Shqiperise dhe Komunitetit Mysliman te Shqiperise per rregullimin e mardhenjeve te ndersjellta”pika 3, ne te cilen shkruhet;

Personat juridikë të themeluar nga Komuniteti Musliman i Shqipërisë, por që nuk e kanë zotësinë juridike ose nuk janë regjistruar si organizata jofitimprurëse përpara ratifikimit të kësaj Marrëveshjeje, gëzojnë të drejtën që të regjistrohen në Gjykatën e Rrethit Gjyqësor Tiranë sipas nenit 8 të kësaj Marrëveshjeje, brenda dy vjetëve nga dita e hyrjes së saj në fuq.

=Tarikati me i perhapur ka qene padyshim ai i halvetive. Dokumentat arkivore osmane tregojne se Ali Pash Tepelene mbeshteti me shume shtrirjen e sekteve halveti e sa’adi se sa ate te bektashinjve.

Lidhjet e tarikatit halveti ishin te zhvilluara ne Kosove-Metohi,ne Maqedoni ,ne krahinat e Lumes dhe te Dibres se Poshtme ,ne rrethinat e Tiranes dhe mbi te gjitha ne jugun e Shqiperise se sotme,rreth Bilishtit,Tepelenes,Gjirokastres, Permetit, Delvines, Mallakastres , Kurveleshit,Vlores, Beratit , ku ekzistonin shume teqe fshati. Konfirmuar nga dokumenti i nxjerre nga A.Q. Sh.Tirane F482. V1938.

=Nje tjeter Tarikat,ai i kadiris,kishte ngulimet e tij ne Kosove, Maqedoni, dhe ne Shqiperin e mesme.

Duke filluar nga gjysma e dyte e shekullit te XVII ose fillimi i shekullit XVIII,ne disa zona malore te Dibres ishte futur nje forme e vecante e tarikatit kadiri,qe kishte kontribuar ne strukturimin fetar, shoqeror dhe politik, te disa grupe fshataresh,qe i kishin shpetuar autoritetit osman te drejtperdrejte.

Gjetiu ishin thurur lidhje e tarikateve te tjera si Saadi,Rifai dhe mbi te gjitha ai Bektashi.

=Ajo qe ekziston sot per sot te ne, ndoshta si pasoje se jemi nje popull i vogel,qe sapo kemi dale nga nje diktature ateiste,ku tradicionalja u demtua rende,eshte se na mungojne njerezit e thelluar ne kete drejtim,pra nuk kemi klerik te larte,qe jane ne gjendje  te zhyten thelle ne det dhe te nxjerrin prej aty margaritaret qe fsheh Kur’ani.

Ka shume rendesi qe te zhvillohet ndjenja e respektit ndaj besimit fetar te tjetrit,jo vetem ne kuptimin e durimit, domethene te tolerances,por ne kuptimin e njohjes dhe te pranimit  te asaj qe te tjeret kane te drejte ta kene dhe te jene ata qe jane ne besimin fetar te tyre si dhe ne menyren sesi ata e interpretojne ate.

Duhet te jemi shume te kujdesshem ne kritikat qe behen,jo sepse ato i ka bere dikush, por sepse islami ka nje rregull,qe ka rendesi ne cdo drejtim.-Kudo duhet te jemi te matur.Ka nje ajet ne Kur’anin famelarte qe thote:

=Kur te faleni qe te manifestoni besimin tuaj fetar,mos e ngrini zerin lart,as mos e ulni,por permbahuni sipas mjedisit.

Ky duhet te jete rregulli yne,jo se dikush na kritikon p.sh.per ezanimin se therritet me ze shume te larte,as sepse duhet percaktuar se ku duhet perdorur salami,por sepse mjedisi publik qe perdorim eshte edhe yni,por edhe i te tjereve.

Zgjidhja gjendet ne ate se duhet respektuar liria e tjetrit dhe duhet pranuar fakti se secili ka te drejte te pershendese me selam ku te deshiroje.

Nese  dikush prej tyre nuk u permbahet urdherave te fese, natyrisht,me shembullin e vet demton imazhin e fese,por ne islam pergjigjet per veten e vet.

-Cdo berr varet nga kembet e veta-thote populli.

=Antaret e tarikateve,shehleret,dervishat etj,kane qene pjese perberse e strukturave te Komunitetit  Mysliman gjate periudhes qe po trajtojme,deri ne vitin 1967-ten edhe sot tarikatet “Halveti, Saadi ,Rifai,Kaderi,Xhelveti” jane pjes perberse e Komunitetit Mysliman, vertetuar;

=Nga Art.2.- Statutit Legal i Komuniteteve Fetare me nr432 date 05/06/1923 ne te cilen shkruhet;

Ç’do degë e Myslimanizmës, si Synizma, Bektashi, Rufai,Kaderi,Saadi e tjera; ashtu edhe ç’do degë e Krishtenizmës, si Katolikizma,Orthodhokizma, Protestanizma, si edhe të gjitha degët e çdo feje tjetër, mund  t’organizohen në një shoqatë fetare indipendente njana prej tjetrës

nga Art.1 te Statutit te Komunitetit Musliman miratuar me vendim nr 2136 dt 05/08/ 1929 te Keshillit te Ministrave dekretuar dhe aprovuar nga Zogu I Ire  me dt 08/08/ 1929 .ne te cilen thuhet:

“Komuniteti Mysliman përbahet prej Myslimanvet Shqiptar të c’do sekti qi te jenë.

=nga Art.1 te Statutit te Komunitetit Musliman i Dekretuar me Nr.43 datë 14.07.1945 ne te cilen shkruhet;

Komunitetit mysliman perbahet prej Myslimaneve shqipetare te cdo sekti qe jane:

   =nga Art. 1 i Statutit te Komunitetit Mysliman i Dekretuar me Nr.1064 datë 4.5.1950 (Ndryshuar me Vendim nr 7 dt 03/11/1951 te Keshillit te Pergjithshem te Komunitetit Mysliman Shqiptar) ne te cilen shkruhet;

Komuniteti Mysliman përbahet prej myslimanvet shqiptar prej çdo sekti që të jenë.

   =nga Art. 67 i Statutit te Komunitetit Musliman i Dekretuar me Nr.1064 datë 4.5.1950 (Ndryshuar me Vendim nr 7 dt 03/11/1951 te Keshillit te Pergjithshem te Komunitetit Mysliman Shqiptar) ne te cilen shkruhet;

Përveç sektit Bektashi , që ka formue Komunitet më vehte, të gjitha sektet fetare të tjera si: Halveti, Kaderi, Tixhani, Rifai e Saadi, bajnë pjesë në Komunitet Mysliman..

     =nga neni 1 i Statutit te Komunitetit Mysliman, datë 15.05.1993 ,ne te cilen shkruhet;

Komuniteti Mysliman i Shqipërisë është një bashkësi jopolitike, e pavarur që përfshin myslimant e Shqipërisë dhe të çdo sekti, mjafton që të mos jenë në kundërshtim me parimet themelore të fesë Islame.

     =nga neni 61 i Statutit te Komunitetit Mysliman, dt 15.05.1993 , ne te cilen shkruhet;

Gjithë sektet janë pjesë përbërëse e Komunitetit Musliman të Shqipërisë.

      =Neni.60 i Statutit te Komunitetit Mysliman, dt 28.04.2002, ne te cilen shkruhet;

Gjithë Tarikatet janë pjesë përbërëse e Komunitetit Musliman të Republikës së Shqipërisë .Në raste të veçanta, mund të thirren në Kryesinë e Komunitetit Musliman Kryetarët e tarikateve që kanë marrëdhënie me Komunitetin Musliman

     =nga neni 2 i Ligjit nr 10056 date 22.1.209, per radifikimin e “Marreveshjes ndermjet Keshillit te Ministrave te Repuplikes se Shqiperise dhe Komunitetit Mysliman te Shqiperise per rregullimin e mardhenjeve te ndersjellta”, ne te cilin eshte shkruar:

Kuptimi: Komuniteti Mysliman i Shqipërisë është bashkësi fetare në të cilën përfshihen edhe tarikatet që kanë qenë pjesë e këtij Komuniteti deri në vitin 1967, kur dekretet për komunitetet fetare u shfuqizuan me dekretin nr.4337, datë 13.11.1967.

=Ata kane qene zgjedhur ne te gjitha instancat e Komunitetit Musliman,duke filluar nga keshilltar lokale e deri ne kongrese apo Keshillin e Pergjithshem, perfshi postin e kryetarit apo te nenkryetarit te Komunitetit Musliman,p,sh,

1-Sheh Ibrahim Karbunara ka qene zgjedhur ne Kongresin e pare islam si antar i Keshillit te Nalt te Sheriatit,

2-Sheh Qazim Hoxha nenkryetar i Komunitetit Musliman ,

3-Haxhi Hafiz Sabri Koci myfti ne Kruje, Kavaje e deri kryetar i Komunitetit Mysliman.

=Ne baze te nje Statuti jo te konfirmuar nga ndonje institucion ligjore konstatohet se ne vitin 1921 nga data 21/08/1921 deri me date 25/08/1921 eshte zhvilluar Kongresi i pare i Shehelereve qe mori emerin “Lidhja e Shehelereve”.

Ne te kane muare pjese Tarikatet Halveti,Gjylsheni , Hajati,Melami, Xhelveti, Saadi, Kadiri e Rifai.

Kongresi i zhvilloi punimet ne teqene K/Asitane te Tiranes,te Tarikatit halveti.

Sikurse thuhet ne nenin 1 te Statutit;

Ne mbledhjen e bame prej shehlereve tarikatevet (sekteve) te ndryshme ne teqen e te perndritshmit Sheh Ahmet Pazari ne Tirane me date 21.08.1921 u vendos formimi i nje lidhje me emrin “Lidhja e Shehelereve”.

Qellimi themeltar i kesaj lidhjeje asht: Naltesimi i popullit ne pikpamje morali e kombesie;ne plotesim t’ketij qellimi “Lidhja”ka me i ndihmue edhe qeveris shqiptare, me c’do mjet te pelqyeshem;

Politika ashte jashte programit e qellimit te Lidhjes.

=Ne nenin 4 te Statutit thuhet; Te permbajturit te teqevet e te tyrbevet mbas rruges e rregulles fetare qe kane pase,tuke mos u pranue as nje fare ndryshimi ne ket pikpamje.

=Ne nenin 6 te Statutit thuhet: Ndalohet c’do njeri me veshe petken fetare te tarikatevet si dervish pa pase lejen e posacme te Shejhit tij,mbasi shkakton prishje moralit e cnderim fetar.

=Ne nenin 9 te Statutit thuhet;Mbasi kamja e folun me qellim njerzor per te permbajturit e teqevet s’eshte pasuni vetiake,keshilla e ka per detyre me i regjistrue te gjithe ne nje radhe te posacem e me be kontrollim ne qenien e mbajtjen e tyne,si dhe me ba  c’do vendim per prishjen e atyne t’ardhurave qi jane ba vakuf per mirmbajtjen e Teqevet,ne keto vendime ka me u-marreeparasysh dhe ushqimi i sherbyesvet.

=Ne nenin 11 te Statutit thuhet; Nen responsabilitetin e keshilles ne qender do te mbahet nje arke,prej ndihmave qe do te apin sa te kene miresin gjithe antaret e deshironjesit te tarikateve, te cilet do ti paguajne ne deget qi do te formohen prej nje keshille duke pasun nje kryetar dhe dy antare,ne Elbasan,Tirane,Kavaje, Tepelene , Korce, Bilisht,Diber e vogel, e gjetke ku e do nevoja.

Keto dege jane te detyrume me i cue te hollat n’arken e Pergjitheshme ne krye te c’do kater muejve.

=Ne Kongres moren pjese 53 perfaqesues te 110 teqeve e zavijeve nga mbare Shqiperia. Statuti i hartuar nga Kongresi u miratua me unaminitet,ku Lidhja e sekteve nuk pengonte punen e vecante te sejcilit sekt me vete,sipas parimeve e rregullave te tyre te brendshme,te tradites perkatese.

Keshilli i Qendres perbehet prej zotnive te poshtshenuem:

Nr Emer Mbiemer Pozicioni
1 Sheh Ahmet Pazari Kryetar
2  Shaban Sh.Bilishti Sekretar
3 Sheh Tahsin Peqini Anetar
4 Sheh Kasim Tirana Anetar
5 Sheh Hamit Kavaja Anetar
6 Dervish Xhemal Peshkopija Anetar
7 Xhemal Pazari Komisioneri i Qeveris 

Konfirmuar sipas Statutit te kongresit te Shehelereve .Tirane,viti 1921.Sipas Dr. Ibrahim. rr. Gashi 2009,fq 112-114.

=Bazuar ne shkresen me Nr 116/IV me dt 05/05/1930 drejtuar “Kryetarit te Komunitetit Musliman Tirane”.ne te cilen shprehet:

EMINECES  SE TIJ;Kryetarit te Komunitetit Musliman .Tirane me 05/05/1930

=Ne mbledhjen qi sheheleret e Shqipnis bane ne vitin 1928 u zgjodh Keshilli i Perhershem i perbere prej zotnive te poshtshenuem:

Nr Emer Mbiemer Pozicioni
1 Sheh Tahsim Peqinin Kryetar
2 Sheh Abdurrahman Karasani Sekretar
3 Sheh Mehmet Vogli Anetar
4 Sheh Qerim Kavaja Anetar
5 Sheh Ramazan Picari Anetar

=Shkresa e P.T.Prefektures se Tiranes me Nr 3738 dt 08/12/1928 dhe kopja e deklarates paraqitun P.T.Prefektures ne fjal me dt 29/ 01/1929 qe kam nderin e i paraqes bashkangjitun, dokumentojme eksistencen e Keshillit permendun te Shehelereve te perbam prej personave te naltshenuem.

Pra ne baze te ligjit dhe tue pase per qellim modifikimin dhe trajtimin e Statutit ne pajtim me Ligjin e Komuniteteve qi te siguroje organizimin dhe pajimin e Shehelereve me cillsinat e duhura per me perfitue prej liris qi gezon secila pjese e Komuniteteve fetare,patem vendos me ba mbledhjen me 15/05 /1930;

Por mbasi kerkesa e jone vonoje e nuk e perfundue para dites caktueme per mbledhjen, marr nderin dhe baj me dite,Eminencen t’uaj se mbledhja do te bahet ne Berat me 16-te Muajit ne vazhdim, dhe prandaj kam nderin me ju lut qi te bahen demarshat e duhuna per lejimin e kesaj mbledhje.

Me nderime.     N’emen te Kryetarit Keshillit te Shehelereve.

(Shehe Abdurrahman Karasani)  d.v

Shenim:Vula ka keto shenime:  *LIDHJA E SHEJHLEREVE QENDRE*TIRANE* 23-12-1928.

=Ne shkresen e Komunitetit Musliman te dates 05/04/1930 drejtuar Ministrise se Drejtesise thuhet:

Kemi nderin t’ju parashtrojme sa vijon,me lutje qe te na jepet shkoqitje per veprim. Sikurse merret vesh nga lutja qe parashtrojme ketu ngjitur, shehleret e Shqiperise,te bashkuar,kerkojne leje per mbledhjen e kongresit te pergjithshem ne Berat me date 15/06/1930,per formulimin e nje rregulloreje per administrimin e Tarikateve te veta.

Sikurse eshte e ditur,shehleret perbehen nga tarikate te vecanta dhe jane njohur me tituj te ndryshem,si,bie fjala,Tixani,Rufai,Kadiri,Halveti ,etj,

Te cilet ne dogmat origjinale ,sado qe jane te bashkuar me te gjithe myslimanet,ne deget e Tarikateve religjoze format i kane te vecanta e keshtu cdonjeri prej tyre njihet si tarikat indipendent  nga tjetri.

Ligji i Komuniteteve Fetare lejon cdo Tarikat te formuloje nje rregullore,por,nuk flet per bashkimin e Tarikateve te ndryshme dhe ne nje kryesi te vetme dhe per te bere mbledhje asambleje.

Prandaj jeni te lutur te na njoftoni menyren e mbledhjes se tyre ne menyren qe u tregua me siper,ose duhet qe cdo Tarikat te beje bledhje me vete per formulimin e rregullores perkatese.

Lutemi perfundimi te na njoftohet. vertetuar A.Q.SH. Fondi 155.viti 1930. Dosja VIII-394.fleta 4.

=Komuniteti Musliman njofton Ministrin e drejtesise se Sheh Abdurrahman Harasani, ne emer te  Sheh Tasim Peqinit  kryetar i keshillit te shehlereve dhe sheh Ahmet Pazari, si kryetar i tarikatit halveti,ne lutjet e paraqitura ne kryesi te Komunitetit Musliman, kerkojne; i pari qe mbledhja te behet me dt 16 /05/1930 dhe,i dyti, me dt 20/06/1930.

Me dt 25 /05/1930 behet regjistrimi i pergjithshem i popullsise nga ana e shtetit, prandaj kryesia e Komunitetit Musliman e pa te udhes qe mbledhja te behet me dt 5/6/ 1930, pas regjistrimit.

Komunitetit Mysliman me shkresen e dates 17.05.1930 drejtuar Ministris se Drejtesise, ne pergjigje te shkreses se dates 14/5/1930 njofton ate ministri, se titullari i Komunitetit Musliman,mbasi ftoi zoterinjt sheh Abdurrahman Harasani dhe sheh Ahmet Pazari dhe u dha keshillat e duhura,te dy palet mbeten dakort qe mbledhja e pergjithshme e shehelereve te behet ne Berat me daten 20/06/1930. vertetuar A.Q.SH. Fondi 155. viti 1930.dosjaVIII-157.

=Keshilli i Pergjithshem i Komunitetit Musliman lexoi lutjen e dates 2/6/1930 te sheh Ahmet Pazari ,me te cilen proteston kunder Komunitetit per mospranimin e perfaqesuesit te derguar nga ana e tij per te marre pjese ne keshill si perfaqesues i gjithe shehlereve ne baze te artikullit 32 e 3 te ligjit te Komunitetit.

Keshilli i Pergjithshem vendosi mospranimin e tij per arsye se cilesia e kryesis se sheh Ahmet Pazarit, me njeren ane, kundershtohet prej nje pjese te shehlereve qe kane per kryetar z Sheh Tasim Gjinishin dhe, ne anen tjeter,organizimi i tyre ende nuk eshte legalizuar sipas ligjit te ri te komuniteteve. vertetuar A.Q.SH.Fondi 482.viti 1929. dosja 3.

=Ministri i Drejtesise me telegramin e dates 19/06/1930 i drejtohet z Ferdi Kunbaros, kryetar i Gjykates se shkalles se Pare ne Berat,dhe i shkruan;

Lutemi,me cilesine e observatorit dhe jo me cilesine e perfaqesimit te qeverise,te vezhgoni mbledhjen e kongresit te Shehlereve qe do te hapet ne Berat me date 20/06 /1930, duke ju dhene te gjitha instriksionet e duhura.

Ne rast te perpilimit te rregullores duhet te respektohen dispozitat e Statutit Themeltar ,te ligjeve dhe rregulloreve te shtetit dhe te ligjes mbi Komunitetet Fetare si dhe Statutin e Komunitetit Musliman.

Shtojme se nuk eshte nevoja te merrni pjese ne mbledhjet,por te mjaftoheni vetem me instruksionet dhe me keshillat,

Ne rast se do te kuptoni se bisedimet dhe vendimet vijne ne kundershtim me statutet, ligjet dhe rregulloret e lartpermendura, shtojme vencarisht se ne rast nevoje ekstrordinere mund te merrni pjese edhe ne Kongres duke raportuar kete ministrit per cdo veprim me rendesi qe nga fillimi e ne mbylljen e kongresit.

“Ministri”. d v.vertetuar A.Q.SH. Fondi 155. viti 1930.dosjaVIII-157.

=Me date 20/06/1930 eshte mbledhur ne Berat, Kongresi i Shehelereve te Shqiperise. Kongresi dergon telegram Behxhet Shapatit,ku e falenderon per lejen e dhene etj.

Delegati i Komunitetit Mysliman ,z.Qerim Fuga,i cili,per shkak te njoftimit me vonese, nuk mori pjese qe diten e pare ne Kongres.

Kur u paraqitet ne Kongres, shkembeu replika te ashpra me nje delegat,dervish,i cili, nder te tjera i tha;

Se “Nuk e njohim cilesine tuaj si delegat,se edhe ai qe ju autorizon nuk ka te drejte te ndodhet ne Kongres. vertetuar A.Q. SH.Fondi 482.viti 1930.dosja 2.

=Ministri i Drejtesise me telegramin e dates 25/06/1930,i drejtohet Sheh Ahmet Pazarit , kryetar i Kongresit te shehelereve te Shqiperise ne Berat:”

Me kenaqesi morem njoftimin e celjes se Kongresit te  shehelereve te Shqiperise .

Urojme qe veprimet e Kongresit, te kryesuar prej Jush,te kurorzohen me sukses duke qene te sigurte ne vendimet e ketij Kongresi,vendime qe do te jene kurdohere konforme me ligjet e shtetit dhe Statutin e Komunitetit Mysliman,do t’i sherbejne vellazerimit dhe bashkimit kombetar.

Ministri”, dv.

vertetuar A.Q.SH. Fondi 155.viti 1930. dosjaVIII-157.fleta 23,24.

=Kryetari i Gjykates se shkalles se pare ne Berat z,Fredi Kumbaro, me shkresen e dates 26/06/ 1930 njofton Ministrin e Drejtesise;

Ne pergjigje te telegramit date 19/06/1930 kemi nderin t’ju njoftojme se kongresi i Shehelereve,i mbledhurme date 20/06/1930 ne Berat ,nen kryesin e sheh Ahmet Pazarit,pasi aprovoi Statutin e hartuar prej nje komisioni te posacem,te zgjedhur nga gjiri i vet,ne konformitet me ligjet e shtetit ne fuqi.

Pasi zgjodhi Keshillin e Pergjithshem dhe te Perhershem dhe si kryetar per te gjithe Tarikatet u zgjodhe  z sheh Ahmet Pazarin.

Kongresi i dha fund punimeve me date 24/ 06/1930.

Bashkimi i Tarikateve  “Halveti,Kadiri,Rifai, Saadi,Tixhani” u quajte  Sekti Alevian vertetuar A.Q.SH. Fondi 55.viti 1930.Dosja VIII-157. fleta 25.

=Sheh Ahmet Pazari i drejtoi kete telegram Komunitetit Mysliman;

Kongresi i pergjithshem i “Sektit Aleviane”,mbledhur sot ne Berat  ,me ngarkoi te shfaq falenderimet e pjestareve e te Kongresit per perkrahjen dhe per lejen e dhene per mbledhjen e ketij Kongresi .

Qellimi i te cilit do te jete realizimi i bashkimit te tarikateve dhe me kete menyre. bashkimi kombetar dhe modernizimi i ketyre tarikateve,te pershtatshme me kohen e sotme.

Me lutjet e drejtuara te i madhi Zot.

Kongresi lut lumturin e mbretit tone te dashur dhe shkelqimin sa te jete bota te kurores sone te personi i naltmadhrishemse Tij.

Kryetari i Kongresit; sheh Ahmet Pazari.

vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1930.dosja 2.

=Paraqitet ne Komunitetin Musliman rregullorja e Sektit Alevian,e hartuar prej kongresit Alevjan ne Berat date 20/05/1930,

Komuniteti Mysliman me shkresen me nr 432/a date 13/07/1930  ja kthejne rregulloren per ta bare korigjimet e modifikimet simbas observacioneve ne fjale.

Mandej te vertetuara si mbas rregullit te na e ktheni per t’ja paraqit Qeveris per aprovim.vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1930.dosja 3.fleta 2

=Paraqitet ne Ministrin e Drejtesise rregullorja e Sektit Alevian,e hartuar prej kongresit Alevjan te hapun ne Berat ne baze te lejes se dhanun prej asaj P.T.Ministrije me urdhenin nr 61/4.date 20/05/1930 me lutje ne baze te nenit 11 te Dekret Ligjes mbi Komunitetet fetare me date 09/07/1929,te ndermjetsoni per t’a paraqit P.T.Keshillit Ministror per aprovim.Tirane me 12/07/1930.

Me nderime Kryetari i Kongresit te Sekteve Alevjan. Sheh Ahmet Pazari. d.v.  vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1930.dosja 2.fleta 1.

=Paraqitet ne Kryesin Komunitetin Musliman Shqiptare pergjigja e shkreses nr 432/a date 13/07/1930 nga Kryetari i Kongresit te Sekteve Alevjan. Sheh Ahmet Pazari. ne te cilen shkruhet;

Kemi nderin me u parashtrue se observacioneta asaj P.T.Kryesie te banun mbi Statutin e Sekteve Alevjane,nuk jane as pak te puthituna,me dispozitat e Ligjit te Komuniteteve Fetare.

Pra lutemi asaj P.T.Kryesie te ndermjetesoni pran Ministris se Drejtesis,qe te shpejtohet aprovimi i ketij Statuti. Tirane me 14/07/1930. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1930.dosja 3.fleta 3.

=Ministris se P.ka verejtje si;

1=Dekretimi i kryetarit te Sektit Alevian nuk duhet te behet nga Mbreti ,por,ne baze te ligjit mbi komunitetet fetare, nga kryetari i Komunitetit Musliman.

Sekti alevian nuk eshte dakort,se eshte me i madhi pas bektashinjve, prandaj,sikurse ai i bektashinjve edhe ky duhet miratuar nga Mbreti.

2=Po keshtu, me nenin 12,kryesia e Sektit Alevian duhet te marre leje nga Ministria e Drejtesise ,ndersa, sipas Komunitetit Musliman, Tarikatet ne rruge hierakike kane kryesine e komunitetit te vet.

Pastaj ,sipas rregullores se paraqitur,kleriket jane te lire te ushtrojne cdo profesion tjeter,pervec detyres fetare .

Sipas Komunitetit Musliman nje gje e tille, jo vetem qe nuk pajtohet aspak me detyren fetare,por poshteron edhe dinjitetin e karrieres se shenjte.

Komuniteti Musliman,mendon e propozon se duhet zevendesuar me kete fraze;cilesia e tyre eshte e papajtushme me cdo detyre tjeter, private ose tregetare ……………………….

Tarikati Halveti nuk eshte dakort me verejtjet e Komunitetit Musliman dhe kerkone qe statuti te qendroje sic eshte miratuar nga Kongresin Alevian  ne Beratit.

Statuti i percillet Ministris se Drejtesise.

vertetuar A.Q. SH.Fondi 482. viti 1930.dosja 3.

=Ka shume telegrame,letra ne forme peticionesh nga shehelere, dervishe, pjesmarres te kongresit te 1930-es,e besimtare te Sektit Alevian,te cilet kerkojne qe;

Kongresi i Sektit Alevian qe gati nje vit kompozoi statutin,dispozitat e te cilit,mbasi jane konforme me ligjin e Komuniteteve  Fetare dhe rendesia e Sektit Alevian eshte nje ceshtje e pamohushme.

Lutemi ta aprovoni krejtesisht dhe te ndermjetesoni per dekretimin e kryetarit tone nga ana e Naltmadhnise se Tij,Zog Ire, Mbreti i shqiptareve

Ky mesazh me te njejtin tekst u percillet institucioneve te larta te shtetit si;

Ministris se Drejtesise, Ministris se P. Brendshme etj,te cilat ia kalojne Kryeministrise.

=Qeveria me vendimin e vet nr 429 date 03/07/1931 vendosi te autorizoje titullaret e Ministries se P.Brendshme ,te Ministris se P.Jashtme dhe kryetarin e Komunitetit Musliman ta perfundoi kete ceshtje; vertetuar A.Q.SH.F155.viti 1931.D.VIII-205.

=Me date 10/02/1933 nepermjet nje lutje te mbi 10 shehelereve i kerkohet Kryeministis miratimi i rregullores se bere ne Kongresin e Beratit.

Ministri i P.Brendshme me shkresen e dates 08/03/1932 njofton Kryeministrine se, sipas urdherit,u zhvillua biseda me kryetarin e Komunitetit Mysliman per ceshtjen e Sektit Alevian.

Kryetari i Komunitetit Mysliman institon qe ky Sekt te mos jete independent, por i varur nga Komuniteti Mysliman,sic ka qene deri me sot.

=Sekti ne fjale iu ka drejtuar edhe mbretit me kete telegram;

Kongresi qe u mbajt afro dy vjet me pare ne Berat,me lejen e duhur ,sipas Ligjit te Komuniteteve Fetare,prej Sektit Aleviane,si hartoi rregulloren perkatese,po ate kohe ia paraqiti qeverise mbreterore,e cila ende nuk e ka marre ne bisedim ceshtjen e aprovimit te saj.

Pra ju lutemi pervujtenisht ne besniket e madhnise Suaj te keni miresine te denjoni te urdhenoni aprovimin e saj mbasi na kane mbete shume ceshtje financiare e adminirtative te mvartur e te nderlikume te sektit aleviane.

=Me nderime e perunjesi;Sheh Ali Pazari,Sheh Abdurrahmani.

=Telegramin e mesiperm Oborri Mbreteror ia perciell Kryeministris me nr 98 date 25/02/1932.

vertetuar A.Q.SH.Fondi 149.viti 1932. dosja VI-430.

=Keshilli i Ministrave me shkresen nr 457 date 19/02/1932 ia perserit kerkesen titullarit te Ministris se P.Brendshme qe ai vete te bisedoje me titullarin e Komunitetit Mysliman per kerkesen e Sektit Alevian ne lidhje me rregulloren qe ata kane paraqite, rreth se ciles kryetari i Komunitetit Mysliman ka verejtje thelbesore.

Ministria e P.Brendshme njofton kryeministrine se ,sipas urdherit,u bisedua me kryetarin e Komunitetit Mysliman per rregulloren e sektit alevian dhe,si perfundim, kryetari i Komunitetit Mysliman ka dy verejtje esenciale nga te cilat nuk heq dore;

1) Nuk pranon qe ky sekt te shpallet independent.

2) Nuk pranon qe kryetari i ketij sekti te dekretohet nga Mbreti.

Kryetari i Komunitetit Mysliman institon qe sekti alevian te mbetet sic eshte sot- i lidhur me kryesine e Komunitetit Mysliman.

vertetuar A.Q.SH. Fondi 150.viti 1932.dosja 548.fleta 1,2.

=Keshilli i Perhershem pasi mori njoftim mbi vendimin e Keshillit te Ministrave me nr 418 date 31/07/1934 per mosnjohjen e Sektit Alevian si sekt me rendesi,duke i porositur tarikatet ne fjale qe te inkuadrohen ne Komunitetin Mysliman.

Duke pare domosdoshmerine qe kane keto tarikate per rregullimin e administrimin dhe te pasurise se tyre,vendosi te hartoje nje rregullore ne menyren qe shenohet ne formulimin  e bashkengjitur-te perbere prej 12 nenesh.

Autorizoi kryesine e Komunitetit, qe,sipas ligjit te Komuniteteve fetare,per te marre miratimin e nevojshem, t’ia paraqes Keshillit te Pergjithshem ne sesionin e ardhshem per bisedim e miratim. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482 .viti 1934.D3.per me shume kliko VENDIMIN Nr 418 me date 31/07/1934 i KESHILLIT te MINISTRAVE

=Debat ne Keshillin e Pergjithshem te komunitetit Mysliman ne lidhje me emerin “Sekti Alevian”

=Lexohet ne mbledhjen e Keshillit te Pergjithshem,shkresa e Kryesise se Komunitetit Mysliman me nr 265/ XIX extr 34 dt 01/05 /1935 nepermjet se ciles paraqitet projekt rregullorja e sektit alevjane.

Kryetari shpjegon rrjedhen e ceshtjes,duke evidentuar se qellimi i vetem i kryesise eshte qe fuksionaret e tarikateve te disiplinohen, mbasi,nga menyra se si po veprohet, konstatohet se po diskretitojne tarikatin dhe fene.

Komuniteti Mysliman nuk ka per qellim te vere dore ne pasurite e tyre,gje qe nuk e lejon as Statuti .

Z.Ferit Vokopola: Duke marre parasysh se gjendja e sotme e sekti alevian  paraqitet ne nje forme jo te pelqyeshme dhe me te vertete duhet rregulluar, vepra e kryesise qe vjen te na propozoje nje rregullore,si kreu me i larte qe eshte,eshte fare e mire.

Prandaj une mendoj qe te formohet nje komision i posacem,i cili duke pase parasysh Statutin e Komunitetit Mysliman dhe Ligjin Mbi Komunitetet Fetare,te beje nje gje te pelqyeshme

Z Salih Vuciterni : Edhe une them qe te formohet nje komision per studimin e ceshtjes, me nje observation qe ky te bisedoje e te gjeje edhe emrin e pershtatshem per keto sekte dhe jo ashtu si e kane perdorur.

Propozohet dhe pranohet formimi i komisionit me keta zoterinj antare te Keshillit te Pergjithshem; S.Vuciterni, S. Myftia, H.Xhaferi , F.Vokopola, J.Hurshiti.(Perfaqesues i sektit Bektashi ne Keshillin e Pergjithshem te Komunitetit Mysliman), A. Hastopalli. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1934.dosja 4. fleta 42.

=Lexohet raporti i dates 18/05/1935 i Komisionit per rregulloren e Sektit, nepermjet te cilit propozohet qe te porositen nga kryesia e Komunitetit Mysliman te gjithe sheheleret e tarikateve jo Bektashi per t’u rregulluar brenda nje viti,duke bere nje rregullore dhe, ne rast te kundert, te quhen te palegalizuar e te merren masa me ane te qeverise.

Z.S.Vuciterni: Sic shihet,tani tarikatet e tjera,vec bektashinjeve,jane grumbulluar ne nje vend dhe kane bere nje rregullore,duke ia paraqite qeverise.

Keshilli i ministrave, duke mos i njohur sektet me rendesi,ia ka kthyer Komunitetit dhe kryesia mbi kete ka thirrur te gjithe shehleret,por keta jane pergjigjur se ne e kemi bere njehere nje rregullore.

Komisioni, duke pare Ligjin e Komuniteteve Fetare qe rregullorja duhet aprovuar nga sejcili Tarikat  sipas traditave te tyre dhe mbasi na u tha se interesohet qeveria,per kete ju shkrua edhe Ministris se Drejtesise,kjo u pergjigj se qeveria nuk perzihet.

Ne mendojme qe keta te lajmerohen per te bere nje rregullore dhe ta aprovojme sipas traditave e t’ia paraqesim kryesise per ta aprovuar ne qeveri dhe, nese nuk i binden ketij urdheri,atehere te merren masa per zhveshjen e sheheve dhe ndalimin e tyre nga funksioni.

Duhet marre parasysh edhe emerin e tyre,qe i kane ngjitur vetes,”Alevian”

Ky emer duhet nderruar se nder ta ka edhe asish qe nuk jane te tille.

Z.Javer Hurshiti: Megjithese kryesia e Komunitetit Musliman i ka thirrur per t’u mbledhur e per te bere nje rregullore ,keta nuk iu jane bindur thirrjes,se duan te rrine ne menyren e derisotme,te korrin si te duan.

Si rregulloren e kryesise , ashtu dhe te atyreve, komisioni nuk i ka pare te arsyeshme, por, per te mos i lene keta sic jane,se keshtu jane ne dem te islamizmes,per te ekzistuar u mundua te thirren ne menyre te prere per t’ju konfirmuar Ligjit te Komuniteteve Fetare  dhe,ne rast te kundert,te kerkohet ndihma e qeverise per ndalimin e tyre.

Z.Abdurrahman Dibra; Me te vertete keto tarikate me gjendjen e sotme qe jane diskretitojne myslimanizmin, prandaj duhet rregulluar duke i thirre kryesia per te bere rregulloren sipas Ligjit te Komuniteteve Fetare dhe,po qe se nuk binden,te merren masa kundrejt tyre.

Bile edhe ne rregulloren qe do te pregatitet,duhet vene nje kondite mjaft e ngushte per kufizimin e petkave fetare te tarikateve,se po behen qesharake duke u veshur shpesh me keto petka .

Gjithashtu them se afati nje vit eshte shume i gjate,le te jete gjashte muaj,e nese brenda gjashte muajsh nuk do te binden,te merren masa ndaj tyre, duke kerkuar ndihmen e qeverise e cila do t’ju perkrahe…vertetuar A.Q.SH.Fondi 482.viti 1934. dosja 4fleta,59,60.

=Sikurse eshte e ditur,sheheleret perbehen nga Tarikate  te vecanta dhe jane te njohur me tituj te ndryshem, si,bie fjala,Halveti,Tixhani, Kadiri,Rufai,Saadi,Xhelveti etj.

Te gjithe Tarikatet ne dogmat origjinale ,sado qe jane te bashkuar me te gjithe myslimanet ,ne deget e tarikateve religjioze format i kane te vecanta.

Keshtu cdo njeri prej tyre njihet si Tarikat independent nga tjetri.

Ligji i Komuniteteve fetare lejon cdo Tarikat  te formuloje nje rregullore, por,nuk flet per bashkimin e Tarikateve te ndryshme  ne nje kryesi te vetme dhe per te bere mbledhje asambleje.

Prandaj jeni te lutur te na njoftoni menyren e mbledhjes se tyre ne menyren qe u tregua me siper,ose duhet qe cdo tarikat te beje mbledhje me vete per formulimin e rregullores perkatese.

Lutemi perfundimisht te na noftoni. vertetuar A.Q.SH. Fondi 155.viti 1936.dosja 394.fleta 4.

VEREJTJE PER RREGULLOREN E PREGATITUR NGA HALVETIT,MELAMIT DHE GJYLSHENIT.

=Kane perdorur titullin Sekti Alevi,si specifikim i Tarikateve pjesemarres,por mbledhja e tyre nuk ka qene gjitheperfshirese,se ne te moren pjese Tarikatet; Halveti,Melami dhe Gjylsheni,ndersa Tarikatet: Kadiri , Rifai,Saadi e Tixhani,zhvilluan mbledhjen e hartuan rregullore te vecante.

Pavaresisht se ne mbledhjen qe zhvilluan Hlvetite,Melamite e Gjylshenite u tha se moren pjese edhe Kadirite,Rifaite etj,

Por pjesmarrja e tyre eshte bere vetem nga disa individe (dervishe apo shehelere)ne emer te vet,pra te paautorizuar apo te palegalizuar nga udheheqesi i Tarikatit  te vet,sic e lyp rregulli tradicional i cdo Tarikati;

Keshtu, perfaqesues legal konsiderohet ai qe eshte i autorizuar nga qendra ku dipendohet  (asitane) dhe jo duke marre pjese me nisjativen e vet ne emer te tarikatit ku ben pjese.

Perfaqesuesit e disa tarikateve jane vecuar nga mbledhja qe kane bere Halvetite etj,

Kane bere mbledhje te vecante me pjesmarrjen e disa shehelereve te tarikatit Kadiri dhe te vetequajturit Rifai,por edhe mbledhja e tyre eshte e pavlefshme.

Nese konsiderohet e vlefshme,atehere do te shkaktohen grindje dhe percarje ndermjet disa individeve,pjestare te nje tarikati e drejtuseve te tij-gje qe nuk i sherben bashkimit vllazeror.

Sa per tixhanite, ata me shkrim kane deklaruar se nuk kane marre pjese as ne pregatitjen e rregullores dhe as ne mbledhjet e ndryshme per zgjedhjen e kryetarit.

Prandaj perdorimi i termit “Sekti Alevi” ne rregulloren e nje pjese te Tarikateve konsiderohet i papranushem, qofte ne titull ,ashtu dhe ne brendi.

Vec kesaj, duhet ndryshuar edhe parathenia se kjo rregullore nuk u formulua ne mbledhjen e Beratit me dt 20/06/1930 , por ne nje teqe ketu ne Tirane me 15/03/1936 dhe ne te moren pjese ne menyre legale vetem peraqesuesit e tarikateve Halveti, Melami,dhe Gjylsheni.

Persa i perket rregullores se Beratit,sipas ankesave qe disponon Kryesia e Komunitetit Musliman,qysh ne ato kohe u kontestua me te madhe, duke shkaktuar percarjen e ketyre tarikateve ne dy grupe,prandaj ajo rregullore ka rene nga fuqia.

Ne artikullin11 duhet shtuar se betimi i kryetarit behet para kryetarit te Komunitetit Musliman.

-Ne artikullin 30,duke marre parasysh se ne gjithe boten mbajtja e petkave fetare ka disa perjashtime,se ai qe i mban duhet te jete teper i kujdesshem e i ruajtur nga cdo ves qe cenon dinjitetin e ketij petku qe perfaqeson nje fe apo tarikat,gje qe eshte shume e zorshme per t’u realizuar nga kushdo, per te mos ndodhur e kunderta,duhet te konsiderohet e arsyeshme qe petkat fetare te jene te detyrueshme pergjithmone e ne cdo rast vetem per kryeprijesin,ndersa te tjeret mund t’i perdorin vetem ne teqe dhe ne asnje rast jasht saj.

=Ne artikullin 26 te dekret-ligjes ndalohet veshjen dhe perdorimin e shenjave te tjera te ofiqit fetar per ata persona qe nuk kane detyre fetare te ngarkuar prej komunitetit te tyre fetar dhe qe nuk kane leterindetiteti prej kesaj Ministrie. Kjo liste ndodhet ne  A.Q.SH. Fondi 482.viti 1929.dosja 14.

=Sa per mbledhjen e pergjithshme,duke marre parasysh se Tarikatet Myslimane jane pjese te Komunitetit Mysliman,i cili ne Keshillin e Pergjithshem pranon qe eshte pjese e  Komunitetit Musliman.

Dhe Komuniteti Mysliman ne Keshillin e vet te Pergjithshem pranon perfaqesues te tarikateve,duhet qe, edhe Keshilli i Pergjithshem ne Asamblene e Tarikateve te pranoje perfaqesues te Komunitetit Mysliman;

Keshtu,mund te kuptohet e te vertetohet  vepra bashkim dhe pandashmeri ne mes te Komunitetit Musliman e Tarikateve te tij, prandaj kjo pike duhet shtuar, vertetuar A.Q.SH. Fondi 155.viti 1936.dosja VIII- 348.

=Ne emer te Sektit Alevian,me 29/02/1936 i kerkohet Ministrise se Drejtesise qe,per te modifikuar statutin e Shehelereve,nenin qe thote shprehimisht se kryetari i tyre dekretohet nga Mbreti.

Qeveria e la ne menyre taksative qe te dekretohet e te betohet para kryetarit te Komunitetit Myslimane,pra per te realizuar modifikimin e ketij neni,te zhvilloje nje mbledhje me 10/03/1936 ne ora 9 para dite ne Teqen Aleviane ne Tirane.

Pergjigja e Ministrise; Ju njoftua te interesuarit mospasja nevoje per nje mbledhje te tille. vertetuar A.Q.SH. Fondi 155.viti 1936.dosjaVIII- 582.

=Ne nje liste te firmosur nga Kryetari i komunitetit Mysliman dhe kryemyftiut te Tirenes jane 27 emra klerikesh Mysliman ne Tirane qe lejohen te mbajne uniformen fetare.

Me shkresen e dates 17/07/ 1937 ne liste shtohen Sulejman Kadiu, H.Kahreman Zajimi, dhe Abdyl Reka ,pra behen 30 vete ne Tirane. Kjo liste ndodhet ne  A.Q.SH. Fondi 482.viti 1937.dosja 163.

=Nga procesverbali per ndryshimin e nenit 11 dhe 30 date 10/09/ 1937;

Neni11;Kryetari i Sektit Aleviane do te betohet perpara Keshillit te Perhershem te Komunitetit mysliman,i mbledhur,duke qene prezent edhe kryetari i Komunitetit Mysliman.

Neni 30; Perpos kryetareve te teqeve aleviane,dervishave dhe tyrbetareve jane ndaluar te mbajne petka fetare jashte teqeve. vertetuar A.Q.SH. Fondi149.viti1937 . dosjaVI- 636.fleta 4.

=Fuksionaret e fese islame qe aktivitetin e tyre e zhvillonin neper fshatra,me qe duhej te punonin ne bujqesi etj, nuk ishin ne gjendje ta mbanin petkun fetar si duhet,prandaj,ne kuader te reformes,jane urdheruar te mos e mbajne ate. Kjo shkrese ndodhet ne A.Q. SH.Fondi 155.viti 1938. dosja VIII-427.

=Fuksionaret fetar te mose marrin pjese ne kortezhe dasmash,se nuk jane te pershtatshem per dinjitetin e tyre.Kjo shkrese ndodhet ne  A.Q.SH. Fondi 155.viti 1938.dosja VIII-427.

=Ka nje shkrese qe u drejtohet Sektit Aleviane,nepermjet se ciles njoftohen se me date 05/05 / 1938 Keshilli i Perhershem ne mbledhjen qe mbajti,bisedoi shkresen e dates 03/05/1938 te kryesise se Sektit Alevian  dhe vendosi:

Qe z Xhemal Pazari,i ngarkuar per te perfaqesuar Sektit Aleviane ne Keshillin e Pergjithshem, mund te marre pjese me cilesine e delegatit,por me vote consultative dhe pa te drejte diete. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1938.dosja3.

=Komuniteti Mysliman me date 30/08/1938 njofton Bashkine e Kryeqytetit se z Xhemal Pazari ne procesverbalet e Kongresit te shehelereve shenohet me titullin Dervish . Petku qe perdore eshte petk fetar.

Ne Keshillin e Pergjithshem te Komunitetit Mysliman,me akt zyrtar te kryesise se Sektit Alevian, eshte derguar si delegate per mbrojtjen e interesave te atij Sekti dhe sot,sipas pohimeve te tij verbale, eshte zevendesuesi i kryetarit te Sektit Alevian.

Me keto cilesi i permenduri eshte i njohur nga kjo kryesi. Ne dosje ka nje korrespondence te plote per te siperpermendurin per ceshtjen nese konsiderohet klerik apo jo.

Ka,gjithashtu,protesta ndaj kryeprijesit te Tarikatit Rufai,se paska veshur klerik ne Shkoder nje person  qe nuk e meriton ate veshje. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1938. dosja17.

=Sheh Qerimit ne Bilisht si kryetar i Sektit Alevian i dekretuar me Dekret  Nr 49,date 7/12/1937 te Kryesise se Komunitetit Mysliman, dhe Sheh Tahsinit ne Peqin  si kryetar i Organizates  “Drita Hyjnore”u kerkohet nje liste e teqeve dhe e shehlereve qe sherbejne ne to dhe qe njihen nga te siperpermendurit.

Bazuar ne dokumentin e A.Q.SH . Vertetohet :Shkresa e derguar nga Sheh Qerim Bilishti me listen e Teqeve dhe klerikeve te cdo teqeje te Sektit Alevi qe i dergohet Kominitetit Myslimen ne te cilen shkruhet:

Kryesis se Komunitetit Mysliman: Bashkangjitur ju dergojme listat qe perbejne emnat e fuksionareve e teqeve te lidhura ne Sektin Alevian.Tirane me dt 22/11/1938.

Ne kete liste ndodhet Sheh Xhemal Pelivan Shehu  shehu i teqes se Cerriles Mallakaster Vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1938. Dosja 17.f39.

=Sektit  Alevjan  dhe Drites Hyjnore ju kerkohet regjistrimi i vakefeve te tundshme e te patunshme qe zoterojne teqet e tyre.

Kerkohet qe te dergohet lista ne te cilen te tregohet teqeja dhe lloji i pasurise se tundshme e te patundshme,vendi ku ndodhet si dhe kufijt e pasurise se patundshme, vlera e tyre etj. vertetuar A.Q.SH .Fondi 482.viti 1938. dosja17.

=Sekti Alevian  i pergjigjet Komunitetit Mysliman se kerkesa e tij nuk eshte e bazuar ne ligj. VertetuarA.Q. SH.Fondi 482. viti 1938.dosja17.

=Komuniteti Mysliman tregon vullnet per te vene ne binare te drejte kete pune per te shmangur abuzimet . vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1938.dosja17.

=Me shkresen e vet nr 268/IV date 06/09/1938 Komuniteti Mysliman njofton Sektin Aleviane se personeli i teqeve te Kanines,te Teqes se Beratit te te ndjerit Sheh Hasanit si dhe te Gjirokastres kane fshehur letervakfijet,dhe pasurine po e perdorin si prone private. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1938. dosja17.

=Shkresa e nxjerr nga Arkivi Qendror Shteteror me nr 109/1 dt 08/02/2011 ku permban: Dokumentin origjinal, ku Ministria e Drejtesise me shkresen me nr 3615/1 date 30/11/1931 i kerkone Kryesise se Komunitetit Mysliman listen  e xhamijave, teqeve,e te faltoreve qe ndodhen ne vendin tone.vertetuar nga A.Q.SH. Fondi 482. viti 1931. dosja117.fleta 1

Kryesia e Komunitetit Mysliman  i dergon nje liste ku permban gjithe Xhamit, Mexhidet ,dhe Teqet qe ndodhen ne Shqiperi ne te cilen shkruhet:

1-Tirana me gjithe krahinat;            99 xhami     7 teqe.      =

2-Durresi me gjithe krahinat;          10 xhami .     =             =

3-Kavaja me gjithe krahinat;            33 xhami        =             =

4-Kruja me gjithe krahinat;               20 xhami    25 teqe     =

5-Shijaku me gjithe krahinat;           12 xhami     24 teqe   5 Mesxhide.

6-Dibra me gjithe krahinat;              70 xhami      8 teqe      =

7-Zergjani me gjithe krahinat;          49 xhami     4 teqe      =

8-Berati me gjithe krahinat;              50 xhami     12 teqe   10 Mesxhide.

9-Lushnje me gjithe krahinat;           18 xhami      1 teqe     =

10-Fieri me gjithe krahinat;                7 xhami        =             =

11-Mallakastra me gjithe krahinat;   15 xhami    2 teqe       =

12-Skrapar me gjithe krahinat;           4 xhami     9 teqe     4 Mesxhide.

13-Shkoder me gjithe krahinat;           38 xhami   1 teqe      =

14-Lezhe me gjithe krahinat;                5 xhami     =              =

15-Kopliku me gjithe krahinat;            32 xhami     =            =

16-Kukesi  me gjithe krahinat;               =                 =            8 Mesxhide.

17-Luma me gjithe krahinat;               41 xhami     5 teqe     4 Mesxhide

18-Bunjaj me gjithe krahinat;            24 xhami        =             =

19-Gjinokaster me gjithe krahinat;    9 xhami        4 teqe       2 Mesxhide

20-Libohove  me gjithe krahinat;       9 xhami        3 teqe        =

21-Vlore me gjithe krahinat;               61 xhami         1 teqe       =

22-Konispol me gjithe krahinat;        8 xhami             =           2 Mesxhide

23-Kurveleshi me gjithe krahinat;     5 xhami             =          7 Mesxhide

24-Tepelen me gjithe krahinat;          22 xhami       30 teqe     =

25-Permeti me gjithe krahinat;         19 xhami        11 teqe       =

26-Delvina me gjithe krahinat;         17xhami          2 teqe        =

27-Korca me gjithe krahinat;            61 xhami         5 teqe         =

28-Elbasani  me gjithe krahinat;    107 xhami       13 teqe       6 Mesxhide

29-Gramshi me gjithe krahinat;      21xhami          2 teqe         =

30-Peqini me gjithe krahinat;         17xhami          1 teqe           =

31-Pogradeci me gjithe krahinat;    50xhami           =                 =

32-Bilishti me gjithe krahinat;         31 xhami       7 teqe            =

33-Leskoviku me gjithe krahinat;     2 xhami         2 teqe          =

34-Kolonja  me gjithe krahinat;         10xhami         4 teqe        4 Mesxhide

Vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1931. dosja117.fleta 2.

=Zyrea e N/Myftinis Tepelene me shkresen me nr 167 dt 23/12/1931  i dergon Komunitetit Mysliman Tirane, ku i paraqet nje liste, ku permban gjithe Xhamit, Mexhidet ,dhe Teqet qe ndodhen ne  kete N/Prefekture, F482, V1931, D117, fl 48, 49:ne te cilen shkruhet;

Nr Katundi Kulti Nr/Regji
1 Luzat Teqe 138
2 Luzat Xhami 136
3 Shtepez Teqe 20
4 Hormove Teqe 149
5 Mezhgoran Teqe 35
6 Mezhgoran Xhami 94
7 Dragot Teqe 49
8 Dragot Xhami 66
9 Dames Teqe 93
10 Becisht Xhami 64
11 Tosk Martallos Teqe 23
12 Tosk Martallos Xhami 52
13 Maricaj Teqe 29
14 Maricaj Xhami 84
15 Maricaj Teqe 47
16 Arrez Xhami 166
17 Arrez Teqe 26
18 Shales Xhami 48
19 Shales Teqe 33
20 Levan Xhami 92
21 Buz Teqe 39
22 Kamcisht Xhami 30
23 Panarit Teqe 30
24 Dorza Xhami 57
25 Koman Teqe 2
26 Matohasanaj Xhami 113
27 Gllave Teqe 10
28 Sinanaj Xhami 69
29 Gllave Teqe 68
30 Turan Xhami 78
31 Rabije Teqe 118
32 Benca Xhami 136
33 Levan Teqe 123
34 Tepelene Xhami 13
35 Koshtan Teqe 44
36 Tepelene Xhami 31
37 Toc Teqe 33
38 Dames Xhami 98
39 Krahes Teqe 142
40 Selck Xhami 46
41 Krahes Teqe 41
42 Toc Xhami 34
43 Matohasanaj Teqe 112
44 Krahes Xhami 38
45 Dhemblan Teqe 62
46 Salari Teqe 52
47 Salari Teqe 113
48 Memaliaj Teqe 3
49 Turan Teqe 5
50 Benc Teqe 14
51 Benc Teqe 137
52 Tepelene Teqe 22

=Zyre e Myftinis Berat me shkresen me nr 223/1 dt 19/12/1931 qe i dergohet Komunitetit Mysliman  Tirane ku  paraqet nje liste qe  permban gjithe Xhamit, Mexhidet, dhe Teqet qe ndodhen ne  Qarkun e Beratit, F482, V1931, D117, fl1,8,9:ne te cilen shkruhet;

Nr Xhami Teqe Mesxhidet Nr i Kadastres Vendi
45 = Teqe Halveti = = Cerrile

=Per me shume klikoListen e xhamive,teqeve e mesxhideve qi ndodhen ne qarkun e Beratit.Viti 1931.

=Ekziston nje lisre teqesh K/Asitane e asitane te Sektit Alevian me Kryetar Sheh Qerim Bilishtin ne vitin 1938,ne kete liste ndodhet Teqeja e Baba Dautit e Baba Menos me klerik Sheh Xhemal Shehun Cerrile Mallakaster. vertetuar A.Q.SH.Fondi 482,Viti 1938.D117  =Per me shume klikoLISTEN E TEQEVE DHE KLERIKEVE TE SEKTIT HALVETI DERI NE VITIN 1938

=Ekziston nje liste asitanesh,teqesh e tyrbesh te Sektit Alevian qe duhet te merrnin shperblim per vitin 1942,ne te cilen gjenden edhe ato te tokave te cliruara vertetuar A.Q.SH.F.482.viti 1942.D59.

=Ekziston nje liste qe permban emrat e fetareve  te Sektit Alevian ne Tokat e Cliruara per me shume kliko Listen qe permban emrat e fetareve ne Kosove. Viti 1942.

=Ekziston nje liste qe permban emrat e fetareve  te Tarikate  ne Qarkun e Beratit,me shume kliko Listen jo e plote qe permban fetaret ne Tarikatet per qarkun e Beratit.Viti 1946.

=Ekziston nje lisre teqesh  te Sektit Halveti me Kryetar Sheh Abedin Benca ne vitin 1950 ne kete liste ndodhet Teqeja e Baba Dautit e Baba Menos me klerik Sheh Xhemal Shehun Cerrile Mallakaster; vertetuar A.Q.SH.Fondi 482,Viti 1950.Dosja 50

=Shkresa e nxjerr nga Arkivi Qendror Shteteror me nr 3269/1 dt 15/07/ 2010 ku permban;

a-Dokumentin origjinal ne te cilat eshte pasqyruar shkresa me nr 6/2 e Keshillit te Pergjithshem te Sektit Halveti drejtuar Komunitetit Mysliman ku permban  listen  e klerikeve dhe teqeve ne te gjitha rrethet e Shqiperise me kryetar Sheh Ali Hormoven, F484,V1951,D7,fl 1,2,3,ne te cilen shkruhet:

Nr Titulli Emeri e Mbiemri Vendi Rrethi Teqe
71 Sheh Sheh Xhemal Cerrile Berat E Thjesht

b-Dokumentin origjinale, ne te cilen pasqyrohet Regjistri Themeltar i klerikeve te Sektit Halveti dhe vendi ku ndodhen teqet ne te gjitha rrethet e Shqiperise me kryetar Sheh Ali Hormoven ,F484,V1952,D18, fl1,2,3.ne te cilen shkruhet:

Nr Emeri eMbiemri Cilesia Datelindja Vendlindja Vendi ku ndodhet Teqeja Vargu Gjendja
37 Xhemal Shehu Sheh 1880 Cerrile Cerrile Ak-Bash Fuksionon

=Shkresen e nxjerr nga Arkivi Qendror Shteteror me nr 3269/2 dt 23/08/ 2010 ku permban:

=Dokumentin origjinale, ne te cilen pasqyrohet: Shkresa e Kryesis se Sektit Halveti me nr 7prot dt 03/05 /1954 drejtuar Kryesis se Komunitetit Mysliman bashkangjitur ndodhet relacioni dhe lista e fetareve si mbas propozimit te Kryesise se Sektit Halveti, detyrohen te marrin Dekrete te autorizuara nga Kryeministria.F484,V1954, D52,fl1-4. ne te cilen shkruhet:

Nr regjist Nr prot Emeri e Mbiemri Katundi Rrethi Teqeja
32 20 Sheh Xhemal Shehu Cerrile Tepelene Baba Daut e Meno

=Shkresa e nxjerr nga Arkivi Qendror Shteteror me nr 3269/1 dt 15/07/2010 ku permban;

=Dokumentin origjinale, ne te cilen eshte pasqyruar  lista e Klerikeve dhe shume te dhena ne lidhje me teqet te Sektit Halveti ne te gjitha rrethet e Shqiperise me kryetar Sheh Ali Hormoven,F484,V1960, D101,fl1-4;ne te cilen shkruhet:

Nr Grada Emeri   Mbiemri Datelindja Vendlindja Vendi  ku ndodhet Teqeja Rrethi Teqe Vargu Gjendja
32  Sheh Xhemal  Shehu 1880 Cerrile Cerrile Berat E Thjesht Ak-Bash Fuksionon

=Per me shume kliko LISTEN E TEQEVE DHE KLERIKEVE TE SEKTIT HALVETI DERI NE VITIN 1967

=Ekziston nje listjo ligjore  qe permban emrat e fetareve  te Tarikat Halveti ,me shume kliko TARIKATI HALVETI LISTA E TEQEVE VITI 2005

=Ekziston nje list qe permban emrat e fetareve  te Tarikati Rifai ,me shume kliko  LISTEN E TEQEVE    TARIKATI  RIFAI     VITI 2005.

=Ekziston nje liste qe permban emrat e fetareve  te Tarikati Rifai ,me shume kliko     LISTEN E TEQEVE  TARIKAT   SAADI   VITI 2005.

=Ekziston nje liste qe permban emrat e fetareve  te Tarikati Rifai ,me shume kliko     LISTA E TEQEVE   TARIKATI KADERI    VITI 2005.

VEREJTJE PER RREGULLOREN E ORGANIZATES “DRITA HYJNORE”

=Me nje pune intensive bindese ,por edhe me perkrahjen e qeverise, ne daten 15/03/ 1936 u arrit qe drejtuesit e kater tarikateve “Kadiri, Rifai,Sa’adi e Tixhani”,te takoheshin e te bisedonin,dhe per pasoje,me 1938 te krijonin organizaten “Drita Hyjnore”.

Sipas Statutit te hartuar e pranuar, Organizata i vinte vetes dy objektiva kryesore.

a-Te siguronte ushtrimin e detyrave shpirterore ne baze te librave te shenjte

b-te formonte moralin e besimtareve me ane te predikimeve e leksioneve per t’i sherbyer bashkimit kombetar .Artikulli 1 i Statutit,botuar ne “Zani i Nalte” nr 7 date 06/ 06/1938.

=Zberthimi i metejshem i ketij neni te Statutit ne fjale nenkupton dy motive te programit te veprimtarise se Organizates

= Tarikatet  kishin per qellim bashkimin kombetar,gje qe,sipas orjentimeve te qeverise, ishte e pranishme ne te gjitha statutet e religjioneve pa perjashtim;dhe motive tjeter eshte se Tarikatet e njihnin veten si pjesmarres aktive ne gjirin e Muslimaneve dhe si faktor konstruktiv te hierarkise fetare te Komunitetit Musliman Shqiptar,nen hijen e te cilit do te jepnin ndihmesen e vet per bashkesine islame te Shqiperise.

Krijimi i Organizates “Drita Hyjnore” erdhi si rezultat i zhvillimeve historike dhe ka qene realiteti islam ne vendin tone-mazhorance ne raport me besimet e tjera,qe u vinte detyra plus edhe ne fusha te tjera te veprimtarise njerezore, prandaj detyra e tyre kryesore ishte qe te bashkonin ne nje te gjitha pjesezat islame qe ekziostonin ne vendin tone,duke harmonizuar mardheniet ndermjet tyre, solidaritetin si dhe lidhjen e te gjitha tendecave te tjera islame.

=Duke marre parasysh artikullin 1 te Rregullores se organizates ”Drita Hyjnore” dhe per ti sherbyer qellimit te saj qe mbeshtetet ne sigurimin e ushtrimit te detyrave shpirterore ne baze te librave te shenjta simbas traditave e porosive Hyjnore te sekteve pjesemarres ,me forcue moralin e besnikeve si dhe per t’i sherbyer bashkimit kombetar, marvajtjes shtetnore dhe lulezimit t’atdheut.

=Duke marre parasysh artikullin 7 ata qe kane me u be klerike duhet me qene shtetas Shqiptar prej fisit e prej gjakut Shqiptarit.

=Duke marre parasysh artikullin 9 te Rregullores se organizates ”Drita Hyjnore” te gjithe Kryepriset,Priset n’ofiqet (detyren e lart) e tyne jane permanent(perjetshem), pervec rastevet qi permenden ne ligjet e Shtetit dhe ne kete rregullore,

=Duke marre parasysh artikullin 57 organizimi i teqeve persa u perket ushtrimeve te sherbimeve shpirterore,e financiare sigurohen ne baze te rregullave te posacme tradicionale e brenda kufive dhe zakoneve dogmatike fetare te cdo Tarikati.

=Ne rregulloren themeltare te organizates “Drita Hyjnore” jane parashikuar dhe dispozita ndeshkimore per te gjith kleriket te teqeve pjesemarrse ne kete organizat, qe abuzojne me detyren ose behen fajtor:

a-Per faje dogmatike dhe per veprime kundra ushtrimit shpirteror te Tarikatir  apo teqes perkates.

b-Per faje ordinere ne rast denimi kundra lirise personale me nje ndeshkim me teper se nje vit.

c-Kur denohet me burgim te rende ose me denim te fajeve per vjedhje,mashtrim, keqperdorim dhe antetat kundra zakoneve te mira.

d-Per arsye politike me rendesi qe i perkasin qetesise,rrezohen nga ofiqi (detyra e larte)  kjo teqe  mbyll aktivitetin fetar dhe perdoret vetem per banim.

Kleriket e pushuem ose te degraduem qi nuk i binden vendimit e vazhdojne mbajtjen e petkave ose te ofiqeve fetare ndeshkohen si mbas dispozitave te Kodit Penal.

=Duke marre parasysh artikullin 59 simbas vendimit te marrun prej Asambles me date 15/03/1936 Kryesija dhe Keshilli i Perhershem e organizates “Drita Hyjnore” perbehet prej zotnive te poshtshenuem:

Nr Emer Mbiemer Pozicioni
1 Sheh Tahsin Gjinishi Kryetar
2 Sheh Shaqir Luniku Antar
3 Sheh Fahredini Antar
4 Sheh Hajredin  Zergjani Antar
5 Ferit Vokopola Antar
6 Mehmet Pilku Antar
7 Shefqet Daiu Antar
8 Rexhep Rada Antar
9 Riza Kaduku Antar

Nese nuk do te realizohej ky bashkim,atehere, te ushqyera nga propaganda armiqesore, do te realizoheshin percarje edhe me te theksuara ne gjirin e muslimaneve shqiptar. Vertetuar,Zani i Nalte,Korrik 1938, nr7.

=Kryesia e Organizates “Drita Hyjnore” njofton Kryesin e Komunitetit Mysliman se Keshilli i Perhershem i Organizates “Drita Hyjnore”  me qender ne Tirane ne Teqen e Rexhep Rades Bulevard Musolini u mblodh me 18/04/1938 dhe mbasi u betua rregullisht filloji nga detura.

Me nderime te posacme Kryetari i organizates “Drita Hyjnore”  Sheh H.Tahsim Peqini. vertetuar A.Q.SH.F482 .viti 1938.dosja17 .

=Organizata “Drita Hyjnore” u njohe zyrtarisht nga kryetari i Komunitetit Mysliman Shqiptar dhe u legalizua nga Ministria e Drejtesise.

Statuti themelues i saj(Rregullorja themeltare e organizates “Drita Hyjnore”) u botua  ne “Gazeten Zyrtare”nr 19,dt 24/03/1938.

=Drita Hyjnore njofton Komunitetin Mysliman se,ne baze te Rregullores,u mbajt Asambleja me dt 21-23 tetor,te vitit 1938 e cila me vota unanime zgjodhi kryetar te organizates per 3 vjet z Tahsin Gjinishi si dhe Keshillin e Pergjithshem me antare zoterinjt si me posht vijon:

Nr Emer Mbiemer Pozicioni
1 Sheh Tahsim Gjinishi Kryetar
2 Mustafa Effendi Varoshi Anetar
3 Sheh Latifi Anetar
4 Raif Kadiu Anetar
5 Shefqet Daiu Anetar
6 Sheh Qazimi Anetar
7 Sheh Besimi Anetar
8 Besim Dalliu Anetar
9 Sheh Is’haku Anetar
10 Haki Sharofi Anetar
11 Hamid effendi Rada Anetar
12 Muharrem Saci Anetar
13 Ihsan Qereshniku Anetar
14 Rexhep Rada Anetar

Ndersa antare te Keshillit te Perhershem u zgjodhen zoterinjte si me posht vijon:

Nr Emer Mbiemer Pozicioni
1 Sheh Tahsim Gjinishi Kryetar
2 Sheh Hajredin Zergjani Anetar
3 Hafiz Xhemali Anetar
4 Xhemal Naipi Anetar
5 Sheh Fahredini Anetar
6 Ferit Vokopola Anetar
7 Behxhet Shehu Anetar
8 Mehmet Pilku Anetar
9 Sherif Putra Anetar

 vertetuar A.Q. SH.Fondi 482.viti 1938.D17

=Duke marre parasysh artikullin 1 te Rregullores se organizates ”Drita Hyjnore” dhe per ti sherbyer qellimit te saj qe mbeshtetet ne sigurimin e ushtrimit te detyrave shpirterore ne baze te librave te shenjta simbas traditave e porosive Hyjnore te sekteve pjesemarres, me forcue moralin e besnikeve si dhe per t’i sherbyer bashkimit kombetar, marvajtjes shtetnore dhe lulezimit t’atdheut,ne mbledhjen  e mbajtur me 21/08/1938 .

Keshilli i Perhershem vendosi botimin e predikimeve mujore nen redaktimin e sekretarit te organizates z Sherif Putra.

Kjo predikuese do te kete emrin “Drita Hyjnore” dhe do te jete organ i kesaj organizate.

Lutem,z kryetar ,bashk me aprovimin e vlefshem te kryehiresise Suaj,te keni miresine te na jepni perkrahjen morale per kete qellim te larte kulturor.

Zev,kryetari Ferit Vokopola .d.v. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1938 .D100.

=Diten e mbledhjes,kryetari i organizates “Drita Hyjnore”, ne emer te organizates falenderon me telegram kryetarin e Komunitetit Musliman per kujdesin atnor dhe i shfaq ndjenjat e besnikerise per bashkepunim te ngushte per mbarvajtjen e elementit Mysliman ne Shqiperi. vertetuar A.Q.SH.Fondi 482.viti 1937.D.14 fleta 8.

=Kryetari i organizates“Drita Hyjnore”,z Ferit Vokopola me date 23 /06/1941 njofton kryesin e Komunitetit Musliman se ne baze te Rregullores Themeltare te organizates “Drita Hyjnore”,Keshilli i Pergjithshem i kesaj organizate do te mblidhet ne qendren e organizates me 1 shtator 1941 per te kryer detyrat e ngarkuara. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1941.dosja14 fleta7.

=Komuniteti Musliman i uron suksese revistes dhe organizates “Drita Hyjnore”si me poshte:

Tue pelqye inisiativen e marrun nga ajo Organizate per botimin e predikimeve mujore, kjo kryesi ju uron sukses te plot ne te kryemnte lavdishme qe ka per qellim t’i sherbeje forcimit te moralit dhe Bashkimit te Kombit.

Pra me kete rast u kujtojme te kryeni formalitetet e nevojshme qi disponon ligji i shtypit.

Kryetari i Komunitetit Mysliman.d.v. vertetuar A.Q.SH. F 482.viti 1938. D100.

=Ne korrik te vitit 1942 filloi botimi i te perkohshmes me orientim islam me titull “Njeriu” -organ   i organizates “Drita Hyjnore”.

Organizat e perbashket e disa urdherave mistike myslimane shqiptare.

Revista “Njeriu” ka dale deri ne vitin 1944 ,duke paraqitur synimet e veta si organ shpirteror-kulturor.

“Njeriu” pervec pjeses kulturore,e cila formon levozhgen, mbulojen,ne brendi,ne esence,u be shpejt zedhense e filozofise mistike,e ndertuar ne pershtatje me konceptet ideologjike te pjeses derrmuse te tarikateve ne Shqiperi,te perfaqesuar nga tarikatet pjesmarrse ne organizaten “Drita Hyjnore”, konkretish; tarikati kadiri, tarikati rifai, tarikati sa’adi e tarikati tixhani.

Qe ne numerin e pare te kesaj reviste u shfaqen firma te njohura te potencialit intelektual shqiptar si poeti e filozofi Ferid Vokopola, shkrimtari Haki Stermilli, studiuesi Vasil Sami Visoka, prof,Vexhi Demiraj ,Beqir Haci,Vexhi Buharaja e te tjere.

Ne faqet e saj u botuan edhe shkrime te F.Nolik,Faik Konices ,Lasgush Poradecit,Lumo Skendos,etj. Revista “Njeriu”u beri vend edhe firmave te reja si:Saud Haxhi,Mustafa Greblleshi, Shefik Osmani ,Jaup Kastrati e te tjere.

Kjo reviste nxori ne drite vetem 27 numra deri ne vitin 1944.Megjithse revista nuk ka patur pretendime te merrej me politike,ceshtjen e Shqiptareve ne pergjithesi dhe ate te Kosoves ne vecanti e konsideronte “problem drejtesie njerezore’ vertetohet; “Njeriu”26 gusht 1944 nr2.

=Ne vitin 1942 qarkulloi edhe nje reviste tjeter me titull “Drita Hyjnore”, por ajo pati jete te shkurter.

=Me date 20/04/1942 disa prijes te Tarikateve ne Gjakove njoftojne me telegram Komunitetin Mysliman se te gjitha teqet ne toket e cliruara jane te lidhura simbas Art 60 te Statutit te Organizates “Drita Hyjnore” ne Tirane pike simbas urdherit kuranor . Me respekt e homashe ne emer te Teqeve te Kosoves .Sheh Danjolli. vertetuar A.Q.SH .Fondi 482.viti 1942. Dosja107.

=Me date 21/11/1942 disa prijes te Tarikatit Halveti njoftojne Komunitetin Musliman se lidhen me organizaten“Drita Hyjnore” .

Kopjen e shkreses ia dergojne per dijeni Kryesise se Keshillit te Ministrave.

Ne emer te gjith tarikateve muslimane te Shqiperise, vec Bektashi ,perfaqesuesit tane kane qene mbledhur dikur ne Tirane e me vone ne Berat per te hartuar nje statut te perbashket me emrin “Sekti Alevian”,mirpo keto mledhje nuk dhane rezultatet e deshiruara dhe as qe u themelua ndonje organizate qe te na rregullonte ne rast nevoje te na ndihmonte me anen e predikimeve e botimeve te na sherbente ;

Keshtu qe prej ketij shkaterrimi,u detyruan perfaqesuesit e Tarikateve te ndryshme te mblidhen prape ne Tirane dhe te vene nje themel te perbashket.

Mjerisht, nga pretendime te jashtelogjikshme te disa delegateve qe donin t’i siguronin vetes ofiqe jashte deshires se shumices,u shkaktua percarja,e, natyrisht ,ajo pjese e madhe qe cmonte rendesine e detyres dhe nevojen e rregullimit, u mblodhen ne sallen e Komunitetit Muslimane dhe themeluan organizaten“Drita Hyjnore”.

Delegatet e tarikateve kadiri, rifai, saadi e tixhani hartuan Statut-Rregulloren e tyre dhe kjo u njoh prej Komunitetit Muslimane dhe prej Qeverise se atehershme Shqiptare.

Statut-Rregullorja e Organizaten “Drita Hyjnore” permban dispozitat e persosura qe kane pasur per qellim t’i realizonin mbledhjet tona te meparshme;ajo qysh ne daten qe ka hyre ne fuqi,deshmohet me veprat e gjalla,u ka siguruar tarikateve te gjitha te drejtat dhe ndihmen morale e material;

Ajo me artikullin 60 ne te cilen shkruhet:”Cdo tarikat tjeter te Komunitetit Musliman  Shqiptar qe deshiron per t’u bashkue me kete organizate,duhet bashk me kerkesen e Kryeprisis se tij te caktoje dy delegat te cilet mbas aprovimit nga Keshilli i Perhershem fillojne ne detyre si antare te ketij Keshilli, tue ju shtrumun ky tarikat, ksodore gjith dispozitave te kesaje rregullore .

Ky veprim i behet me dite me nje shkrese Kryesise se Komunitetit Musliman”,ka lene hapur porten e bashkimit per te gjithatarikatet ,pse qellimi i saj eshte perparimi i tarikateve dhe,me anen e tyre, sherbim atdheut dhe kombit,besnikri ndaj Naltmadhnise se Tij. Mbretit dhe Shtetit;

Me botimet e perkthime u ka dhene hovin e deshiruar sipas kohes teksteve hyjnore, per te lartesuar moralin e besnikeve etj.

Pra,ne, duke pare se kemi ngelur jashte kesaj organizate,jemi duke u fikur e shkaterruar dhe shoket tane xhelveti ,hajati, melami etj,kane aderuar ne Organizaten Drita Hyjnore, edhe ne po aderojme ne kete sipas artikullit 60 te Statut-Rregullores se saj, duke njoftuar si Kryeprijesin,Teqen e Hiresise se Tij Sheh Besimit te Peshkopise.

Me kete rast lutemi Shkelqesesi,te pranoni homazhet dhe nderimet tona te pervuajtura

Prijes muslimane,lidhur me organizaten “Drita Hyjnore”,me qender ne Tirane (firmosur nga 17 veta) vertetuar A.Q.SH. Fondi 155. viti 1942.dosjaVIII- 541.fleta 2.

= Sipa vendimit nr 46 date 23/01/1943 ne Elbasan nje ndertese prane shtepis se Sheh Gumes paska qene nje Medrese.vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1943.dosja4.

=Keshilli i Ministrave miraton,ne baze te nenit 2 te ligjes mbi Komunitetet Fetare, Rregulloren Themeltare te organizates“Drita Hyjnore”,vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1941.dosja14 e cila eshte botuar ne gazeten zyrtare me nr 24 mars 1938. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1943.dosja18.

= Demet e shkaktuara ne te gjitha kultet fetare te Shqiperise se vjeter dhe te tokave te cliruara vertetuar A.Q.SH. Fondi 482. viti 1943.dosja25.

=Kryesia e Keshillit t’Ylemave te Komunitetit Mysliman me skresen me nr 318/1 dt 11/07/1943 njofton Ministrin e Drejtesis.

Na bene me dijeni  Myftinia e Beratit me shkresen e saje nr 48 date 14/05 /1943 lajmeron se nga ana e ushtrise eshte djegur Teqeja e Karbunares dhe njekohesisht dhe Xhamija e atij katundi saqe nuk i ka mbetur tjeter vec minareja.

Kryetari i Keshillit te Ylemave te Komunitetit Mysliman H.Sherif Langu. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1943.dosja42.fleta3.

=Gjendet nje material qe perban popullsin Myslimane si dhe xhamit e teqet qe ndodheshin ne ato kohe ne Tokat e cliruara.

Materiali eshte pregatitur(perkthim) me 27/06/1944,nga zev.inspektori i Komunitetit Mysliman.z Jonuz Bulej. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482. viti 1943.dosja42.

=Kryesia e organizates “Drita Hyjnore”,emeron Sheh Muharrem Mitrovicen kryetar te organizates dhe kerkon miratimin nga Komuniteti Mysliman.

Komuniteti Mysliman me dekretin nr 67, date 23/09/1946 miraton Sheh Muharrem Mitrovicen kryetar te organizates “Drita Hyjnore”.vertetuar A.Q.SH.Fondi 482.viti 1946 . dosja11. fleta3.

=Keshilli i Perhershem me Vendim nr 70 date 19.03.1951,vendosi aprovimin e rregullores se sektit Tixhani dhe njohjen e pelqimin si Kryeprijes te ketij sekti te hiresise se tij Sheh Qazim Hoxha. vertetuar  A.Q.SH.Fondi 482.viti1951 .Dosja21.fl.148.

=Keshilli i Perhershem vendosi aprovimin e rregullores se sekteve kadiri,rifai,e saadi ne menyren e paraqitur si dhe njohjen e pelqimin si kryeprijesa; 

1=Per sektin kadiri-Sheh Besimin,

2=Per sektin rifai –Sheh Ahmet Gjinishin

3= Per sektin saadi – Sheh Muharrem Mitrovicen.vertetuar A.Q.SH.F482.V1950.D4.

=Ka nje korrespodence me nr 32/III dt22/07/1940 ndermjet  Kryesise se zones  ne Shkoder dhe Komunitetit Musliman Tirane ku ne pergjigje te shkreses me nr 398/IV dt 13/07/1940 lajmerojne se z M.Brahimi,me gjith qi si mbas dekretit Nr 65,ka qene Imam ne Xhamin. Tabaku,sot ndodhet ne moshen e kalueme,tue ushtrue detyren si Sheh i nje Tarikati ne shtepin te vehte.vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1940. dosja 7 fleta 100.

=Ka nje korrespodence ndermjet  ndjekseve te sektit tixhani  me banim ne Tirane dhe Komunitetit Mysliman per lirimin e shtepis-faltore te kryeprijesit te sektit tixhani,sheh Qazim Hoxhes.

Ne kete korespodence kane firmosur personat e poshteshenuar:

Nr Emer Mbiemer Nr Emer Mbiemer
1 Q. Hoxha 16 Hanid  Kadreja
2 A  Bazhdani 17 R  Fustina
3 Zija  Agolli 18 Jusuf  Spahiu
4 Haki  Sharofi 19 Rifat  Pishta
5 Munir  Qorri 20 Hamid  Daci
6 Sami  Gonxhija 21 Isa  Dollneni
8 Ali  Riza 22 H  Anadolli
9 Salih  Sharofi 23 Ferit  Jegeni
10 Vehbi  Palikuqja 24 Fiqeri  Mersini
11 Sali  Sollaku 25 Islam  Kuruja
12 Ali  Jarani 26 Isa  Jegeni
13 Sel  Djepaxhia 27 Jonus   Koti
14 Abedin  ……..; 28 Munir  Zeraliu

Vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1950. dosja 86 fleta 9.

Bazuar ne korespodencen e sipercituar

=Komunitetit Mysliman i kerkon Komitetit te Partis te Rrethit te Tiranes per lirimin e shtepis-faltore te kryeprijesit te sektit tixhani, sheh Qazim Hoxhes.

Deri ne vitin 1947 kati i pare i kesaj shtepie dykatshe ka qene perdorur faltore e sektit ne fjale dhe i dyti per banim.Me debimin e hiresise se Tij Sheh Qazimit nga Tirana ne Shkoder,

Komiteti Ekzekutiv strehoi ne ate banese 3 familje.

Kerkohet largimi i te strehuareve per t’u kthyer ne indetitet si faltore.

Komiteti Ekzekutiv nga njera ane premton dhe, nga ana tjeter, paraqet veshtiresi te pakalueshme.

Komitetit i mungon vullneti per ta zgjidhur problemin. Komuniteti Mysliman i ka drejtuar edhe Kryeministrise kerkese,qe eshte perseritur me daljen e ligjit per Komunitetet fetare, ne te cilen thuhet se objektet fetare nuk preken. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1950. dosja86.

=Kryesia e Komunitetit Mysliman Shqiptar me shkresen me nr 146/2 date 10.04.1950 i drejtohet Komitetit Ekzekutiv K.P.te Qytetit (Seksionit Strehimeve) Tirane. Per lirimin e shtepise se Hiresise Tij Sheh Qazim Hoxhes,gjysma e te ciles perdoret per banim te familjes tij e gjysma per Teqe,mbasi Kryeministria pat urdherue lirimin e kesaj banese. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1950. Dosja 86. fleta 4.

=Sekretari i Pergjithshem i Keshillit te Ministrave, Adil Carcani,me dt 26/09/1950,u drejtohet Komuniteteve  fetare dhe u kerkon qe,ne baze te ligjit nr 743 date 26/11/1949 “Mbi Komunitetet Fetare”,cdo sekt fetar, qofte me pak apo me shume antare,duhet te beje pjese ne komunitetin fetar perkates.

Nese dini se ka sekte qe nuk bejne pjese ne ndonje komunitet fetar,duhet te na njoftoni se cilat jane,ku ndodhen dhe ne cilin sekt bejne pjese. vertetuar A.Q.SH. Fondi 490.viti 1950. Dosja 2197.

=Me date 30/10/1950 Komuniteti Mysliman njofton Kryeministrine se te gjitha sektet kane paraqitur rregulloret e tyre me listen e personelit sherbyes,qe jane pelqyer dhe aprovuar me vendimet e ndryshme te Keshillit te Ministrave te Repuplikes se Shqiperise ,pervec sektit Halveti.

Prej ketij sekti qene prezantuar 2-3 persona, duke paraqite edhe nje rregullore te ketij sekti.Por Kryesia e Komunitetit ua refuzoi pranimin e saj,mbasi ata nuk kishin dokumentat e duhura qe te perfaqesonin ate sekt dhe keshtu u larguan me qellim qe te legalizoheshin me dokumentet perkatese.

Me vone kane deklaruar se nuk do te bejme pjese ne Komunitetin Mysliman,por si sekt halveti do te mbeshteteshin ne Komunitetin Bektashian,per cka me vone bene edhe nje mbledhje ketu ne Tirane, ne Teqen e Sheh Ali Pazarit.

Kjo mbledhje u hap nen kryesine e kryetarit Bektashi,por,sic eshte marre vesh,ndermjet halvetive ka patur nje percarje te madhe mbasi nje shumice e tyre ishin kundra bashkimit te sektit halveti me Komunitetin Bektashi.

Sic kane treguar vete pjestaret e sektit halveti,qendren e kane ne Tepelene.

Shtojme se nuk dime se si ka perfunduar mbledhja e pjestareve te ketij sekti,qe u mbajt ketu ne Tirane, mbasi kjo Kryesi nuk qendroi deri ne perfundim te vendimeve te dhena nga ajo mbledhje. vertetuar A.Q.SH. Fondi 490.viti 1950.dosja 2227 fleta 32.

=Ne materialet e mbledhjes se dates 29/09/1950,sekti Halveti shpall bashkimin me Komunitetin Bektashian.

Kjo vertetohet nga procesverbali dhe rezolucioni i mbledhjes si dhe nga kerkesa drejtuar Kryeministrise per fonde per shpenzimet,firmosur nga kryetari i Keshillit Qendror te sektit Sheh Abedin Benca.

Vendim  nr 245 date 22/12/ 1950 i Sekretariatit te Komitetit Qendror,i cili,nder te tjera shqyrtoi; “Ceshtjen e sektit halveti si dhe trajtimin ekonomik te komuniteteve fetare nga ana e shtetit”.

=Pasi degjoi raportin e Mehmet Shehut per keto ceshtje,konstatoi se sekti Halveti keto kohet e fundit ka bere nje mbledhje ku ka zgjedhur nje kryesi dhe ka vendosur te shkeputet nga Komuniteti Mysliman dhe te lidhet me Komunitetin Bektashi.

Nga ana e Kryeministrise e gjithe kjo veprimtari eshte quajtur ilegale dhe eshte disaprovuar,per shkak se kjo mbledhje nuk eshte bere ne rruge demokratike dhe nuk perfaqeson te gjithe sektin Halveti,

Iniciatoret e saj e kane bere me qellime karrieriste dhe ndoshta ne kete pune ka gisht armiku.

=Sektit Halveti i eshte rekomanduar nga Komiteti i Besimeve Fetare qe,ne rast se deshiron te zgjedh kryesin e vet dhe te marre vendime te ketilla,duhet te veproje duke marre pelqimin e te gjithe besimtareve te sektit… Vertetuar nga Gazeta “Metropol” date 02/02/2005.

=Per te zhvilluar rendin e dites,Halvetite kane pasur edhe miratimin e kryeministrise, perfaqesuesi i se ciles ka qene ne mbledhje. Sheh Abedin Benca ne referatin e vet kritikon shehleret qe kane mbajtur qendrim te keq politik.

Ne shkresen e Kryegjyshates date 04/10/ 1950,drejtuar gjyshatave,si dhe Kryeministrise per njoftim,te cilave u behet njoftimi i bashkimit te Sektit Halveti me bektashinjte, firmosur nga Ahmet Myftar Dedej,ka nje shenim;Anulohet dt 10/11 /1950. vertetuar A.Q.SH. Fondi 490 .viti 1950.Dosja. 1227.

=Ne nje relacion te dates 07/12/1950,te Seksionit per ceshtje Klerikale ne Kryeministri per veprimtarine e sektit Halveti, thuhet se, qe nga takimi qe u be ndermjet kryeministrit e sheheve Abedin Benca e Sheh Ali Hormova dhe kryetarit te Komunitetit Mysliman, po ju japin keto hollesiora;

Sheheleret e lertpermendur ,sipas udhezimeve te shokut N/Kryeminister,rane ne kontakt me kryetarin e Komunitetit Musliman,ku biseduan dhe bene ndarjen e punes per te filluar nje pune te re rreth zgjedhjeve te ketij sekti. Sheh Abedin  Benca shkoi ne Elbasan, Korce,Peshkopi e Tirane dhe Sheh Ali Hormova,ne Berat,Vlore e Gjirokaster, ku folen me sheheleret dhe besimtaret mbi organizimin e sektit,mbi gabimet qe ata bene ne mbledhjen e pare,

=Ajo e te varurit nga Komuniteti Bektashi. Sikurse na njoftoi sheh Abedin Benca per nje bisedim qe ka pasur me kryetarin e Komunitetit Mysliman, sheh Abedini i kishte thene kryetarit se diten e zgjedhjes se kryesise se sektit do te vijne 50-60 delegate, ndersa kryetari i Komunitetit i eshte pergjigjur se kaq jane shume,por te jene deri 12-14 vete te zgjedhur nga poshte dhe te jene shehelere.

Gjithashtu,nuk eshte vendosur per ceshtjen se ku do te bejne mbledhjen. sheh Abedin Benca na tha se,me gjithse shoku n/Kryeminister na tha qe te shikohet edhe ceshtja e vendit,ne nuk ia kemi arritur qellimit,mbasi ne teqen e Tiranes te sektit tone jane tyrbet dhe s’kemi vend tjeter,nje gje te tille ia ka thene edhe kryetarit te Komunitetit Mysliman.

Ne lidhje me zgjedhjen e referentit te sekteve,ne baze te Statutit te Komunitetit Mysliman te artikullit 68,u be me daten 2 mbledhja per zgjedhjen e tij,ku kishin pase thirrur te gjithe perfaqesuesit e sekteve, midis tyre nga ana e sektit halveti ishte ftuar sheh Abedin Benca.

I lartpermenduri, para se te behesh kjo zgjedhje mori nje takim ne Kryeministri dhe tha se e kane thirrur per kete pune,por nuk mund te marr pjese ne ate mbledhje,pse nuk jam i zgjedhur dhe i aprovuar dhe se “jemi sekti me i madhe dhe me i vjeter dhe duhet te kemi delegate me shume.

Per kete ceshtje beri takim dhe me shokun Adil,ku i tha se “ne nuk pranojme te jemi te mvarur direkt nga kryesia, sepse referentin qe do te zgjidhet,e cilesojme kryetar te sekteve.

Kete ceshtje sheh Abedini e ka paraqitur dhe me shkrim,te cilen jua bashkengjitim.

Vec sa me siper,shtojme se kryetari i Komunitetit, duke marre vesh kete kundershtim te Halvetive,ka thene se Halvetit me mire te kene nje referent me vehte si dhe buxhet me vete.

Verejtje Ne konstatojme keto;

1)Kryetari i Komunitetit nuk po mban nje qendrim te prere dhe te drejte rreth ketij sekti;

2)Sheh Abedini paraqitet shume i deshpiruar pse nuk po i jepen ndihmat e duhura materiale nga Komuniteti.

3)Gjithashtu afati i zgjedhjeve qe kerkojne te behen me 20/12/1950 te shtyhet per muajin e ardhshem;

4)Komuniteti Mysliman duhet t’i caktoje nje ndihme materiale;

5)Me sa kuptohet ,midis Komunitetit Mysliman dhe ketij sekti ka njefare ftohtesie ne bashkpunimin per bashkimin e tyre nga te dy anet.vertetuar A.Q.SH. Fondi 490.viti 1950.dosja2227. fleta45.

Relacion mbi zgjedhjet e Delegateve te Sektit Halveti,per hartimin e Rregullores Themeltare .

=Zgjedhjet e delegateve u bene ne te gjithe Rrethet,ne menyre demokratike dhe kane qene pjesa me e madhe e besnikeve Halveti.Ne rrethet  Vlore, Tepelene, Permet, Gjirokaster , Delvin ,Bilisht, Progradec, Elbasan, Kavaje , Tirane, Kukes, Peshkopi, Fier e Berat jane zgjedhur element te mire.

Sekti Xhelveti ka bere lutje qe te ndahet nga Halvetit qe deri tani kane qene se bashku. KOMITETI PER CESHTJE KLERIKE.Dt 24/02/1951. Vertetuar A.Q.SH.Fondi 482.viti 1951 .dosja2227. fleta69.

=Delegatet e zgjedhur te Sektit Halveti  qe perpiluan Rregulloren Themeltare jane si me posht:

1-Sheh Arifi          Kukes    d.v.

2-Hysni Shehu      Kukes   d.v.

3-Maliq Shehu     Kukes   d.v.

4-Sheh Ahmeti      Kukes   d.v.

5-Emrulla Shehu  Peshkopi  d.v.

6-Ismail Shehu    Peshkopi  d.v.

7-Qazim Shehu     Tirane     d.v.

8-Abdyl Tabaku     Tirane   d.v.

9-Bilal Isufi           Pogradec  d.v.

10-Dervish Musa Macurishti    Bilisht    d.v.

11-Sulejman Tabaku    Elbasan   d.v.

12-Sheh Daut Alushi    Kavaje   d.v.

13-Nuri Nuri                  Berat     d.v.

14-Mehmet Xhemali   Vlore    d.v.

15-Haki Mjekra            Fier    d.v.

16-Sheh Kutbiu              Tepelene   d.v.

17-Sheh Ali Hormova    Tepelene  d.v.

18-Sheh Abedin Benca  Tepelene   d.v.

19-Dervish Nebi Zace    Tepelene   d.v.

20-Dervis Isuf Damini    Permeti    d.v.

21-Malo Shehu             Gjirokaster  d.v.

22-Estref Cuci      Sarande  d.v. vertetuarA.Q.SH.Fondi 482.viti1951.D.2227.fl70,71

=Relacion mbi zgjedhjet e Keshillit te Sektit Halveti

Ne mbeshtetje t’udhezimeve te marra duke marre parasysh se ky sekt duhet te perfaqesohet nga te gjithe rrethet e ndryshme,ne votimin qe u be   keshilli i Sektit Halveti i perbehet prej:

1-Sheh Ali Hormova                    Kryetar.       Tepelene

2-Sheh Abdulla Tabaku              Sekretar.        Tirane

3-Dervish Musa Mancerishti      Anetar.          Bilisht

4-Sheh Kutbi Tepelena                Anetar.        Tepelene

5-Sheh Emrulla Vrendi                Anetar.        Peshkopi

6-Sheh Maliq  Kolesiani               Anetar.        Bicaj

7-Sheh Haki Mjekra                     Anetar.       Berat                                                                          vertetuarA.Q.SH.Fondi 482.viti1951.D.17.fl16

=Keshilli i Perhershem i Komunitetit Mysliman  me vendimin nr 70 date 19/03/1951 miraton rregulloren e Sektit Halveti. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1951.dosja 21.fleta 148.

=Keshilli i Perhershem i Komunitetit Mysliman  me vendimin nr 105 date 14/04/1951 miratohon buxhetin 9-mujor per sektet; Halveti,Rifai,Saadi,Tixhani,e Kaderi qe inkuadrohen ne Komunitetin Mysliman. vertetuar A.Q. Sh.Fondi 482.viti 1951. dosja 3.fleta 108.

=Keshilli i Perhershem i Komunitetit Mysliman  me vendimin nr 273 date 1o/10/1951 vendosi;

1-Qe neni 67 i Statutit te Komunitetit Mysliman sice eshte tue i shtue vetem fjalen “Halvet”.

2-Qe nenet 68,69,70 e 71 te hiqen fare dhe te vihet ne vend te tyre nje nen i posacem, neni 68 ne kete menyre;Te pese sektet,Halveti, Kadiri,Rifai,Saadi e Tixhani ne veprimtarin e tyre i shtrohen udheheqjes dhe kontrollimit te plote te kryesise se Komunitetit Mysliman.vertetuar A.Q. Sh.Fondi 482.V.1951.D 3.fleta 277.

=Sipas informacionit te dhene nga kryetari,fondi per 5 sektet,qe eshte caktuar me vendim nr 105, date 14/04/1951 te Keshillit te Perhershem te Komunitetit Mysliman, eshte biseduar ne Kryeministri nga ai vete, se, duke cmuar rendesine e sektit Halveti, qe nga shumica e ndjekseve eshte mbi te tjeret,per pasoje edhe nga teqete,kryeprijesit te ketij sekti i behet nje shtese prej 100lek te reja /muaj mbi rrogen mujore ,pra nga 400 lek te reja /muaj i behet 500lek te reja/ muaj.

Gjithashtu eshte pranuar heqja e merimentimeve te ndryshme per teqet,pasi ato sherbejne edhe vendbanim per shehleret ,prandaj konsiderohen personale dhe nuk mund te riparohen nga buxheti, shpenzimet e tjera si shkresurina, kremtime,udhetime e dieta per raste zyrtare etj.do te jene te kufizuara. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1951.dosja 3.

=Me vendim te Keshillit te Pergjithshem nr 07 date 03/11/1951, behen disa modifikime ne Statusin e Komunitetit Mysliman ne lidhje me sektet;

Modifikimi nr 1; Ne nenin 6 te Statutit te Komunitetit Mysliman shtohet paragrafi II:”Kur Keshilli i Pergjithshem do te shqyrtoje ceshtje qe u perkasin sekteve halveti, kadiri,rufai,sa’adi e tixhani,ne kete mbledhje merr pjese edhe nje perfaqesues i udheheqesit te sektit perkates,I cili gezon te drejta te barabarta me pjestaret e tjere te Keshillit te Pergjithshem”.

Modifikimi nr 2;Ne nenin 16 te shtohet edhe ky paragraph; “Kur Keshilli i Perhershem do te shqyrtoje ceshtje qe u perkasin sekteve halveti,kadiri, rifai ,saadi e tixhani,ne kete mbledhje merr pjese dhe nje perfaqesues i udheheqesit te sektit perkates ,i cili gezon te drejta te barabarta me pjestaret e tjere te Keshillit te Perhershem”.

Modifikimi nr 3; Nenet 68, 69,70e 71 zevendesohen me nenin 68 te riformuluar : Sektet Halveti, Kadiri,Rifai,Sa’adi dhe Tixhani ne veprimtarin e tyre i shtrohen udheheqjes dhe kontrollit te plote te Kryesise se Komunitetit Musliman. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482. viti 1951.dosja 21.fleta 218.

=Me shkrese kryegjyshi Ahmet Muhtar Dede kekon nga Komuniteti Mysliman mekamin e Baba Ali Beratit se “i ndjeri ka qene Bektashi, dhe celsat t’i dorezohen Gjysh Iljas Prishtes ”.

Pergjigja e Komunitetit Mysliman:

Celsat disponohen nga kryeprijesi i sektit halveti.

Per kete ceshtje po zhvillohet nje gjyq ndermjet sektit halveti dhe atij xhelveti .

Nese keni dokumente,drejtohuni edhe ju gjyqit.vertetuarA.Q.SH .Fondi 482.viti 1952.dosja 23.

=Ka nje informacion nga ithtaret e sektit xhelveti,te cilet informojne se ne Berat ka pasur 5 teqe te ketij sekti.

Ky sekt ne Berat dhe rreth tij si dhe ne Fier e fshatrat e tij ka nje shumice te konsiderushme besnikesh.

Denoncojne perfaqesuesit e tyre nga sekti halveti dhe nuk jane dakort te perfaqesohen prej atij sekti,por duan te perfaqesojne veteveten dhe,nese kjo eshte e pamundur,te perfaqesohen nga sekti rifai. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1952.dosja 24.

=Kryeprijesi i sektit tixhani Sheh Qazim Hoxha njofton se nuk ka asnje te ardhur, prandaj nuk ka inventor,se nuk disponon pasuri as te luajtshme dhe as te paluajtshme.vertetuar A.Q.SH.Fondi 482.viti 1954.D15.

=Keshilli i gjere i Sektit Rifai sipas fteses qe ka bere Hiresia e Tije Hafes Musaj Kryetar i Komunitetit Mysliman u mblodhe sote me daten 27/10/1954 me keta antare:

Nr Emer Mbiemer Pozicioni
1 Sheh Ahmet Gjinishi.                   Peqin Kryetar
2 Sheh Adem Roda.                        Ishem Anetar
3 Sheh Ali Kruja.                          Shkoder Anetar
4 Sheh Ferid Vokopola.                Durres Anetar
5 Sheh Ramazan Picari;            Maminas Anetar
6 Sheh Demir Kazazi.                     Kavaje Anetar
7 Sheh Qazim Paja.                              Fier Anetar
8 Zv.Sheh Hafiz Riza Drenova.       Berat Anetar
9 Sheh Mustafa Reza.                     Tirane Anetar
10 Sheh Selman Bici.                      Elbasan Anetar
11 Sheh Osman Dida.                         Diber Anetar
12 Sheh Ibrahim Hoxha.                Tropoje Anetar

=Kur nje klerik (Shehe apo Dervish) nderron jete dhe nuk ka lene trashegimtare “femije” apo testament ne baze te rregullave zakonore apo statutore te trasheguara ky kult fetar apo vendi i shenjte pushone veprimtarine apo misionin fetare “mbyllet”.

Per ta vazhduar misioni fetar i ketij kulti,kryesia e tarikatit perkates  vendos nje sherbyes ku te ardhurat qe mblidhen kalojne ne buxhetin e Komunitetit Mysliman ne emer te tarikatit perkates. Konfirmuar;

1=Nga dokumenti i nxjerre nga A.Q.Sh.Tirane F482.V1921 .D. 10Fl95,96, ne te cilen shkruhet: Te ndricmit  Z Kadiut Beratit. Zotni.Dergjahu i karabashit “Tarikati Halveti”ka koh qi gjindet pa sheh dhe mbyllur.Gjendja qe eshte lidhur me kete dergja deshiron per nje sheh dhe per celjen e ketij dergjahut.

Me bisedim e me pelqimin e nje shumice prej popullit Beratit ne kete dergjah siper sheh ashtu edhe per imamet e hitabet marim kurajo tu prezantojme Z Hysejn Hafis Salih Narten i cili ka nje koh te gjate si dervish vazhdon ne kesodore pune fetare dhe meriton dhe mijafton per keto tri detyra.

Prandaj jeni te lutur te keni miresin per emnimin e te permendurit ne kete teqe te celet. Me shum nderime. Dt 19/11 /1921. Kane firmosur rreth 60 persona.

2-Shkresa e nxjerr nga Arkivi Qendror Shteteror me nr 109/1 dt 02/02/2011 ku permban: Dokumentin origjinal, ne te cilen pasqyrohet kerkesa e Kryetarit te teqeve Halvetjane (Kolli Karabash), Sheh Ahmet Pazarit,drejtuar Kryetarit te Vakvit te Korces per vendosjen e nje zevendsi ne teqen  Halvetjane(Kolli Karabash) te Korces, meqense trashgimtari i te ndjerit Dervish Ibrahimit,i takon te birit te tije i quajtur Islam Dervish Ibrahimi, pore meqense eshte i vogel i pa arire kesisoj nuk meriton per ate detyre.  A.Q.SH. F482,V 1922,D11,fl1,

Pra vertetohet qe kure nderron jete kleriku i Tarikatit Halveti vendin e tije e ze i biri.

=Shkresa e nxjerr nga Arkivi Qendror Shteteror me nr 109/7 dt 24/03/2011 ku permban:Dokumentin origjinal ne te cilat jane pasqyruar kerkesa e kryepleqesis e paris se katundit Hormove,percjell me aneshkrimin me nr 71 dt 30/04/1942 drejtuar Kryesise se Komunitetit  Mysliman dhe vendimi nr 84 dt 18/05/ 1942 i Keshillit te Perhershem te K.M. per emerimin(dekretimin) e z Zeko Demirit si imam gratis i atij katundi. F482,V1942,D16,fl 97, 98.

Bazuar ne dokumentin e sipercituar,vertetohet se,si krijohet nje teqe nga fillimi.

”Per tju pergjigjur kerkesave fetare te popullsis se nje vendi  me miratimin e kryesise se fese “Komunitetit Mysliman” emerohet nje klerik i pershtatshem per misionin fetar”Te ket mbaruar Medresen”.

Ky klerik me shpenzimet e veta nderton dhomen e klerikut”Nje nga dhomat e shtepis qe ai banon”.

Kure nderron jete ky klerik varroset pran kesaj dhome dhe jo ne varrezat publike.Mbi kete varreze ndertohet nje ndertese e cila quhet tyrbe ose mekam.

Pasardhesi “Femija”e tije qe ka trasheguar postin e klerikut  kur nderrone jete varroset ne kete tyrbe ose mekam. Kjo trashegimi vazhdon brez pas brezi.

Dhoma e klerikut se bashku me tyrben quhet Teqe. Ky vend quhet vendi i shenjte i klerikut te pare”.

=Shkresen e nxjerr nga Arkivi Qendror Shteteror me nr 3269/2 dt 23/08/ 2010 ku permban:

1-Dokumentin origjinal, ne te cilen pasqyrohet shkresa me nr 4604 regj Kolektiva e Avokateve te Berat me dt 13/10 1956.

Ku z Qazim Shehaj simbas kerkeses se bere nga Kryesia e Sektit Halveti ka derguar nga dy cop fotografi per “Dervish Qazimin,Dervish Hyson, Dervish Zenelin”,qe te tre me sherbim prane Teqes se Cerrilit, F484, V1956, D86,fl57,

Pra vertetohet qe tre teqet Dervishije ne katundin Cerrile kane qene prane teqes se thjeshte (Teqes se “baba Dautit e Baba Menos”).

2-Dokumentin origjinal ne te cilen pasqyrohet, shkresa percjellse e Kryesise se Sektit Halveti me nr 61prot,dt 30/10/1956 dhe Dekretin me nr 93 regj dhe nr 18 Dekreti,dt 10/10/1956 per Hiresin e tij Dervish Qazim Shehu.F484,V1956,D86,fl,56,59,58, 60.

3-Dokumentin origjinal ne te cilen pasqyrohet,shkresa percjellse e Kryesise se Sektit Halveti me nr 20/1 prot, dt 30/10/1956 dhe Dekreti per hiresin e tij Sheh Xhemal Shehu me nr 32 regj dhe nr 6 Dekreti, dt 10/10/ 1956.F484,V1956,D86,fl,74,75,76.

4-Dokumentin origjinal ne te cilen pasqyrohet,shkresa percjellse e Kryesise se Sektit  Halveti me nr 33/1 prot, dt 30/10/1956 dhe Dekreti per hiresin e tij Dervish Hysenj Selmani me nr 70 regj dhe nr 12 Dekreti, dt 10/10/1956.F484,V1956,D86,fl,22,23, 24.

-Shkresa e nxjerr nga Arkivi Qendror Shteteror me nr 3269/1 dt 15/07/2010 ku permban.

1-Dokumentin origjinale, ne te cilen pasqyrohet,shkresa percjellse e Kryesise se Sektit Halveti me nr 6 prot,dt 08/07/1957 dhe Dekreti per hiresin e tij Dervish Zenjel Shehu me nr 138 regj dhe nr  28 Dekreti,dt 08/07 /1957. F484,V1957,D101,fl43,44.

2-Dokumentin originale, ne te cilen pasqyrohet,korespodenca e shehut te teqes Asetane te Levanit  “Sheh Xhevit” me Kryesin e Sektit Halveti per vdekjen e Shehut te Teqes se Ceriles Sheh Xhemal SHEHAJ, dhe kerkesa per aprovimin e Baki Xhemal Shehaj qe te zevendesoje vendin e babajit te tij “te ndjerit Sheh Xhemal Shehaj”. F484,V1960, D139,fl5,6.

3-Dokumentin origjinal, ne te cilen pasqyrohet korespodenca e Kryesis se Sektit Halveti me Sheh Xhevin  “Shehun e Teqes Asetane te Levanit”  per  aprovim si zevendes, njef  Baki Shehaj,te birin e te ndjerit Sheh Xhemal Shehaj.F484,V1960,D139,fl7

4-Dokumentin origjinale, ne te cilen pasqyrohet: Deklarata e Keshillit Popullor me dt 06/07/1960 “Qe shprehin vlersim te mire per Baki Shehun dhe familjen e tije”.

Autorizimi me dt 08/07/1960 i Sheh Xhemalit ku percakton perfaqesuesin e teqes se Cerriles”Teqes Baba Dautit e Baba Menos” te birin e tij Baki Shehun.

Deklarata per Dekretimin e Baki Xhemal  Shehaj me graden Sheh me nr.38 regj. nr.37 dek  dt 06.02. 1961 ku theksohet:” qe te sherbeje ne Tyrbet e “Baba Menos” e “Baba Dautit”si kujdestar i tyrbeve (ashtu si kane sherbyere te gjithe ata shenjtore) qe kane qen gjysherit tuaj (shenjtor te larte)

Propozimi i Sheh Xhevitit “Shehu i Teqes Asetane te Levanit” drejtuar Kryesis  se Sektit Halfetjan Tirane “per te veshur me petkun e fetarit Baki Shehut te birit te Sheh Xhemalit” .

Lista me 41 persona qe kane firmosur dhe qe jane dakort qe Baki Shehu te zevendesoje baban e tij Sheh Xhemal Shehun. F484,V 1961,D146,fl1,2,5,7,8.

=Me 12  shtato r 1954 u mblodh sekti rufai me kryetar dhe antar. Mbledhja mori persiper jo vetem organizimin e sektit,por me ndihmen e madhe te pushtetit demokratik  , besimtaret e ketij sekti te kene vigjelencen dhe kujdesin per mbrojtjen e te drejtave te tyre.

Une Sheh Ahmet Gjinishi si kryeprijes i rufaive me pare dua te shpjegoje se ketu ne Shqiperi kane qene 3 asitane: e para ka qene asitanja e Sheh Qores ne Elbasan,e dyta ka qene asitanja e Gjinishajve ne Peqin dhe e treta asitanja e Sheh Ahmet Shkodres, ne Shkoder.

Nga keto,e para dhe e treta u mbyllen,pasi nuk lane trashegimtare meshkuj qe ta trashegonin.Keshtu qe mbetem vetem ne ,te veshur nga babai yne, Sheh Tahsim Gjinishi, i vertetuar dhe njohur nga “Drita Hyjnore”.

Nga asitanja jone varen shume teqe e zavije rufaije qe jane ne sherbim fetar.Kemi 10 Teqe me shehlere etj.vertetuar A.Q. SH. Fondi482 viti 1954.dosja 17.fleta 10.

=Bazuar ne sa sipercituar vertetohet se edhe Teqeja K/Asetane e Tarikatit Halveti Kolli Karabash e sheh Muhamer Pazarit Tirane me nderrimin e jetes te kryeprisit te saje ne dt 03/10/2003 i cili nuke la trashegimtar mashkull dhe ase testament, Teqeja e Pazarit e ka pushuar aktivitetin e saje si teqe kryeasetane.

=Ne baze rregullave zakonore,statutore,ligjore te trasheguara ne  Teqen e Pazarit Tirane duhet te sherbeje e bija e Sheh Muhamer Pazarit,z Jona Pazari e cila e ka pronen e saje, pa te drejte qe te Dekretohet Shehe apo Dervishe. Vertetuar;

Nga Art 7 i Rregullores Themeltare te Organizates  “Hyjnore” dt 15/03/1936 ne te cilen shkruhet:Ata qe kaneme u dorezue per klerik duhet me qene Shtetas Shqiptare prej fisit e prej gjakut Shqiptarit.

Nga neni 2 i Rregullores Themeltare te Tarikatit Halveti miratuar me vendim nr 330 dt 25/04/1951 te Keshillit te Ministrave ne te cilen shkruhet :Sekti Halveti perbehet prej familjareve me tradita Halvetjane, Muhib dhe Klerike.

Nga neni 15 i Vendimit nr 330, dt 25/04/1951 te Keshillit te Ministrave  per “ Aprovimin  e Rregullores Themeltare te Sektit Halveti” ne te cilin thuhet: Administrimi financjar i teqeve behet prej trashegimtarit te vet.

Nga neni  44 i Rregullores Themeltare te Tarikatit Halveti miratuar me vendim nr 330 dt 25/04/1951 te Keshillit te Ministrave ne te cilen shkruhet:Seksi femeror,prej moshes 18 vjece e lart gezon te drejta te barabarta me seksin mashkull me perjashtimin e vetem qe femrat nuk mund te vishen si Shehe ose Dervishe.

=Keshilli i Pergjithshem i Komunitetit Mysliman shqyrtoi kerkesat e Tarikatit Rufai: Formimin e nje keshilli te perhershem pran kryeprijesit te Tarikatit si dhe te nje keshilli te gjere,rroge per 10 vete-prijesa ,shtese rroge per kryeprijesin;rroge per sekretarin, udhetim e dieta per mbledhjet e keshillave;dervishave nga nje shperblim mujor; Xhamin e Shehit te vogel ne Tirane per ta kthyer ne teqe;miratimin e teqeve; Xhamin e Vernezit ne Vlore ta bejne teqe,nje referent prane kryesise se Komunitetit Musliman; kredi per ceremonit fetare si;mevlude,ashure,etj,shtes rregullores se vjeter.

Keshilli i Pergjithshem i Komunitetit Musliman me vendim nr 9 date 18/10/1957 vendosi qe ketyre sekteve t’u njihet vetem e drejta qe u eshte njohur ne rregulloren e se kaluares.

Persa kerkojne ne raport me nr 18,25,date 26/05/1956 dhe 09/08/1957,Keshilli i refuzoi mbasi te gjithe muslimanet ne Shqiperi kane nje Statut dhe nje Komunitet te aprovuar nga qeveria.

Nese ndonjeri nga Tarikatet fetare nuk ka ndihma,atehere te ndihmohet sipas mundesive.

Ne mbledhjen e Keshillit te Pergjithshem u ngrit edhe ceshtja e biografive te personelit te sekteve dhe u sugjerua Keshillit te Perhershem te Komunitetit Musliman qe te kerkoje biografine ne raste emerimesh,por edhe te atyre qe jane emeruar deri me sot .  vertetuar A.Q.SH. Fondi482 viti 1958. dosja 14.

=Kopetencave te Keshillit te Pergjithshem,prandaj ky Keshill vendosi qe ketyre sekteve t’u lihet vetem ajo e drejte qe u eshte njohur ne rregulloret e se kaluares. vertetuar A.Q.SH. Fondi482 viti 1955. dosja 1.

=Shume pika te rregullores dhe statutit te Tarikatit Halveti te Komunitetit Musliman jan vjetersuar dhe zevendesuar me vendime te Keshillt te Pergjithshem (Shkresa 36/1 date 04/03/1966 fleta 1.)

Prandaj nepermjet nje akt-kujtese te kryetarit te Tarikatit Halveti,i kujton Komunitetit Mysliman se ,si subjekt juridik me vete,i miratuar nga qeveria me shkresen nr 61 prot, date 03/05/1951,me pa te drejte Komuniteti  Musliman ka arritur duke ulur buxhetin nga 40 mije leke te reja ne vit qe e ka pasur ne vitin 1951, me uljet e vazhdueshme,ka arritur ne 18 mije lek te reja ne vit.

Komuniteti Mysliman i pergjigjet se vepron ne baze te vendimeve te Qeverise dhe te Keshillit te Pergjithshem,i cili me vendimin e vet nr 1 date 20/02/1966 ka miratuar buxhetin e Komunitetit Mysliman si dhe kredine per sektet ne fjale. vertetuar A.Q.SH.Fondi482 viti 1966 .dosja 4.

=Islami eshte nje fe e gjalle dhe me fuqi jetesore

=Keshilli i Pergjithshem pasi i bisedoi imtesisht kerkesat e siperme,si dhe te gjithe situaten e Myslimaneve ne Shqiperi gjate se kaluares dhe nevojave qe paraqiten sot,krijimin e ketyre organizatave ne forme komuniteti e konsideron si Komunitet brenda Komunitetit dhe qe nuk kane ekzistuar kurre, jane jashte,qe u ben thirrje zemrave, mendjeve dhe ndergjegjes se dhjetra dhe qindra milioneve,duke u dhene atyre nje sandart,sipas te cilit te bejne jete te ndershme ,te esellt dhe me friken e Zotit.

Aktiviteti fetar qe realizohej nga te gjitha tarikatet ne vendin tone,kishin normat e vet ate administrimit social,vencarisht ne ceshtjet e familjes dhe menyres se jeteses ,te cilat normat e veta sociale i ka te bazuara ne ligjet e sheriatit.

Meqense feja islame nuk ishte e konsoliduar uniform ne te gjithe territorin keto norma nuk zbatoheshin njelloj ne te gjithe territorin ku jetonin myslimanet.

Prandaj edhe sheriati nuk zuri vend uniform ne pjesen myslimane edhe normat e tij diku respektoheshin e zbatoheshin me rigorozitet dhe diku tjeter perziheshin me te drejten zakonore e me normat juridike te saj.

Pra ne kushtet e mungeses se shtetit shqiptar,apo te ekzistences se tij te dobet , institucionet fetare kyenin fuksionet e administrimit te jetes shoqerore te besimtareve, shpesh here duke zbehur rolin e tyre ne konsolidimin e ushqimit shpirteror te masave te besimtareve.

=Persa i perket trashegimis,ne kur’an theksohet se para shpalljes se fese islame,gruaja nuk kishte te drejte trashegimie. Ajo jo vetem qe nuk trashegonte,por,perkundrazi, trashegohej vete se bashku me pasurine e te vdekurit.

Me Kur’an eshte ndaluar kjo tradite dhe eshte caktuar qe gjinia femerore (vajza) jo vetem eshte pjestare ne trashegimin e shtepis se prindit dhe te burrit, pore  eshte trashegimtare e barabarete me gjinin mashkullore ne administrimin apo menaxhimin e  objektit te kultit (teqes) me te vetmin ndryshim qe gjinia femerore nuk munde te vishet Shehe ose Dervishe.

Keshtu, psh,ne rregulloren themeltare te Sektit halveti miratuar me vendin nr 330 date 23/03/1951 te Keshillit te Ministrave te Repuplikes Popullore te Shqiperise;

Ne nenin 44 thuhet:Seksi femeror,prej moshes 18 vjec e lart gezon te drejta te barabarta me seksin mashkull me perjashtimin e vetem qe femrat nuk mund te vishen si Shehe ose Dervishe.

-Ne Art  3 i Statutit Legal i Komiteteve Fetare me nr 432.dt 03/06/1923 ne te cilen shkruhet: Kleriket e shkalles tjeter duhet te kene keto cilesi:

=Nënshtetas Shqiptar.

=Të gëzojë të drejtat civile e politike.

= Të jetë prej racës Shqiptare ose prej fëmije e prej tre brezash në Shqipni.

-Ne Art. 7 i Dekret-Ligjes mbi formimin e Komuniteteve fetare, dt 09/07/1929 ne te cilen shkruhet; Kryetarët e feve ashtu dhe subalternët imediat të tyne, dhe ndihmësit e zevendësit e këtyne duhet te jenë shtetas dhe prej fisit e prej gjuhes shqiptare, të dinë me shkrue e këndue lirisht gjuhën zyrtare dhe të jenë në një moshë të paktën 25 vjetësh , dhe të mos jenë të njoftun në Shqipni për vepra antikombëtare

Ne Art 7 te Rregullores Themeltare te Organizates “Hyjnore” dt 15/03/1936 ne te cilen shkruhet:Ata qe kane me u dorezue per klerik duhet me qene Shtetas Shqiptare prej fisit e prej gjakut Shqiptarit.

Ne nenin 2 te  Rregullores se Sektit Halveti  miratuar me Vendim te Keshillit te Ministrave me Nr 330 date 25/04/ 1951; eshte shkruarSekti Halveti perbehet prej familjareve me tradita Halvetjane:Muhib dhe Klerike.

Ne nenin.15 i S tatutit te Tarikatit Islamik Halveti miratuar me vendim nr 236 dt 28/01/1998 te “Gjykates se Rrethit Tirane eshte shkruar;
B- Shehu si zoterues i prones se Teqes perfaqeson ate ne mardheniet me personat e trete.
C- Teqet dhe vendet e shenjta bazuar ne rregullat e Tarikatit Islamik Halveti zoterohen nga kleriket e veshur perkates ne te.Teqeja qendrore Hasitane Halvetiane e Tiranes zoterohet nga Sheh Muamer Pazari i cili vendos vete nga vetja e tij per kete pron dhe zoterimit te Teqes Hasitane ne Tirane,duke vene shehun pasardhes.

Ne nenin 13 te Statutit te Shoqates Teqja”Baba Sheh Dauti ” Miratuar me vendim nr 2920 dt 21/09/2010 te Gjukates se Rrethit Gjyqesor Tirane eshte shkruar;Autoriteti më i lartë i shoqatës “ Teqja Baba Sheh Dauti “ është Kryetari Shoqatës Sheh Baki Shehaj. Në bazë të rregullave të tarikatit Halveti ai është i pandryshueshëm si Sheh i Teqes së Baba Dautit, Çerrilë. Ai vendos vetë për pasardhësin e Tij.

Pra ne qofte se kleriku nderron jete dhe nuke ka trashegimtare “djale” kultin fetat qe ai menaxhone e trashegon e bija e tije, pore ne kete rast  kjo nuk ka te drej te dekretohet shehe ose dervishe.

Bazuar ne sasipercituam me nderrimin e jetes se Sheh Muhamer Pazarit ne vitin 2003 i cili nuke kishte trashegimtar “mashkull” kulti fetar “teqeja e Pazarit Tirane” duhet te menaxhohet prej te bijes se tije e jo prej te tjereve.

=Percja ka qene forma me e tejskajshme e mbulimit te femres.

Megjithse e tresheguar , perdorimi i saj nuk percaktohet ne normat kuranore.

Zakoni i mbulimit te femres ka qene me i perhapur nder qytete dhe fshatrat prane tyre,ndersa ne zonat malore te vendit tone ky zakon nuk praktikohej.Kete e ka pohuar edhe E,Durham. Ediht Durham .1990.fq.534 ”.

Gjate ekspedites qe ajo ka bere ne fillim te shekullit 20-te neper Shqiperi ,ka vene re se grate muslimane te malesise,si ne Veri ashtu edhe ne Jug nuk mbuloheshin me perce.

Ne normat e kur’anit evidentohet se Femra muslimane eshte e detyruar te mbuloje trupin, perjashtuar fytyren,deri ne byzylyk,pot e doje edhe kembet.

Ajo nuk eshte e detyruar te mbaje carcaf.

Me qe percja nuk parashikohej ne asnjeren nga normat e Kur’anit,ne aspektin fetar,ne mbeshtetje te kesaj ideje ,dolen dhe kryesit e tarikateve me propozimet e tyre e paten te lire rrugen per te dale hapur kunder ketij zakoni.

Propozimi per heqjen e perces u mbeshtet nga ministri i Drejtesise,Hiqimet Delvina. Reformen per zbulimin e gruas e mirepriten grate dhe vajzat,mbi te cilat rendonte ky zakon.

Qysh ne ditet e par ate shpalljes se ligjit,mbretit i erdhen mesazhe nga te gjitha krahinat e Shqiperise,nga te gjitha deget e shoqerise,”Gruaja Shqiptare”, nga grupe grash te qyteteve ,ne te cilat shprehnin falenderimet per reformen e madhe, duke e quajtur ate si nje hap te rendesishem per zhvillimin e femres shqiptare.

Reformes per heqjen e perces iu be jehone dhe ne shtypin e huaj.

Ajo u vleresua si nje hap i rendesishem drejt perparimit,si perpjekje per t’u larguar nga orientalizimi dhe per t’u future ne rrugen e qyteterimit evropian.

Po ceshte Vakefi qe u perket teqeve?

1-Ato jane prone e klerikeve qe sherbejne ne to dhe administrohen prej tyre.

2-Ne kuptimin figurative-gje e shenjte,e pa prekshme; Kjo toke ose ky truall eshte vakuf.

=Te  ardhurat qe mblidhen nga pronat perdoren per nevojat objektit te kultit,per ushqyerjen e personave qe sherbejne ne to dhe per bamiresi.

Dhurata per vakfin mund te japin vetem ata persona qe jane normale dhe pronare te vertete(te ligjshem)te prones qe i dhurojne vakfit.

Keto dhurata jane te pakthyeshme, prona e dhuruar nuk mund te shitet apo te falet nga ana e vakfit.

Mbikqyrja e vakfit  behet nga personi drejtues (kleriku) i teqes ecila eshte prone e tije dhe, e adminisrton vete. Vertetuar:

Nga Art. 40 i Statutit te Komunitetit Musliman i Dekretuar me nr 2136 date 06/08/ 1929 ne te cilin thuhet: Gjith vakfet Muslimane janë pasunit e Komunitetit dhe administrohen direkt prej Drejtorit të përgjithshëm tue respektue dispozitat e rregullores së posaçme e tue marrë parasyshë nevojën  lokale. Përjashtohen nga kjo dispozitë vakfët e teqeve të cilat rregullohen nga ana e tyre.

Nga Art 7 i Rregullores Themeltare te Organizates  “Hyjnore” dt 15/03/1936 ne te cilen shkruhet:Ata qe kaneme u dorezue per klerik duhet me qene Shtetas Shqiptare prej fisit e prej gjakut Shqiptarit.

Nga Art 37 i Statutit te Komunitetit Musliman i Dekretuar me Nr.43 datë 14.07.1945, ne te cilin thuhet;Gjith vakfet Muslimane janë pasunit e Komunitetit dhe administrohen direkt prej Drejtorit të përgjithshëm tue respektue dispozitat e rregullores së posaçme e tue marrë parasyshë nevojën lokale.Përjashtohen nga kjo dispozitë vakfët e teqeve të cilat rregullohen nga ana e tyre.

Nga Art.43. i Statutit te Komunitetit Musliman te Dekretuar me nr 1064 dt 29/06/ 1950(Ndryshuar me Vendim nr 7 dt 03/11/1951 te Keshillit te Pergjithshem te Komunitetit Mysliman Shqiptar) ne te cilin thuhet: Të gjitha Vakfet Muslimane janë pasuri e komunitetit dhe administrohen direkt prej Drejtorit të Përgjithëshëm të Vakfeve  duke respektuar dispozitat e rregullores së posaçme e duke marrë parasysh nevojën lokale.  Përjashtohen nga kjo dispozitë, vakfet e teqeve të cilat rregullohen nga ana e tyre.

Nga neni 15 i Vendimit nr 330, dt 25/04/1951 te Keshillit te Ministrave  per “ Aprovimin e Rregullores Themeltare te Sektit Halveti” ne te cilin thuhet: Administrimi financjar i teqeve behet prej trashegimtarit te vet.

Nga neni 45 i Rregullores Themeltare te Sektit Halveti” miratuar me vendim nr 330 ,dt 25/ 04/ 1951 te Keshillit te Ministrave ne te cilin thuhet: Teqet ose Dervishijet qe kane me teper se nje trashegimtare,vendi drejtues te teqes,dervishijes dhe te pasuris se tyre i takon atij qe mban postin.

Nga neni 15/b i Statutit te Tarikatit Halveti te Shqiperise miratuar me Vendimin Nr.236 date 28.01.1998 Gjykates Rrethit Tirane ,ne te cilin thuhet se:“Shehu si zoterues i prones se Teqese perfaqeson ate ne mardheniet me personat e trete.

Nga neni 22/3 te ligjit 10056, dt 22/01/2009 per radifikimin e “Marrveshjes ndermjet Kshillit te Ministrave te Repuplikes se Shqiperise dhe Komunitetit  Mysliman te Shqiperise”,ne te cilin thuhet se:Në rastet kur objektet e kultit të Komunitetit Mysliman të Shqipërisë nuk gjenden të regjistruara në zyrat e regjistrimit të pasurive të paluajtshme, Agjencia  e Kthimit dhe Kompensimit të Pronave, pronësinë do ta vërtetojë (provojë) nëpërmjet dokumenteve të Arkivit Qendror të Shtetit.

Nga neni 18 paragrafi dy i Statutit te Shoqates se “Teqes se Baba Sheh Dautit”Cerril Mallakaster miratuar me Vendimin nr.2920 te Gjykates se Rrethit Gjyqesor Tirane,date 21.09.2010,ne te cilin thuhet se:“Shehu si zoterues i prones mbi Teqen e perfaqeson ate ne mardhenie me te tretet.

Nga vendimi Nr 00042 dt i Gjykates se Shkalles se pare Tepelene ku Teqeja ne fshatin Dorez Tepelene, prone e Dervish Haki Dervishit  mbas vdekjes se tije e ka trasheguar i biri i tije Kadri Dervishi  per me shume kliko;  Vendimin Nr. 00042 Dt.28.03.2000 i Gjykates se Shkalles Pare Tepelene

Nga vendimi Nr 301 dt i Gjykates se Apelit Tirane ku Teqeja Halvetjane Pazari Tirane, prone e Sheh Ali Ahmet Pazarit per me shume kliko;  Vendimin Nr.301 Dt.16.02.2012 i Gjykates Apelit Tirane

=Po keshtu munde te permedim se per trshegimtaret e familjeve fetare studimi (arsimimi) behej ne baze te tradites zakonore ne kultet fetare te udheheqesit te vete shpirteror,ku mesohej feja, kultura islame dhe atdhedashuria dhe ne vazhdimesi keta kane pregatitur klerik cilesore.

Ne keto shkolla jepeshin , krahas lendeve fetare,edhe lende laike.Ngjitur me teqene sic ishte zakon ne ato kohe,ishte ndertuar nje salle per shkolle.

Sigurisht, keto shkolla ishin fetare,pasi aty mesohej abc-ja arabisht e turqisht dhe leximi i Kur’anit.

Nxenesit qe mbaronin mesimet,visheshin nga udheheqesi i tyre shpirteror.

Mbas veshjes se petkut fetar ata paiseshin me dek.

=Para dates 28/11/1912 ky dekret leshohej prej  sultan-halifin me  kerkese te Kryeprijsave (teqeve K/Asitane ose teqeve Asitane perkatese) ,

=Mbas vitit 1917 ky dekret leshohej prej Gjyqit te Nalte te Sheriatit me  kerkese te Kryeprijsave (teqeve K/Asitane ose teqeve Asitane perkatese),

=Mbas vitit 1929 ky dekret leshohej prej Kryesis se Komunitetit Musliman me  kerkese te Kryeprijsave(teqeve K/Asitane ose teqeve Asitane perkatese) ,

=Mbas vitit 1938 ky dekret leshohej prej Kryetarit te organizates “Drita Hyjnore” me  kerkese te Kryeprijsave (teqeve K/Asitane ose teqeve Asitane perkatese) me miratim te Komunitetit Mysliman.

=Mbas vitit 1951 ky dekret leshohej prej Kryetarit te cdo Tarikati me  kerkese te Kryeprijsave  (teqeve K/Asitane ose teqeve Asitane perkatese).me miratim te Komunitetit  Mysliman.

Ne kete raste keta klerik qe vishnin petkun fetar,nuk kryenin sherbimin ushtarak.

Teqet e tarikateve organizoheshin ne nivele lokale apo dege (Kolli) si;Tarikati Halveti perbehej nga tre teqe k/Asetane si: Teqeja e Pazarit Tirane “Kolli Karabash” dhe Teqeja e Delvines “Kolli Karabash”, Teqeja e Tepelenes “Kolli Ak-Bash” te cilat kane qene qendra me te vjetra..

Ne kete menyre nga mesi i shekullit te 18 e deri ne mesin e shekullit te 19  u be e mundur qe i gjithe teritori i Shqiperise te mbulohej me kulte fetare duke plotesuar nevojat e popullsise, mbas kesaj periudhe shtimi i kulteve fetare ka qene i vogel.

Per riorganizimin e rrjetit arsimor qe ekzistonte deri ne ate kohe pati shume diskutime, sepse ato shkolla punonin pa programe mesimore, ose me mire me programe mesimore te hartuara para dekadash te tera dhe gjithshka aplikohej sipas metodave te dikurshme ,subjektive,qe tashme ishin tejkaluar.

Ceshtja e reformimit te arsimit islam u perfshi si nje nga polemikat e diskutimet midis klerikeve qe u zhvillua lidhur me problemet e organizimit te rrjetit arsimor fetar,ne vendin tone.

Aty u shtrua mendimi i ngritjes se sistemit arsimor fetar shqiptar mbi bazen e dy medreseve,te konsoliduara,prandaj u propozua ngritja e nje medreseje ne Veri te Shqiperise

=Ne Shkoder dhe te nje Medreseje te Pergjithshme ne Tirane.

Te paket ishin  trshegimtaret e familjeve fetare qe sdudjonin ne shkollat fetare te perendimit apo ne Medresen e Pergjithshme.

Mesimet ne Medresen e Pergjithshme ndaheshin ne 3 kategori:

1-Fillore.

2-Lice.

3-Universitet.

=Periudha mesimore e seciles kategori ishte 4 vjet.

Ne Medrese sdudjonin vetem ata persona qe kishin certifikat prej shkolles fillore.

Ne baze te nje qarkore te Drejtorise se Pergjithshme te Vakefeve te dates 23/06 / 1923 per celjen e Medreses se Nalte,ne te cilen nder te tjera shkruhet se…………….

Medreseja do te rregullohet ne menyren me moderne dhe mesimet do te zhvillohen me metodat me te reja dhe,vec gjuhes arabe e amtare shqipe, do te mesohet edhe nje gjuhe e huaj e,keshtu, nje nxenes qe do te mbaroje mesimet ne kete medrese, do te kete fituar te tera ato cilesi kulturore qe te tjereve ua siguron shkolla shteterore. vertetuar A.Q.SH. Fondi482 viti 1923.D. 76.fl 7.

=Sipas vendimit nr 34 date 24/02/1924 numri i nxenseve ne Medresen e Nalte eshte 24,prandaj kerkohet te shtohet nje dhome. vertetuar A.Q.SH. Fondi482 viti 1924 .dosja 6.fleta 2,3.

=Me vendim te Kongresit te III te Muslimaneve,me 1929 u mbyllen medreset e qarqeve dhe Medreses se Nalte iu nderrua emeri dhe nga ajo kohe u quajt Medreseja e Pergjithshme.

Personat qe skishin trashegimi fetare dhe donin te beheshin Sheh apo Dervishe stidionin ne Medresen e Pergjithshme,ku merrnin nje formim te shendoshe fetar dhe kombetar.

Medresistet zhvillonin nje veprimtari te gjere jashteshkollore-shkencore e artistike.

Ata shfrytezonin per kete qellim festat fetare e kombetare, pergatitnin kendime mevludi shqip,tema fetare,ilahi etj,qe i realizonin para nje publiku te gjere.

Pas vitit 1931 kosiderohet koha kur sapo pat filluar veprimtaria e institucionalizuar e kesaj shkolle te re,karakterizohet nga nje zhvillim i vrullshem i veprimtarise se saj per ngritjen intelektuale jo vetem te nxenseve te saj,por edhe te mesimdhenseve.

Ata me perpjekje te gjithanshme u thelluan ne shkencat islame,ne filozofi, teologji dhe histori,duke mos lene jashte perpjekjet e perditshme per te pregatitur njerez me besim te shendoshe e me pregatitje per te care ne jete, duke lene jashte gjithcka qe nuk ishte e pershtatshme per kohen.

Nje pjese e mire e klerikeve te Tarikateve qe kishin mbaruar arsimin fetar ne perendim apo ne Medrese sherbenin ne kultet fetare Muslimane (Xhamit)  vertetohet ne  A.Q.SH. Fondi 482. viti 1946.

=Me shkresen nr 86,date 19/02/1946 drejtuar Ministrise se Drejtesise,kerkohet ndihma e saj per te nderhyre ku duhet,per te kthyer ne atdhe 13 studente shqiptare qe kane rreth 10 vjet qe studjojne per teologji ne Kajro.

Komuniteti Mysliman ka nevoje te madhe per element ate tille,mbasi jane te pajisur me kulture te nalte fetare,lutemi me pase miresine e me interesue pran Ministrise se Puneve te Jashtme qe te beje demarshet e nevojshme ku lypset, per me sigurue ardhjen e te gjithe studentave shqiptare te Kajros qe kane mbaruar studimet e tyre,pasi Komuniteti Mysliman eshte ne pamundesi financiare me sigurue ardhjen e tyre. vertetuar A.Q. SH.Fondi 482.viti 1946.dosja 78.fleta1.

         =Per te gjitha ata klerik qe ne misionin e tyre fetar per faje ordinere denohen me burgim te rende ose me denim te fajeve relative per falsifikim,vjedhje,mashtrim,keq-perdorim besimi dhe antetat kundra zakoneve te mira jane merre masa disiplinore te ligjeruara ne Dekret-Ligjet mbi formimin e Komuniteteve Fetare dhe ne Statutet respektive te Komunitetit Mysliman Shqiptar e e Tarikateve te ndryshme ne cdo sistem,konkretisht;

     =Ligja permbi Komunitetet Fetare Viti 1922,ne te cilen shkruhet:

Masa Disiplinore

XXI.Kleri i math e i vogël i gjithë feve ësht’i ndaluar të bëjë propaganda politike; për ndryshe dënohen pas ligjës.

          – Dekret-Ligjit mbi formimin e Komuniteteve Fetare,e propozuar nga Kryeministria me nr. 1868 datë 4.VII.929 dhe Dekretuar nga Mrbeti Zogu i Ire me dt 9 korrik 1929,ne te cilen shkruhet:

Masa Disiplinore

-Art. 15. Funkcionarët e Komunite-teve posë rasteve të parapame në Statutin e tyne shkarkohen nga detyrat e tyne:

1) Drejtë per drejtë me Dekret-Mbretnuer kur:

a) Per arsye politike me randësie qi i perkasin qetësis,ose per sjelljet e tyne qi prishin armonine midis komuniteteve të ndryshme;

b) Per shkak ndjekjeje penale të cilat prezumojnë denimin e tyne me nji nga ndeshkimet e tregueme n”art.11.

c) Në rastë si ka ankim nga anë e komunitetit per mungesë në detyra të cilat i janë ngarkue me Statut ose me rregullore të Komunitetit dhe në rastë qi mbas hetimeve që do të bahen nga Ministrija ë Drejtësis ankimet vertetohen.

2) Ku  me vendim gjygji u provohet nji shperdorim detyre ose marrin nji dënim per nji faj qi poshtnon randsisht para popullit.

3) Kuer kerkohet prej Ministris së Drejtësis nga Kryesija e Komunitetit largimi i funksionarit per shkak se:

a) Funksionari klerik merret me politik ose terthorazi perzihet në politikë;

b)Kur i mungon detyrave qi i ngarkon Statuti ose rregulloret e Komunitetit në të cillin bajnë pjesë;

c) Kur funksionarëve u provohet nji pianëcrie e njoftun botënisht ose nji sjellje kundra zakoneve të mira.

Funksionari klerik për shkaqet dhe arësyenat të përmenduna në ket paragraf mundet të pretendojë të kundërtën o vetë o me anën e Kryetarit t”atij komuniteti dhe në këtë rastë të dy raportët i dërgohen Këshillit të Shtetit i cilli vendos definitivisht.

-Art. 19 Në rastë se konstatohet se funksionari fetar ka ba nji faj në të kryemit e detyrave të veta i cilli parashikohet në Kodin Penal, dërgohet drejt për drejt në gjyqin kompetent dhe gjykohet për fajin e bamë si mbas dispozitave të kodit penal.

-Art. 26 Asht e ndalueme veshjave e petkave dhe e shenjave të tjera t’ofiqit fetar dhe qi për këtë cilësi nuk kanë një letër identiteti prej Ministris së Drejtësies. Kundra – vajtësit dënohen simbas nenit 214 të Kodit Penal.

=Statuti i Komunitetit Musliman,Dekretuar nga Mbreti Zogu i Ire me dt 5.8. 1929 me propozim te Keshillit Ministror me Nr 2136 date 05/08/1929,ne te cilen shkruhet;

Masat Disiplinore

-Art. 33.Për faje ordinare Kryetari i Komunitetit.Drejtor “i Përgjithshëm i administratës financjare dhe vakfnore, Kryemyftiët, myftiët,e nënmyftiët si dhe Drejtori i Medress Përgjithshme pushohen, në rast dënimi kundra liriës persojnale me nji ndeshkim ma tepë se nji vit dhe sikur këtij ndëshkimi të mos i jetë shtue ndalimi nga ofiqet publike, kur dënohet me burgim të randë ose me dënim të fajevet relative për falsifikim, vjedhje, mashtrim, keqpërdorim besimi dhe atentate kundra zakoneve të mira.

-Art.34.Pushimi i Kryetarit të Komunitetit,i Drejtorit të përgjithshëm t”administratës financjare e vakfnore,i Kryemyftive e i Drejtorit të Medreses së Përgjithshme bahet me vëndim të Këshillit të Përgjithshëm.

-Art. 35.Pushimi i Myftive e i nënmyftive si dhe i funksionarve të tjerë bahet me propozimin e Drejtorit të Përgjithshëm të vakfeve ose të Kryemyftive si mbas përkatësis t”akuzës qi u bahet.

-Art. 36.Kundra vendimit të Këshillit të përhershëm i interesuemi mund t”i sillet Këshillit të përgjithshëm i cili vendos definitivisht. Në rast që kundështimet e të pushuemit vertetohen,këshilli e këthen n”ofiqin e parë ose e emnon në ndonji vend tjetër.

=Ministria e Arsimit njofton Komunitetet fetare  se gjate pushimeve u jepen femijeve mesim fetar pa dijenin e kesaj ministrie vertetuar A.Q.SH. Fondi 155.viti 1931.dosjaVIII- 330.fleta 20.                       

=Eshte konstatuar se ne Lushnje paraqiten disa individe si Shehelere apo dervishe, sidomos neper fshatra, dhe kerkojne jo vetem te fusin njerezit ne tarikatin e tyre,por edhe dhurata prej fshatareve si;te holla, bageti etj.

Porositet nenmyftinia se,nese do te konstatohen  persona te tille,qe veprimet e veta i bejne per te patur perfitime personale apo te ndonje shoqerie fetare,te njoftoje sa me pare emrin e personit, vendbanimin e tij, vendin ku predikon a propagandon,dhuratat qe ka marre dhe cilet persona ka bere muhibe apo dervishe.

vertetohet ne  A.Q.SH. Fondi 482.viti 1933.dosja 97.

=Kryemyftiu i zones se Tiranes,duke u bazuar ne shkresen e “Vllazenis Rufaive-Shkoder ”, kerkon nga Ministria e Drejtesise qe te thirret nga prokuroria e shtetit i quajturi J.M.i vetshpallur zevendes sheh i rufaive.i permenduri eshte thirrur dhe ka dhene deklarate se ka hequr dore si zevendes sheh.vertetohet ne  A.Q.SH.Fondi 155.viti 1933.dosja VIII-254 fleta 111.

=Shkresa nr 18 date 4/9/1933 e Komuniteti Musliman drejtuar Minis Drejtesise se disa klerik te keti  apo atij sekti mashtrojne popullin se sherojne disa semundje.vertetouar A.Q.SH.Fondi 155.viti 1933.dosja VIII-265

=Qarkore e vitit 1935 per heqjen e uniformes fetare personave qe nuk kane ndonje detyre fetare. vertetuar A.Q.SH. Fondi 155.viti 1935.dosjaVIII- 329.fleta 16.

=RregulloreThemeltare e “Organizates Drita Hyjnore” qe perfaqesohet nga  Tarikati Kadiri, Tarikati Tixhani, Tarikati Saadi,Tarikati Rifai,te Komunitetit Mysliman te Shqiperise themeluar me dt 15/06/1936,ne te cilen shkryhet:

Dispozita ndeshkimore

-Art.44.Kryetari i organizates “Drita Hyjnore”,Kryeprisit,(kryetaret e asitaneve) pushohen nga detyra me vendim te Keshillit te Perhershem per keto shkaqe:

a) Per faje dogmatike dhe per veprime kondra ushtrimit shpirtnuer te Tarikatit perkates.

b) Per faje ordinere ne rast denimi kundra lirise personale me nji ndeshkim ma teper se nji vit.

c) Kur denohen me burgim te rande ose me denim te fajeve relative per vjedhje,mashtrim, keqperdorim dhe antetat kundra zakoneve te mira.

ç) Per arsye politike me rendesi qi i perkasin qetesise.

-Art.45.Kryeprisit qe rrezohen nga ofiqi,ne rast se deshiron,i caktohet nji teqe vetem sa per banese.

-Art.46.Te gjith titullaret tjere te teqeve pjesmarres qi abuzojne me detyren ose bahen fajtore si mbas art,44 denojen si mbas ketij artikulli dhe art.45 te kesaje rregulloreje.

-Art.47.Kur besniket e nje teqeje akuzojne titullarin e teqes se tyre per pazotesi dhe  akuzimet e tyne vertetohen prej kryeprisit t’ asitanes,Keshilli i Perhershem ne baz te dispozitave te kesaj rregulloreje mund t’a heqi nga posti prisin tue i caktue nji vend sa per banim;ne rast kundershtimesh t’interesuemit kane te drejte apelimi ne Keshillin e Perhershem dhe n’ate te Pergjithshem.

-Art.48.Varfere(dervishave) qi nuk i binden dispozitave te kesaj rregulloreje u merren petkat fetare ne baze te vendimit te Keshillit te Perhershem.

-Art.49.Kleriket e pushuem ose te degraduem qi nuk i binden vendimit e vazhdojne mbajtjen e petkave ose te ofiqeve fetare ndeshkohen si mbas dispozitave te Kodit Penal.

=Me qarkoren e dates 05/06/1937 te Ministrirs se P.te Brenshme drejtuar prefekturave kritikohen disa shehlere e dervishe qe shkojne lart e poshte duke mashtruar popullin me disa shkrime, gjoja te shenjta,te cilat i perdornin per te sheruar per semundje dhe ne kete menyre rrjepin popullin e varfer e te pa ditur.

Ne qarkore porositen prefektet qe te ndalojne kategorikisht keta njerez se vepra e tyre, vec  demit qe i sjell popullit,ben edhe pershtypje te keqe ne boten intelektuale,te brenshme  dhe te jashtme. vertetohet ne  A.Q.SH. Fondi profektura e Tiranes. viti 1937.dosja 163 fleta 43.

=Nje i vetequajtur sheh Rizai,banues ne Tirane,pa pasur leje ligjore,mban petkun fetar te shehut.I kerkohet Komunitetit Mysliman nepermjet organizates ‘Drita Hyjnore”,te nderhyje per zhveshjen e tij. vertetohet ne  A.Q.SH. Fondi 155.viti 1938. dosja VIII-420.

=Shkres e Ministris se P.te Brendshme qe i drejtohet profekturabe e nenprofekturave me date 7/6/1940 per mashtrimet qe bene nje dervish ne popullin e Fierit vertetuar A.Q. SH.Fondi 379.viti 1940. dosja150.

=Statuti i Komunitetit Musliman Shqiptare miratuar me Vendim Nr.43 datë 26.10.1945,dale ne  Gazetn Zytare Nr83,Tirane, e shtune 22 dhjetor 1945”Bibloteka Kombetare SHp.15/5C”ne te cilen shkruhet;

Masa Disiplinore

-Arti 30.Per faje ordinere Kryetari i Komunitetit, Kryemyftiu, Myftiu, Drejtori i Medreses se Pergjitheshme si dhe shefi i Administrates finanziare e Vakfnore, pushohen, ne rast denimi kondra lirise personale, me nje ndeshkim ma teper se nji vjet dhe sikur ketij ndeshkimi te mos i jete shtue ndalimi nga ana publike.

Kur denohet me burgim te rende ose me denim te fajeve relative per falsifikim, vjedhje, mashtrim, keq-perdorim besimi dhe atentat kunder zakoneve te mira.

-Arti 31.Pushimi i Kryetarit te Komunitetit, te K ryemiftive e i  Drejtorit te Medreses Pergjitheshme bahet me vendim te  Keshillit te Pergjitheshem.

-Arti 32.Pushimi i Myftive dhe i funksionareve te tjere bahen me proponimin e Kryemiftive dhe shefit t’administrates financiare e Vakfnore si mbas perkatesise q’i bahet.

-Arti 33.Kundra vendimit te Keshillit te Pergjitheshem i interesuemi mund t’i sillet Keshillit te Pergjitheshem i cili vendos definitivisht.Ne rast qi kundershtimet e te pushuemit vertetohen, Keshilli e kthen n’ofiqin e pare ose i emnon ne ndonji vend tjeter.

-Arti 35.Organizimi i zyrave dhe instituteve te ndryshme dhe hollsinat mbi te drejtat dhe detyrat e nepunesave te cdo kategorije te Komunitetit ashtu dhe cilsinat,masat disiplinore caktohen me nji rregullore te posacme.

-Arti 36.Nepunesit e Komunitetit te cdo kategorije do te kene konditat e lypuna ne ligjin e Komuniteteve. Cilsija e nepunesave te nalt-permendur asht e pa-pajtueshme me cdo detyre tjeter jashte kuadrit te Komunitetit,qofte private ose tregetare, pervec detyres se mesuesise ose me ngarkimin e ndonje detyre brenda kuadrit ku ajo nuk i pengon detyren origjinale,me kondite qe te jete e bazueme ne vendimin e Keshillit te Perhereshem

=Dekret-Ligjë Nr. 743 Datë 26.11.1949 Mbi Komunitetet Fetare,ne te cilen shkruhet;

Masa Disiplinore

-Neni 15.Kryetarët e komuniteteve fetare, funksionarët fetarë si dhe të gjithë funksionarët e tjerë në shërbim t’instituteve të ndryshme fetare, që shkelin ligjet e Shtetit, rendin publik dhe zakonet e mira ose që zhvillojnë ndonjë aktivitet anti demokratik, pamvarësisht nga përgjegjësija tjetër, me propozimin e Kryesisë së Keshillit Ministerial mund te pezullohen nga shërbimin ose të pushohen.

Pezullimi nga shërbimi ose pushimi bëhet me njëherë nga organi fetar kompetent me të marrë propozimin e kryesisë së Këshillit Ministerial.

Në qoftë se organi fetar kompetent nuk merr vendim për pezullimin ose pushimin e funksionarit fetar, ky largohet nga detyra me urdhër administrative.

-Neni 31.Çdo provokim për urrejtje fetare që bëhet me anë të fjalës, shtypit ose me menyra të tjera, dënhet me privim të lirisë jo më pak se një vit dhe me gjobë gjer në 10.000 lekë.

-Neni 32.Kushdo që me dhunë ose me frikësim ndalon shtetasit ose komunitetet fetare të njohura të ushtrojnë lirisht besimin e tyre dhe të kryejnë ceremonitë dhe shërbimet fetare që nuk shkelin ligjet e Shtetit,rendin publick dhe zakonet e mira, dënohet me privim të lirisë gjer në një vit.

Po me këtë dënim dënohet edhe ay që në mënyrën e sipërme shtrëngon ndonjë person që të marë pjesë në ceremonitë dhe shërbimet fetare të ndonjë besimi.

-Neni 33.Kushdo që formon organizata politike me baza fetare si dhe ay që me anë të fjalës së shtypit ose me mënyra të tjera duke përdorur kishën dhe fenë për propagandë kundra pushtetit popullor dhe masave të mara prej tij dënohet, në qoftë se vepra nuk formon ndonjë faj më të rëndë, me privim të lirisë jo më pak se një vit.

-Neni 34.Kryetarët e komuniteteve fetare si dhe të gjithë funkionarët e tjerë fetarë që fillojnë nga detyra pa qenë aprovuar rregullitsht emërimi ose zgjedhja e tyre e sipas dispozitave të kësaj Dekret-ligje si dhe ata qe të pushuar nga detyra fetare vazhdojnë t’a ushtrojnë këtë, dënohem me privim të lirisë gjer më 3 vjet.

STATUTI I KOMUNITETIT MYSLIMAN SHQIPTAR

(Dekret Nr. 1064 datë 4.5.1950., Gazeta Zyrtre 29 qershor 1950 nr. 40).Ndryshuar me Vendim nr 7 dt 03/11/1951 te Keshillit te Pergjithshem te Komunitetit Mysliman Shqiptar ne te cilen shkruhet;

Masa Disiplinore

Art. 35.Kryemyftitë shkarkohen nga detyra për faje të parapame n° art. 6 të këtij Statuti me vendim të Këshillit të Përgjithshëm dhe simbas dispozitave të ligjës mbi komunitetet fetare; kurse Myftitë, Nënmyftitë dhe funksionarët e tjerë pushohen me vendim të Këshillit të Përherëshëm mbi propozimin e Drejtorit e të Kryemyftive.

Art. 36.Për faje ordinere, Kryetari i Komunitetit, Kryemyftit, Myftit, Drejtori i Përgjithëshëm i Vakfeve, Drejtori i Medresesë së Përgjithëshme e Nënmyftit, pushohen në rast denimi kundra lirisë personale me privim lireje e punë të detyrueshme ma tepër se një vit. kur dënohet me privim lirije ma shumë se një vi t ose me çdo dënim për fajet e për fallsifikimet, vjedhje, mashtrimit, shpërdorim besimi dhe atentat kundra zakoneve të mira ose kur konstatohet pa aftësi në detyrë.

Art. 37.Pushimi i Kryetarit të Komunitetit, i Kryemyftive, i Drejtorit të vakfeve, i Drejtorit të Medresesë Përgjithëshm: bëhet me vendim të Këshillit të Përgjithëshëm dhe simbas dispozitave të ligjës mbi komunitetet fetare.

Art. 38.Pushimi i Myftive, i Nënmyftive dhe i funksionarve të tjerë bëhet me propozimin e Kryemyftive dhe Drejtorit të Përgjithëshëm të Vakfeve simbas përkatësisë s’akuzës, nga Këshilli i Përherëshëm.

Art. 39.Kundra vendimit të Këshillit të Përherëshëm, i interesuari mund t’i sillet Këshillit të përgjithëshëm, i cili vendos definitivisht. Në rast se kundërshtimet e të pushuarit vërtetohen, Këshilli i Përgjithëshëm e këthen n’ofiqin e parë

=Rregullorja Themeltare e Tarikatit Halveti miratuar me Vendim nr 330, date 25/04/1951 te Keshillit te Ministrave.

Dispozita disiplinore

NENI 36.Te gjithe Kleriket e sektit Halveti jane te ndaluar kategorikishte te perdorin alkolin ne per teqera ose dervishijera ose te pine alkol neper pijetore ose klube te ndryshme, gjithashtu ndalohet kategorikisht edhe luajtja e bixhozit.

NENI 37.Te gjithe Kleriket e sektit Halveti ndalohen kategorikisht te lypin ne popull dhe te bejne falle ose nuska per te mashtruar popullin.

NENI 38.Cdo Kleriku i rezervohet e drejta qe te punoj ne ndonje pune private ose kolektive jasht teqes dhe detyravet fetare,por ne kete rast duhet te jene te zhveshur nga petkat fetare dhe mund te perdori nje qylaf pa sarek.

STATUTI I KOMUNITETIT MYSLIMAN SHQIPTAR

“Miratuar me date 15/06/1993 ne te cilen shkruhet”:

Masa Disiplinore

Neni 34 Për faje ordinere, kryetari i Komunitetit, myftinjtë, drejtorat e drejtorive dhe drejtorat e medreseve pushohen në rast dënimi kundra lirisë personale me privim lirie më tepër se një vit, kur dënohen me privim lirie më shumë se nje vi tose për çdo dënim për fajet: fallsifikime, vjedhje, mashtrime, shpërdorim besimi dhe cënimi i zakoneve të mira ose kur konstatohen paaftësi në detyrë.

STATUTI I KOMUNITETIT MYSLIMAN SHQIPTAR

“Miratuar me date 28/04/2002 ne te cilen shkruhet”:

Masa Disiplinore

Neni 32 Miratimi për shkarkim i titullarëve të Komunitetit Mysliman të Shqipërisë është kompetencë e Këshillit të Përgjithshëm.

Vendimi për shkarkim dhe heqjen e ofiqeve fetare bëhet kur:

a) Për shkaqe të përligjura si; shkelje Statuti, ulje e figurës morale, shpërdorim besimi dhe cënim i zakoneve të mira.

b) Kur konstatohet paaftësi mendore dhe fizike

=Nje dervish ne date 4/9/1953 eshte kapur duke i bere nje nuske nje gruaje dhe eshte derguar ne rajon.vertetuar A.Q.SH.Fondi482 viti 1960.dosja 72.

=Korespodence me dt 22/09/1960 qe te luftohet me force zakonet prapanike dhe bestytnite e kota,nuskat fallet etj.vertetuar A.Q.SH .Fondi482 viti 1962.dosja 56.

=Pozita e feve ne shtetin shqiptar u saksionua njesoj si ne Statutin e zgjeruar te Lushnjes,ne Statutin Kushtetues te Repuplikes Shqiptare me 1925,si dhe ne Statutin Themeltar te Mbreterise Shqiptare ne dhjetor te vitit 1928.

Shteti Shqiptar e ndjeu per detyr te ndihmonte ne organizimin e institucioneve fetare dhe te nxiste e perkrahte pavaresine e tyre administrative e politike nga qendra te huaja,me pretendime ndaj Shqiperise .

Hartimi i legjislacionit mbi parime bashkohore qe nje hap i rendesishem ne ngushtimin e dallimeve nderfetare per njesimin kulturor dhe per progresin shoqeror.

U vune te njejtat ligje per te gjithe nenshtetasit shqiptar duke u shfuqizuar kater kode te ndryshme-e drejta popullore tradicionale ne treven e organizimit te meparshem shoqeror,  fikhu ose jurisprudence islame per shoqerine muslimane,Heksabibles i armenoplit tek ortodokset dhe e derjta kanonike tek katoliket.

Keshtu ,statusi laik zevendeson statusin fetar,ku bazohej juridiksioni i kishave si dhe ai i islamit ne sektore te gjere te jetes shoqerore e familjare.

Bashkesit fetare nuk mund te jepnin denime as per kundravajtje te dokeve as per ato fetare te trajtuara si ceshtje penale ose duke u bazuar ne kanune.

Nje ceshtje e rendesishme e fese islame qe mori nje zgjidhje me nje kah te tille qe pati interpretime te ndryshme te mevonshme,ka qene ajo e zbulimit te gruas.

Dua te evidentoj se,duke u bazuar ne lirite individuale qe u duken qe ne fillimet e viteve 20-ta,kjo pune,e bazuar ne inisjativat individuale,kishte filluar te merrte nje zgjidhje masive te painstitucionalizuar.

Si perfundim mund te evidentojme se,nga e si pasoje e reformave,e ligjeve si dhe e akteve nenligjore te miratuara ne kohen e mbreterise,jeta e muslimanit shqiptar duhet te nderronte detyrimisht ne menyre te institucionalizuar.

Muslimani shqiptar lindi,u edukua,u rrit,jetoi, punoi,u martua,u nda,dhe u trashegua sipas ligjeve evropiane te kohes dhe te vendit nga u moren model, qofshin keto franceze , zvicerianr etj, dhe,ne fund, kur vdiq,u kujtuan se ai eshte mysliman dhe e varrosen sipas ligjit islam, por,me vone,kur pushtetin e moren ateistet, fatkeqesisht, edhe kjo u ndalua.

Ne baze te ketyre parimeve qyteterimi mysliman mund te shquhet ne disa drejtime;

1-Ne drejtesi;

2-Ne filozofi;

3-Ne shkenca;

4– Ne arte;

5-Ne zhvillimin ekonomik.

Per te zgjidhur ceshtje juridike piksepari kerkohej nje parim ne Kur’an,kur nuk ndodhej ketu,ne fjalet e Profetit qe quheshin hadithe,dhe kur nuk gjendej edhe ne keto,ne periudhen e pare kerkohej nje mbledhje e popullit,ku mblidheshin tre breza:

1-Brezi i pare ne mbledhjen e shokeve te lajmetarit.

2-Brezi i dyte ne pasardhesit e tyre,qe kishin degjuar nga te paret.

3-Brezi i trete ne mbledhjen e pasardhseve qe kishin degjuar te dytet.

Kur nuk pergjigjeshin keto tre burime,ne shkalle te katert vinte analogjia, krahasimi.

Kjo shkalle e katert ndahej ne dysh:

a-Analogjia e hapet.

b- Analogjia ee fshehte.

Cdo gje e mire formonte nje shkak per baze analogjie.

Me qe nuk mjaftoheshin keto,krijuan nje parim i cili thote; Nevoja lejon edhe sende te ndaluara ne Kur’an (Ez’zaruratu tubihul mahzurat).

Kure nuk mjaftonte dhe ky parim,sidomos kur traditat kundershtonin mendjen, vendosen principin qe arsyeja mentare predominon mbi traditen.

Pra,nevoja, miresia, mendja duhet te zoterojne.

Mendimi i pergjithshem mysliman eshte se,kur bejne fjal per qyteterimet, domosdo eshte fjala per kulturat qe qendrojne ne themel te tyre dhe,kur behet fjale per kulturat, atehere jane traditat ato qe perbejne shtratin e kulturave dhe,nese,me ne fund, traditat luajne kaq rol,atehere kush me mire se feja mund t’i shpreh ato?

Deri sot feja eshte konsideruar lindesija dhe pecuesija e ketyre traditave dhe kultures. Shteti komunist ne publik nuk u afirmua si shtet antifetar,por si nje shtet laik.

Per me teper ai u perpoq te tregohej i besueshem me nismat qe mori gjoja ne respekt te Zotit dhe te dogmave fetare.

Keshtu, Kushtetuata e 14 marsit te vitit 1946 ligjeroi lirine e besimit,ndarjen e shtetit nga feja dhe subvesionimin ekonomik te saj,duke e “justifikuar”se,pavaresisht shtetezimeve ekonomike,feja do te mbrohej nga shteti.

Ne kete kushtetute jepeshin garanci per barazine perpara ligjit pa dallim origjine kombetare,race apo feje,pozite, prone apo shkalle culture.

Qeveria e re lejoi nje fare lirie besimi derisa forcoi pozitat ne pushtet.

Ky veprim sherbeu si faktor plus qe pengonte njohjen e shpejt te strategjise antifetare te shtetit dhe qe u perdor si nje qetesues per popullin ne lidhje me reagimet qe mund te kishte.

Keshtu, komunistet, kur menduan se erdhi koha e pershtatshme,e zbatuan me rigorozitet e fanatizem njeren nga pikat e programit te tyre shekullor -luften kunder feve, duke zhdukur jo vetem besimet, por gjithshka kishte lidhje me to.

Autoriteti i klerit do te shkaterrohej, duke i shtene ne dore dhe duke i shfrytezuar te gjitha institucionet e pronat e fese,kurse vete kleri do te degdisej ne uzina, kooperativa, kampe pune,burgje, apo edhe para skuadrave te pushkatimit.

Pronaret e tokave, tregetaret, prijesit e dikurshem, udheheqesit politik jokomunist, mesuesit. kleri dhe intelektualet-qe te gjithe keta cilesoheshin automatikisht nje rrezik i mundshem potencial ndaj programeve marksiste,prandaj “mirqenia e popullit” kerkonte menjanimin apo zhdukjen e tyre ne cdo menyre.

Megjithkete eksponente te shquar te klerit mysliman qe u persekutuan nga regjimi komunist jane si me poshte vijon:

Nr Emer Mbiemer Masa ndeshkimore
1 Shyqeri Myftiu Ekzekutuar
2 Baba Bedri  i Brerimes Ekzekutuar
3 Baba Hajro Progonati Ekzekutuar
4 Baba Ali Kulmaku Ekzekutuar
5 Baba Xhelo Gellava Ekzekutuar
6 Baba Zylfo Korca Ekzekutuar
7 Baba Murat Ekzekutuar
8 Baba Fehim Ekzekutuar
9 Sheh Qerim  Delvina Ekzekutuar
10 Sheh Ibrahim Karbunara Ekzekutuar
11 Baba Shefqet Koshtani Ekzekutuar
12 Baba Ali Tomorri Ekzekutuar
13 Imam Gjoni Vdekur ne burg
14 Imam Met Troci Vdekur ne burg
15 Baba Muco Vdekur ne burg
16 Halil Hoxha Vdekur ne burg
17 Hoxhe Dusha  Tropoje Vdekur ne burg
18 Imam Ahmet Hyseni Vdekur ne burg
19 Sheh Hamit Berzhdani Vdekur ne burg
20 Imam Liman Shabani Vdekur ne burg
21 Baba Qamil Gellava Vdekur ne burg
22 Baba Myrteza Kruja Vdekur ne burg
23 Baba Qazim Vdekur ne burg
24 Baba Kamber Prishta Vdekur ne burg
25 Zenel Hoxha  Tropoje Vdekur ne burg
26 Baba Mehmeti Vdekur ne burg
27 Sheh Myslim Luma Vdekur ne burg
28 Nebih Novosela Vdekur ne burg
29 Dervish Mehmet Verleni Vdekur ne burg
30 Baba Shete Vdekur ne burg
31 Baba Muharrem Kreshova Vdekur ne burg
32 Kryegjyshi Abaz Hilm Dedej Vetevrar
33 Hafiz Musa Derguti Burgosur
34 Hafiz Sherif Lengu Burgosur
35 Hafiz Ibrahim Dalliu Burgosur
36 Hafiz Ismet Dibra Burgosur
37 Hafiz Sabri Koci Burgosur
38 Baba Barjam Mahmutaj Burgosur
39 Hafiz Mustafa Varoshi Burgosur
40 Haki Sharofi Burgosur
41 Jonus Buliqi Burgosur
42 Vexhi Buharija Burgosur
43 Ibrahim Hasnai Burgosur
44 Ismail H. Mucaj Burgosur
45 Faik Q.Hoxha Burgosur
46 Hasan Tahsini   Haveriku Burgosur
47 Sami Kasa Burgosur
48 Elez Bisha Burgosur
49 Hafiz Ali Tarja Burgosur
50 Selim Gashi Burgosur
51 Sheh Ali Pazari Burgosur
52 Azem Shehu Burgosur
53 Sheh Ali Bogdani Burgosur
54 Emirli Shehu Burgosur
55 Qamil Hoxha Burgosur
56 Kadri Hysen Shehu Burgosur
57 Baba Reshat Bardhi internuar
58 Sheh Qazim Hoxha persekutuar debuar nga Tirana
59 Hafiz Ali Korca persekutuar, debuar nga Tirana
60 Dr.Behxhet Shapati persekutuar debuar nga Tirana

Vertetuar sipas gazetes “Drita Islame” nr 5 date 06/03/ 1992.

=Regjimi komunist-ateist ndermori disa hapa te matura per riorganizimin dhe mobilizimin e bashkesive fetare ne perkrahje te programit te vet.

Ne kete menyre qe ne daten 26/01/1949 regjimi nxori dekretin nr 743 ‘mbi bashkesit fetare”.

Dekreti riafirmoi garancite kushtetuese per lirin e fese dhe parashikoi denime kunder cilido qe kufizonte ushtrimin e lire te besimit ose nxiste urrejtjen fetare.

Por,me qellim qe te fuksiononte lirisht, cdo bashkesi fetare duhet te rishikonte statutin e vet,duke e pershtatur ate me 35 nenet e dekretit dhe pastaj.

Brenda tre muajsh,ta paraqeste ne Keshillin e Ministrave per miratim.

Kreret e zgjedhur te bashkesive fetare, rregulloret,buxhetet,botimet e madje edhe vulat dhe shenjat simbolike duhet te miratoheshin te gjitha nga Keshilli i Ministrave .

Vendosmeria e qeveris per manipulimin e institucioneve fetare dhe per rekrutimin e tyre per realizimin e programit te saj,shprehet qarte ne nenin 12 te dekretit ne fjale ne te cilin thuhet;

Komunitetet fetare me aktivitetin e tyre duhet të zhvillojnë në besimtaret ndenjën e besnikërisë ndaj pushtetit të popullit dhe të Republikës Popullore të Shqipërisë si dhe të përforcojnë bashkimin kombëtar” .

Tani sejcila bashkesi fetare ishte e detyruar te perkrahte programin e qeverise,qe nuk ishte gje tjeter vecse program i partis-pushtet.

Pra ky nen diktonte para institucioneve fetare jo edukim fetar,por edukimin e besimtareve me dashurine ndaj partis e pushtetit.

Ky ligje i jepte te drejte absolute qeverise te vendose per titullaret e komuniteteve fetare.

Nese ndonjeri prej tyre nuk i plotesonte kriteret e besueshmerise politike,qeveria mund ta revokonte, duke shkelur mbi te gjitha procedurat demokratike te zgjedhjeve.

Me 26/12/1950 Liman Osman Selishta njofton kryesine e Komunitetit Mysliman se inspektoret e Seksionit te Kultures i kane kontrolluar librarine, ku shet libra te fese islame dhe pjesen me te madhe te librave(rreth 11300cop) ia kan bllokuar,duke i future ne arka per t’i marre.

Ky veprim,sipas librashitesit, eshte bere me urdher te Komunitetit te Kultures dhe te Arteve. Librat e bllokuar kane keto tituj: Elifba, Am’me,Tebarre, Kadsere, Veth’dhariati, ja’sin,(arabisht dhe e perkthyer ne shqip),Kur’ani Kerimi, Mevlude,Libri i se falmes, Esmul Abidin e Sheriati Muhamedije,njemije e nje hadithe,hadithi erbeijn,Zani i Nalte,Kultura Islame etj.

Ne pergjigje te shpjegimeve te kerkuara nga Komuniteti Mysliman,Komiteti Ekzekutiv i Tiranes, me date 05/01/1951 shkruan;

Bllokimi i librave eshte bere ne baze te vendimit te Presidiumit te Kuvendit Popullor nr 1150 date 27/02/ 1950,i cili udheron bllokimin e te gjitha librave,te botuara apo te hyra ne Shqiperi para dates 29/11/1944.

Vendimi nuk ben asnje perjashtim.

Mbas bllokimit do te formohet nje komision qe do te merret me shqyrtimin e tyre dhe do te lere ne shitje te lire ato libra qe nuk kane permbajtje fashiste apo reaksionare

Ne fakt librat e sekuestruara nuk u zhbllokuan asnjehere dhe pronari nuk u demshperblye. vertetuar A.Q.SH. Fondi482.viti 1950.dosja35 .fleta 1,2,3,4.

= Qarkore e Komunitetit Musliman nr 398/1 date 22/12/1949  ku u kerkohet Kryemyftinive qe te dergojne listat e fuksionareve te Komunitetit Mysliman.vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1949 .dosja 1.

=Ne konformitet me nenin 36 te dekretligjit mbi komunitetet fetare , i paraqitet Kryeministris lista emerore e te gjithe fuksionareve fetare te qendres e qarqeve qe jane te inkuadruar ne buxhetin e Komunitetit Musliman. vertetohet ne  A.Q.SH. Fondi 482 .viti 1950.dosja 8.

=Me qarkoren nr 501,date 21/9/1950 njoftohen rrethet se,me qe dekretet e fuksionareve fetar si;myfti,nenmyfti,vaiza,imame e muezine te qyteteve si dhe ata te fshatrave, te leshuara ne kohet e regjimeve te kaluara,nuk jane te pranueshme e te pelqyeshme para zyrave shteterore te Repuplikes Popullore te Shqiperise,porositen te ftojne te gjithe fuksionaret qe jane te pajisur me dekrete te vjetra,t’i dorzojne ato,sepse do te pajisen me te rinj.

Dekretet t’i dergohen qendres se bashku me nje liste emerore te fuksionareve,te vertetuar rregullisht dhe me shenimin nese vazhdojne detyren aktualisht. vertetohet ne  A.Q.SH. Fondi 482.viti 1950.dosja 8.

=Ne kete kohe shume klerik  qe ishin kundra sistemit komunist nuk u paisen me Dekrete perpasoje teqet e tyre nuk fuksionuan deri ne vitin 1967 .vertetuar

Nga shkresa e nxjerr nga Arkivi Qendror Shteteror me nr3269 /1 dt 15/ 07/2010 ku permban:  Dokumentin origjinal, ne te cilen ndodhet lista e fetareve dhe Teqeve te Sektit Halveti e shume te dhena te tjera.F484, V1957,D101,fl1,2,3ne te cilen shkruhet.

Nr Grada Emeri dhe                               Mbiemri Vendlindja Rrethi Teqe Gjendja
6 Sheh Ali Pazari Tirane Tirane K/Asetane S’fuksionon
26 Sheh Qazim Hoxha Tirane Tirane E Thjesht S’fuksionon
35 Dervish Abedin Deshnica Permet Permet Dervishije S’fuksionon
63 Dervish Haki SHehu Salari Tepelene Dervishije S’fuksionon
80 Sheh Male Shehu Karbunar Lushnje Asetane S’fuksionon

=Pra te gjitha teqeve Kryeasitane apo Asitane ne tarikate te ndryshme ju hoqe e drejta e  arsimimit  e veshjes se petkut fetar personave per shehe apo dervishe qe skishin trashegimi fetare.

Keto teqe arsimonin e veshnin me petkut fetar vetem personat me trashegimi fetare qe kishin nen vartesin e tyre tradicionale.Vertetuar A.Q.SH. Fondi 482 Viti 1938 Dosja 117 Fleta 33-41

=Pergjigje,dhene nga i autorizuari per ceshtje klerikale ne Kryeministri, pyetjeve te gazetarit Italian Alighero Tonardi:

Ne te gjithe qytetet dhe ne pjesen me te madhe te fshatrave ka faltore qe perfaqesojne besimet e ndryshme,p.sh.

1=Ne qytetin e Tiranes gjenden faltore ku kryen ceremonit fetare;ka 11 xhami,2 kisha ortodokse,3 kisha katolike,1 teqe bektashije,1 teqe halvetie .

2=Ne qytetin e Elbasanit ka 7 xhami,3 kisha ortodokse,3 teqe bektashije,1 teqe halvetije,1 teqe rrufai,etj.

Vendi yne perbehet prej 72% Mysliman .Komuniteti Mysliman ka medrese per te nxjerre kuadro. Vertetuar A.Q.SH. Fondi 490.viti 1956.dosja 1205.fleta1.2.

=Propoganda antifetare e regjimit komunist fajsonte fene islame, duke propaganduar shekujt kur vendi yne ishte nen sundimin ottoman,si epoka e vuajtjeve me te medha dhe si shekujt me obskurantiste te histories se Shqiperise,prandaj,sipas tyre, besimtaret musliman duhet ta mbanin parasysh edhe kete.

=Ne fund te vitit 1966 dhe gjat vitit 1967 mjaft organizata rinie,te nxitura nga organet dhe organizatat e partis ne rajone e krahina,ne qytet e ne fshat, u hodhen ne lufte kunder vatrave fetare, xhamive, teqeve, vakefeve,kishave etj,dhe,si rezultat i atmosferes se krijuar ,u ul jashtezakonisht shume frekuentimi i vendeve te kultit,madje filloi braktisja ne mase e tyre.

Udheheqja e parties kishte orjentuar per forma me te zgjedhura, duke vene ne levizje levat e saj, organizatat e masave.

Ato u kthyen ne tribuna ku demaskoheshin institucionet dhe botkuptimi fetar.

Shume njerez,nen presionin e manipuluseve,u mblodhen ne tubime ku merreshin vendime per te likujduar bazen material e ritet fetare.

Nepermjet tyre denoheshin ritet e ceremonite fetare qe perdoreshin ne raste lindjesh,venie emri apo vdekje.

Nese do te shikonim permbajtjen e vendimeve qe u moren ne disa tubime,do te konstatonim se lufta likujduese drejtohej kundra feve ,ne pergjithesi,dhe kunder festive fetare,ne vencati,si;barjami, ramazani ,pashket etj. vertetuar Gazeta “Bashkimi” dt 28/3/ 1967.

=Shume shpejt festat e ceremonite fetare u kufizuan tejmase.Nga disa vezhgime te kohes rezultonte se nje feste e tille si Barjami i Vogel,ne marsin e vitit 1967,u festua shume pak se cdo vit tjeter.

Ne ato dite ne pergjithesi nuk pati mungesa ne pune si dhe te nxenseve ne shkolla, sikurse vitet e tjera. vertetuar A.Q.SH. Fondi i Ministris se Arsimit e Kultures. viti 1967.dosja 20.fleta 29.

=Agresiviteti i shtetit komunist kunder fese mori permasa shume te gjera,sidomos pas letres se hapur te P.P.SH-se ne mars te vitit 1967 .

Kjo ofensive u kurorzua me shfuqizimin e te gjitha ligjet mbi komunitetet fetare, me pretekstin se “nuk pajtohen me gjendjen e krijuar dhe me orjentimet per thellimin e metejshem te revulucionit ideologjik e kulturor” ,dhe ne vitin 1967 me shkaterrim te plote te institucioneve fetare ,me persekutimin e te gjithe elementeve fetar-hoxhallare, shehelere,dervishe, baballare, prifterinj dhe,shpesh,me venjet e tyre ne bangen e te akuzuareve, shkaterruan vlerat historike e  kulturore te tyre.

Kjo lufte u paraqit si nje kerkese e “vete masave popullore ”,vencarisht e organizates se rinis,e cila gjoja qe ndergjegjesuar per likujdimin e fese, se“nuk besonte”.vertetuar Dekreti nr.viti1967

=Me vendimin nr 51/1 date 09/09/1966 lihet i lire Ali Gapi,myfti i klasit te pare ne Gjirokaster, meqense nuk miratohet nga pushteti lokal i Gjirokastres, se “populli i atjeshem nuk do myfti. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1966.dosja 6.fleta 294.

=Kryemyftinia e Tiranes me shkresen e vet nr 11 date 12/01/1966, njofton kryesine e Komunitetit Mysliman se “u be me se dy here qe paraqiten prane kesaj Kryemyftinije komisioni i xhamise se katundit Laknas,te rrethit te Tiranes si dhe imami i tyre z Tahsim Shehu,te cilet njoftojne se kooperativa e bashkuar ka futur brenda ne xhami pleh etj,duke demtuar keshtu derrasat e xhamise e duke mos pyetur fare komisionin e xhamise .

Nga ana tjeter,flitet ne popull se kryesia e kooperatives se bashkuar te Laknasit kerkon qe xhamine ne fjale ta ktheje ne dhome kulture.

Prandaj,persa me siper, lutemi qe ceshtja te bisedohet ne Keshillin e perhershem dhe te na jepen udhezime per menyren e veprimit. vertetuar A.Q.SH.Fondi 482.viti 1966 . dosja16.fleta1.

=Me propozimin e drejtorit te vakefeve te formohet nje komision per seleksionimin e letrave dhe dokumentave te vjetra dhe shfarosjen e tyre.

Gjithashtu,librat fetare si dhe revistat ‘Zani i nalte” e “Kultura Islame” me fryme jot e mire politike ti dorezohen shtetit dhe,nese ai nuk i do,te digjen. vendimi hyn ne fuqi me date 01/03/ 1967. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1967.dosja 1.fleta 42.

=Kryesia e Komunitetit Bektashian dhe ajo e Komunitetit Mysliman u dergon nga nje vendim-qarkore te gjithe hoxhallareve, shehelereve ,baballareve dhe dervisheve, nepermjet te cilit i urdheronin qe te hiqnin callmat,tacet,te hiqnin xhybet dhe te dorezonin teqet e xhamit.Kjo qe krejtesisht nje inisiative e Komuniteteve ne fjale.

Ne nje shkrese te perfaqesueseve te besimeve fetare,qe mban dt 15/11/1 967, drejtuar Keshillit te Ministrave te R.P.te Shqiperise,kerkohet shkrirja e institucioneve fetare nga pushteti e partia. vertetuar A.Q.SH. Fondi 482.viti 1967.dosja 11.fleta 1.2.3.4.

=Ne Berat,Vlore,Shkoder e Lushnje disa klerike kane thene;”beme gabim dhe u nxituam qe hoqem rroben fetare,megjithse u be me urdher nga lart:

Kunder kesaj veprimtarie te klasifikuar si agjitacion e propaganda,reagoi ashper organet shteterore e partiake,duke marre masa ekstreme deri ne privim lirie per keta,qofshin hoxhallare, baballare,shehelere, dervishe apo prifterinj.

Ne nje leter qe partia u drejton me date 16/09/1968 organizatave te veta dhe Ministrise se Arsimit,nder te tjera,shkruan se nga konstatimet e saj,megjithe sukseset e arritura kunder fese, rezulton  se influenceat  fetare,sidomos te  lidhura me praktikat jetesore, vazhdojne te rezistojne,te perhapen aty-ketu,duke marre shpeshhere edhe forma te reja.

Akoma perdoren pershendetje, urime,ngushellime,mallkime, friksime te lidhura me emrin e Zotit dhe te shprehjeve fantaziste idealiste.

Nga te moshuarit perhapen te femijet e te rinjte letersi gojore me permbajtje fetare dhe reaksionare me ane te perrallave, tregimeve e legjendave, thenjeve e proverbave.

Behen perpjekje per te trasheguar ne brezat e rinj praktikat fetare per lindjet,per vdekjet ,per shenjat ne varreza,ne semundjet e njerezve,te kafsheve ,te bimeve,ne fenomenet e natyres , ne venien e emrave dhe festimin e tyre,ne ngrenjet etj.

Disa nga keto praktika perpiqen t’ua adoptojne situatave te sotme,mbeten akoma ndertesa fetare,dhe perdoren si nje forme rezistence pasive.

Ne ndonje rast keto jane perdorur edhe per pagezim apo veprim tjeter etj.

Te gjitha keto tregojne se eshte i gabueshem mendimi qe ndihet aty-ketu se “tashti qe u mbyllen kishat,Xhamit dhe Teqet s’kemi se cfare te bejme kunder fese”.

Lufta kunder ideologjise fetare eshte nje lufte e gjate dhe e vazhdueshme, kur nuk luftohet kunder saj, mund te ringjallet ne forma te ndryshme vertetuar A.Q.SH. Fondi 1011.viti 1968. dosja 47 .

=Ne te gjithe vendin u mbyllen te gjitha faltoret e objektet e tjera te kultit.numri i pergjithshem i tyre arrinte ne 2169.Se bashku me mbylljen e objekteve fetare u muaren ne dorezim dhe pasuria e tyre.

Me dekret te Presidiumit te Kuvendit Popullor nr 4262 date 01/03/ 1967,te gjitha pasurit e tunshme dhe te patunshme te Komuniteteve fetare kaluan ne dispozicion te Komiteteve te partis te rretheve perkates, ose iu dorezuan kooperativave bujqesore pa kunder -shperblim.

Ndertesat e faltoret,me perjashtim te atyre qe vlenin si monumente kulture, pergjithesisht u tjetersuan,psh.u kthyen ne ndertesa social-kulturore .

Zhdukja e bazes material te fese,ne pergjithesi,dhe te asaj islame ne vencati,u realizua brenda nje kohe te shkurter dhe perben nje rast unikal ne historine e qyteterimeve. vertetuar A.Q.SH. Fondi 511.viti 1967.dosja 20.fleta 14-24.

=Ne fillim te vitit 1968 u kurorzua shkaterrimi i cdo xhamie,kishe ,teqeje,manastir, shkolle fetare ne mbare vendin  per ndertime te tjera,per parqe,apo apartamente banimi, apo u shnderruan qe ti sherbente asaj qe shteti e quante “nje qellim tjeter, me te dobishem”.

Ato u bene qendra kulturore, teatro,palestra,salla vallezimi, punishte ,kafene, magazine, stalla, muze,banjo publike,azile pleqesh.

=Numri i klerikeve dhe i faltoreve te sekteve qe mbvareshin nga Komuniteti Mysliman date 09/07/1965 jane;

1-Sekti Halveti 90 faltore; 68 klerik.

2- Sekti rufai     35 faltore; 27 klerik.

3-Sekti Kadiri    33 faltore;  20 klerik.

4-Sekti Sa’adi     8 faltore;     6 klerik.

5- Sekti Tixhani  7 faltore;     5 klerik. vertetuar A.Q.SH. F 490.V 1965.D 1007.

=Qe prej asaj kohe u ndalua rreptesisht cdo forme adhurimi, mbledhje per lutje ose mesimi fetar, duke perfshire edhe rretprerjen (sunetimin e femijeve meshkuj),si dhe ritet e tjera qe beheshin gjate dasmave apo me rastin e festave.

Ky ndalim qe i vlefshem per te gjitha besimet qe realizoheshin ne vendin tone.

Nese  do ti hidhet nje sy legjislacionit te miratuar me 1967 per ceshtjen e besimeve fetare, do te kuptohet se ai eshte ne kontradite te plote me Kushtetuten e vitit 1946, derisa kjo kontradite u rregullua me Kushtetuten e vitit 1976,kur,me ne fund,shteti shqiptar u vetshpall si i vetmi shtet ateist ne bote dhe per kete krenohej e u bente thirrje vendeve apo shteteve laike te ndiqnin shembullin e vendit tone.

Mjaft klerik u munduan t’u mesonin besimtareve disa sherbime qe mund t’i kryenin vete ne shtepi ,duke sugjeruar qe ata t’ua mesonin edhe femijeve te tyre vertetuar A.Q.SH.Fondi511.viti1967.D20.fl35

=Me gjithe sukseset e arritura ne luften kunder fese,rezultonte se “mbeturina fetar” vazhdonin te rezistonin,madje te perhapeshin aty-ketu duke marre shpesh edhe forma te tjera,

Te tilla kosideroheshin pershendetjet,urimet,ngushellimet,mallkimet apo frikesimet qe lidheshin me emrin e Krijuesit te botes si dhe shprehjet apo leksiku teologjik ne pergjithesi . vertetuar A.Q.SH.Fondi511. viti1967.  dosja20.fleta70.

=Megjithe punen e bere dhe arritjet e shumta ne luften kunder sistemit te fese,deri ne mesin e viteve 60-ta ai sistem ende qendronte ne kembe

1-ekzistonte nje rrjet i tere institucionesh fetare,

2-ekzistonte baza material-xhami,dhe pervec ketyre,ekzistonte edhe nje numer i madh vakefesh,tyrbesh e teqesh,numri i te cilave ishte mbi 2600, pervec pasurise se patundshme, institucionet fetare zoteronin fonde te tera monetare prane Bankes se Shtetit.  vertetuar A.Q.SH.Fondi490.viti1967.dosja610.fleta9-17

=Parashikimet e atij regjimi,pra,nuk u realizua,pavaresisht nga shkaterrimi i themeleve institucionale te fese ne Shqiperi dhe eliminimi e burgosja e nje pjese te klerit kombetar

Shume besimtare te devotshem te te gjitha bindjeve fetare vazhduan te praktikojne dhe ta ushtrojne fene e tyre privativisht.

Keshtu,kur ererat e ndryshimeve fryne ne Shqiperi ,ne fillim te viteve 90-te,pati kerkesa per rikthimin e lirise fetare.

Ne pergjigje te ketyre kerkesave,qeveria shqiptare,ne maj 1990,pranoi te lejonte praktikimin publik dhe privat te fese,te hiqte ndalimin dhe ndeshkimin per botimin e literatures fetare dhe te lejonte organizatat dhe institucionet fetare te fuksiononin lirisht.

Keto nisma nga ana e qeverise shqiptare shenuan fundin e luftes institucionale kundra fese dhe fillimin e nje epoke te re ne kete fushe.

=Disa qe u bene klerik jo ne menyre ligjore duke mashtruar dhe disa prej trashegimtareve ligjore te kulteve fetare u vetshpallen perfaqesues  te tarikatit halveti,

Me veprime te demshme filluan te ndryshojne konceptet fetare,traditat,madje kane shkelur te drejtat ligjore e te shenjta te ketij tarikati kane mohuar statukuan e trasheguar e tradicionale,e cila formon nje pjese te kombit shqiptar, me anen e te cilit suprimon te drejtat e ketij tarikati,veprim qe nuk lejohet, nje nderhyrje te tille ne fete dhe ne tarikatet.

Kjo nderhyrje e poshterim nuk u be ne komunitetet e tjera te Shqiperise, pore nga disa drejtues te vetshpallur Kryesi te Tarikatit qe kerkonjne autonomi te perjetshme te cilen nuk e kane patur tradicionalisht.

Pra kuptohet fare ciltazi se Kryesia e Tarikatit Halveti eshte emeruar ilegalisht;veprimet e tij administrative,jane krejtesisht arbitrare,e anti ligjore qe i vene para tryezes se pergjegjesise;

=Kryesia e Tarikatit Halveti ne kundershtim me halvetizmin, ligjeron gjera te paqena, gjera antifetare dhe mbjell urrejtje e percarje nder teqera.

Mashtron popullin dhe ju klerik, duke pretenduar se keta kane qene tradicionalisht dhe do te jene perjetesisht i pari i tarikateve veprim qe mohon te drejtat ligjore te trasheguara te teqeve te tjera.

Po ashtu edhe kryetari aktual i tarikatit Halveti  Sheh Ali Kadri Pazari  jo vetem qe eshte vet emeruar ne kundershtim me cdo rregull zakonor e ligjore fetar te trasheguar dhe aktual por ka ligjeruar zhvendosjen e nje kulti fetar, te kryer ne vitin 1995 me nje  distance prej 30 km nga fshati Cerril te Mallakastres per ne Ballsh duke mare  kufomat e shenjtoreve  te  “Teqes dervishije te Dervish Hyso Shehaj” Teqe qe ka fuksionuar ne fshatin Cerril, Mallakaster nga viti 1945 e deri ne vitin 1967 vertetuar;nga krahasimi i dy listave te Teqeve dhe Klerikeve te vitit 1957 dhe te vitit 2005.”Afrim Shehu eshte Djali i djalit te Dervish Hyso Shehut”

a-Nga Shkresa e nxjerr nga Arkivi Qendror Shteteror me nr3269/1 dt 15/07 /2010 ku permban dokumentit origjinal, ne te cilen ndodhet lista e fetareve dhe Teqeve te Sektit Halveti e shume te dhena te tjera .F484, V1957,D101,fl2 ne te cilen shkruhet.

Nr Grada Emeri dhe                               Mbiemri Datelindja Vendlindja Vendi  ku ndodhet Teqeja Rrethi Teqe Vargu Gjendja
70  Dervish      Klasi- III Hyso                                              Shehu 1900 Cerrile Cerrile Ballsh Dervishije Ak-Bash Fuksionon

b-Nga Lista e teqeve dhe klerikeve te tarikateve ne Shqiperi qe ndodhet ne Akt-Themelimi i Shoqates se Komunitetit Alevian Islamik te Shqiperise, miratuar me Vendimin Nr 1583 date 30.12. 2005 te Gjykates Rrethit Gjyqesor Tirane, fl22. ne te cilen shkruhet:

Nr Kulti Emeri e Mbiemri Vendodhja e Teqes Rrethi Tarikati
202 Teqe Afrim Shehu  Ballsh Mallakaster Halveti

c-Nga Lista e teqeve dhe klerikeve te Tarikatit Halveti per me shume kliko  TARIKATI HALVETI LISTA E TEQEVE VITI 2005    ne te cilen shkruhet:

145 Teqe Afrim Shehu Ballsh Mallakaster Halveti

=Ne ndertesen e kamufluar  ne Teqe te ngritur ne Ballsh ne vitin 1996 jane vendosur kufomat e klerikeve Ahmet Shehu, Elmaz Shehu ,Dervish Hyso Elmaz Shehu,  te teqes dervishije te para vitit 1967 qe ka qene ne Fshatin Cerril Mallakaster.me klerik  Dervish Hyso Elmaz Shehu,vertetuar  jo vetem nga pronocimi i Sheh Ali Pazarit dhe psedeo Sheh Reis Umi Sinani “Per te ditur pronocimin e tyre kliko Baba Dauti Cerrile e Vjeter – YouTube “, pore dhe nga shkresa e perpiluar nga psedeo Sheh Reis Umi Sinani me nr 84 date 13/08/1993 te pasqyruar me poshte vijon.

Kryesija Aleviane Islamike

d=Ne kete veprim te amoralshem  bashkpuntor eshte dhe ish Kryetari i Shoqates se Komunitetit Alevian Sheh Reiz Umi Sinani  i cili ka perpiluar  nje vendim  me nr 84 date 13/08/1993, ne kundershtim me   cdo rregulli zakonor,statutor dhe ligjore te trasheguar dhe aktual perpiilone shkresa te kundraligjshme per zhvendosjen e kulteve fetare  me nje largesi prej 30km nga Fshati Cerril ne Ballsh  duke e quajtur veten N/Kryetar te Kryesis se Shoqates Alevijane Islamike te Shqiperise ku kjo shoqate eshte ligjeruar me vendim nr 1583 date 30/12/2005 te Gjykates se Rrethit Gjyqesor Tirane.vertetuar nga dokumenti i meposhtem; Shenim: Abas Hyso Shehu  eshte babai i Afrim Shehut.

=Ky veprim i amoralshem eshte ne kundershtim me rregullat zakonore ,statutore dhe ligjore te trasheguara dhe aktualeku ku Kultet fetare, vendet e shenjta  jane te pacenueshme,te palevizshme,si dhe te pa dhunueshme, fakt  ky i bazuar ne ligjislacionet e cdo sistemi dhe konkretisht:

1= Neni 3 i Kanuni i Lek Dukagjinit per “Pronat e Pasunit e Kishes” eshte shkruar;   §.6.1.-Pronet e pasunija e kishës janë të paprekshme  e s’mundet kush me vu dorë më’to.

2= Neni 156 i Kodit Penal i “Dekretuar me Dekretin nr 8-11 date 29/05/1927”eshte shkruar;-Kushdo qe,per me ofendue njanen nga fet e nderume perj Shtetit,botenisht poshtron ushtruesin e asaj feje,mbi kerkimin e anes s’ ofendueme,ndeshkohet me burgim deri ne tre muej ose me gjobe te rande nga njeqint deri ne tremije fr.ari.

3=Neni 159 i Kodit Penal i “Dekretuar me Dekretin nr 8-11 date 29/05/1927”,eshte shkruar;§ Kushdo qe tue ba vepra poshteruese mbi nje kufome njeriu ose mbi eshtnat e ketij,ose me qellim cnderimi ose me cdo tjeter qellim te paligjshem,heq tansisht ose pjeserisht,kufomen ose eshtnat, ose violon me cdo menyre varrin ose arken ose sendet e tjera qe jane varrosun bashke me kufomen, ndeshkohet me burgim nga nje deri ne gjashte muaj dhe me gjobe te rende deri ne njemije fr.ari.

4=Neni 211 i Kodit Penal i “Dekretuar me Dekretin nr 8-11 date 29/05/1927”,eshte shkruar;-Fetari qe,tue perfitue nga cilesija e vet,eksiton tjetrin per me poshterue institucionet,ligjat ose urdhenat e Autoritetit,ose per me mos respektue ligjat,urdhnat e Autoritetit ose detyrat q’i perkasin nje nepunesije te shtetit, ndeshkohet me burgim nga nje muaj deri ne nje vit,dhe me gjobe te rande nga njeqind deri ne njemije fr.ari.Ne qo,te se vepra asht ba botenisht,burgimi mund te zgjatet deri ne dy vjet.Po me keto denime, ndeshkohet dhe fetari qe,tue perfitue nga cilesija e vet, shtergon(ose bind ndonjenin) me be vepra ose dakllarata qe jane kundra ligjes ose ne dam te se drejtave te fitueme simbas ligjes.

5=Art 2 i Ligjit nr129,per “Monumentet e Kombetare”, dt28/05/ 1929 eshte shkruar; Me emen “Monumente Kombetare” per vlere vjetersije ose mjeshtrije dallohen:a-Keshtjella, Murnija,troje ose ane dhe pjese muresh dhe trojesh. c-Kisha dhe Xhamija, Manastire dhe Teqe ose ane e pjese te tyne.d-Tyrbe ,vorreze,vorre dhe gur vorresh.

6=Art 8 i Ligjit nr129,per “Monumentet e Kombetare”, dt28/05/ 1929 eshte shkruar; Askush s’ka te drejte me vue dore mbi Monumentat  Kombetare,ndo per me i rezue,per me i prishe ose per me u ndryshue trajten e formen,ndo per me u ba te ndrequna ndertime e zbukurime,pa leje te Ministis te Arsimit;

7=Art 16.i Ligjit nr129,per“Monumentet e Kombetare”,dt 28/05/ 1929,eshte shkruar; Kushdo qi ne kundershtim  me dispozitat e kesaj ligje,cenon vete ose ndin tjeter per me cenue,ose ndo me vepren e vet,ndo tue ndih tjeter,shkakton te shduken sende dhe tesha te shqueme si Monumenta Kombetare, gjykohet dhe denohet si pas Kodit Penal. 

8=Neni 4 i Dekret Ligjes nr 586 mi “Mbrojtjen e  Monumenteve te Kultures”,dt 17-03-1948, eshte shkruar; Monumentet e lujtshme dhe te pa lujtshme qe sipas nenit 1 te kesaj Dekret-Ligje jane vene nen mbrojtje, nuk mund te germohen te transkriptohen ,te ndreqen, te restaurohen,te vihen ne mure ose te shkaterrohen pa autoriziin e Institutit te Studimeve.Gjithashtu brenda kufijeve te caktuar per sendet e paluajtshme sipas nenit 3 paragrafi I, te kesaj Dekret-Ligje, ndalohet cdo ndertim dhe cdo ndryshim i terrenit pa autorizimin e Institutit te Studimeve.

9=Neni 265 i Kodi Penal i “Aprovuar me ligjen nr 1470, date 23/ 05/1952”. eshte shkruar ;Demtimi ose shkaterrimi i monumenteve te kultures.Demtimi i monumenteve te kultures ,se te arkeologjise ,te historise,te arqitektures,te skulptures,etj.qe  jane pasuri shteterore ose qe jane vene nen mbrojtjen e shtetit,si dhe fallsifikimi ose perdorimi i tyre i paligjshem ne dem te vleftes se tyre shkencore,historike dhe artistike, denohet: me gjobe gjer ne dhjetmije leke ose me pune korektonjese ose me heqje te lirise gjer ne nje vit. Shkaterrimi i monumenteve te kultures si dhe veprimet e tjera te treguara ne paragrafin e pare te ketij neni,qe shkaktojne humbjen ose nje ulje te theksuar te vleftes se tyre shkencore, historike dhe artistike,denohet: me heqje te lirise nga nje gjer ne pese vjet.

10=Neni 290 i Kodit Penal, “Aprovuar me ligjen nr 1470, date 23/ 05/1952”. eshte shkruar; Dhunimi i varreve.Germimi i varreve, nxjerrja dhe hedhja e kufomes si dhe pervetsimi i sendeve qe mund te ndodhen ne varr,denohet:me heqje te lirise gjer ne tre vjet.

11=Neni 16 i Rregullores se Sektit Halveti, miratuar me Vendim te Keshillit te Ministrave me Nr 330 date 25/04/1951; eshte shkruar; Keshilli i sektit Halveti ka te drejte te marre cdo mase te nevojshme eventuale per mireadministrimin  dhe mirembajtjen e cdo teqeje ose tyrbeje,kur drejtuesit e ketyre nuk jane trazhgimtare bir pas biri dhe sherbejne besnikerisht si mbas rregullave Hyjnore. (pra edhe ne kete raste objektet e kulteve fetare ekzistuese nuke shkaterrohen por mirmbahen per ruajtjen e vlerave te objekteve te kultit)

12=Neni 15 pika c i Statutit  te Tarikatit Halveti miratuar me Vendim te te Gjykates se Rrethit Tirane me Nr 236 date 28/01/ 1998;eshte shkruar:Teqete dhe vendet e shenjta te Tarikatit Halveti jane vakafe,ato jane te paprekshme dhe te patrashegueshme ne trashegimtar, per to zbatohet rregulli i Tarikatit Islamik Halveti.

13=Pika 2 paragrafi 8 i vendimit nr 459 te Keshillit te Ministrave te Repuplikes se Shqiperise per “Krijimin e Komitetit Shteteror per Kultet”,date 23/09/1999 eshte shkruar;Ne bashkepunim me Institutin e Monumenteve te Kultures dhe me Komunitetet fetare interesohet per ruajtjen e vlerave te objekteve te kultit.

14=Neni 25 pika 1 i Ligjit Nr 9048, per “Trashegimin Kulturore” ,date 07/04/2003, eshte shkruar; Objekte nën vrojtim janë të gjitha objektet në gjendje rrënoje, kështjella, objekte kulti, ndërtime inxhinierike, ndërtime publike ose të luksit, të ndërtuara përpara vitit 1900 dhe ato në shfrytëzim, të ndërtuara përpara vitit 1944. Ky status shpallet nga Instituti i Monumenteve të Kulturës dhe është i përhershëm.

15=Neni 25 pika 3 i Ligjit Nr 9048,per “Trashegimin Kulturore”,dt 07/04/2003 eshte shkruar: Objekti me këtë status nuk mund të prishet ose t’i bëhen ndryshime, pa miratimin me shkrim të Institutit të Monumenteve të Kultures.

16=Neni 14 i Ligjit Nr 9048,per “Trashegimin Kulturore”,date 07/04/2003 eshte shkruar ;Në rastin e fatkeqësive natyrore, të shembjes ose të djegjes së objekteve me vlera të trashëgimisë kulturore, kur nuk vendoset kryerja e rikonstruksionit, mbi truallin e mbetur ose mbi pasurinë rrënojë, lejohet ndërtimi vetëm në sipërfaqen dhe vëllimin e mëparshëm,duke respektuar kategorinë dhe llojin e monumentit të dëmtuar.

17=Neni 3 pika c i Ligjit nr 10056,per radifikimin e “Marreveshjes ndermjet Keshillit te Ministrave te Repuplikes se Shqiperise dhe Komunitetit Mysliman te Shqiperise per rregullimin e mardhenjeve te ndersjellta”, date 22.1.2009 eshte shkruar; Qëllimi i kësaj Marrëveshjeje është; Të njohë dhe të garantojë paprekshmërinë e institucioneve myslimane të kultit, për aq sa veprimtaria e tyre nuk vjen në kundërshtim me ushtrimin e lirisë së ndërgjegjes dhe të fesë, me Kushtetutën e ligjet në fuqi, si dhe traditën dhe statutin e Komunitetit Mysliman të Shqipërisë.

18=Neni 21 pika 1 i Ligjit nr 10056,per radifikimin e “ Marreveshjes ndermjet Keshillit te Ministrave te Repuplikes se Shqiperise dhe Komunitetit Mysliman te Shqiperise per rregullimin e mardhenjeve te ndersjellta”, date 22.1.2009 eshte shkruar ;Ndërtesat dhe objektet që shërbejnë për kryerjen e ceremonive fetare konsiderohen të shenjta nga Komuniteti Mysliman i Shqipërisë. Ndërhyrja e autoriteteve në to është e ndaluar, me përjashtim të rasteve të flagrancës, kur një gjë e tillë kërkohet në zbatim të një urdhri të prokurorisë, të një vendimi gjyqësor ose titulli ekzekutiv, ose në rast të kanosjes së një rreziku të afërm.

19=Neni 118 Kodit Penal Aktual,eshte shkruar; Dhunimi i varreve.Dhunimi i varrezave, varreve, nxjerrja e kufomës, si dhe vjedhja e sendeve që mund të ndodhen në to, si dhe çdo veprim tjetër që ul respektin ndaj të vdekurve, dënohen me gjobë ose me burgim gjer në pesë vjet

20=Neni 132 Kodit Penal Aktual,eshte shkruar; Shkatërrimi ose dëmtimi i objekteve të kultit. Shkatërrimi ose dëmtimi me dashje i objekteve të kultit, kur ka shkaktuar humbjen plotësisht ose pjesërisht të vlerave të tyre, dënohet me gjobë ose me burgim gjer në tre vjet.

21=Neni 146 Kodit Civil Aktual, eshte shkruar; Pjesët përbërëse të sendit. Është pjesë përbërëse e një sendi çdo gjë që është bashkuar me të dhe nuk mund të ndahet prej tij pa iu shkaktuar një dëm thelbësor.

e=Bazuar nga  lista e perfaqesueseve te cilet muaren pjese ne themelimin  e Tarikatit Islamik Halveti te Shqiperise”,miratuar me vendimin nr.236 date 28.01. 1998  te Gjykates Rrethit Tirane vertetohet qe Kryetari i Tarikatit Halveti Sheh Muhamer Ali Pazari  jo vetem teqen e ngritur ne Ballsh ne vitin 1996 nga Afrim Abas SHehu  pore dhe, te vete shpallurin sheh  z.Reis Umi Sinanin nuke i ka njohur ose nuke i ka ligjeruar ku ne bashkpunim kane kryer nje veper sa te amoralshme aqe  dhe te kundraligjshme.

Ne themelimin  e Tarikatit Islamik Halveti te Shqiperise  muaren pjese 43 perfaqesues, te cilet po i paraqesim me poshte.

” Na falni se munde te kemi bere gabime sepse nuke lexohen mire”.

Nr Grada Emer Mbiemer Vendodhja
1 Sheh Rexhep Gostivari
2 Dervish Hysejn  Gostivari Tirane
3 Dervish Tomorr Shehi Kavaje
4 Sheh Shemsi Karbunara Tirane
5 Dervish Ramazan Belbla Tirane
6 Muhibi Petrit Xhafa Tirane
7 = Arben Shehi Iljazi Kavaje
8 Muhibi Myzafer Shehu Berat
9 Dervish Sabri Zela Tirane
10 Dervish Xhelaudin Karaj Tirane
11 Dervish Hysen Ceku Tirane
12 = Astrit Cem Hoxha Tirane
13 Muhibi Fatmir Shehu Tirane
14 Dervish Skender Karaj Tirane
15 Muhibi Ridvan Shehu Tirane
16 = Ardian Ago Tirane
17 Muhibi Sali Shima Tirane
18 Muhibi Mazhar Topciu Tirane
19 Muhibi Shaban  Picari Tirane
20  –  –  –
21 Muhibi Nexhip Berberi Bilisht
22 Dervish Osman Belba Tirane
23 Dervish Sinan Rexhep Karaj Tirane
24 Muhibi Agim Shehu Bilisht
25 Sheh Sami Shehu Caje
26 Muhibi Myslim Belba Tirane
27 Dervish Latif Shehu Tepelene
28 Muhibi Gazmend Xama Berat
29 Muhibi Ismail Shehu Korce
30 Dervish Robert Haxhiu Leskovik
31 Muhibi Abedin Ismaili Tirane
32 Muhibi Arjan Preza Tirane
33 Muhibi Qemal Shehu Kavaje
34 Dervish Mustafa Zela Tirane
35 Muhibi Ajaz  Preza Tirane
36 Muhibi Bilal Preza Tirane
37 Muhibi Shemsi Belba Tirane
38 Muhibi Matem Allushi Kavaje
39 Muhibi Kasem Ago Tirane
40 Muhibi Jonuz Belba Tirane
41 Dervish Fadil Shehu Kavaje
42 Dervish Asllan Tresa Tirane
43 Sheh Muamer Pazari Tirane

F=Ererat e ndryshimeve fryne ne Shqiperi,ne fillim te viteve 90-te,pati kerkesa  masive per rikthimin e lirise fetare.

Ne pergjigje te ketyre kerkesave,qeveria shqiptare,ne maj 1990,pranoi te lejonte praktikimin publik dhe privat te fese,te hiqte ndalimin dhe ndeshkimin per botimin e literatures fetare dhe te lejonte organizatat dhe institucionet fetare te fuksiononin lirisht.

Keto nisma nga ana e qeverise shqiptare shenuan fundin e luftes institucionale kundra fese dhe fillimin e nje epoke te re ne kete fushe.

Ne mbledhjen e sheheleret e Tarikatit Halveti qe u be me daten 28/01/1998 u themelua  Shoqata  Tarikati Islamik Halveti i Shqiperise,me vota unanime u   miratua Statuti i Shoqates Tarikati Islamik Halveti.

Kryetar  i Shoqates Tarikati Islamik Halveti u zgjodh  Sheh Muhamer Ali Pazari.

Ne kete mbledhje muaren pjese 43 perfaqesues.Per me shume kliko  Statutin e Shoqates ”Tarikatit Islamik Halveti te Shqiperise” ,miratuar me Vendimin Nr.236 dt 28.01.1998 Gjykates Rrethit Tirane.

Por Statuti i vitit 1998 ne krahesim me rregullat zakonore ,statutore te trasheguara te Tarikatit Halveti ka te meta procuderiale si me poshte.

1-U ka hequr te drejten historike dhe zakonore qe teqet e tjera K/Asitane apo Asitane qe kane pasur ne lidhje me  propozimin e prisave te teqeve qe kane qene te varura prej tyre deri ne vitin 1967,kerkon ti mare  keto te drejta vetem Teqeja e Pazarit Tirane.

2-Ne statut nuke ka ndonje nene qe te saksionoje se kure nje prise nderron jete dhe nuk ka trashegimtar, kushe do ta trashegoi kete kulte, kete vend te shenjte dhe kushe do te sherbeje ne kete kult fetar.

3-Me nderrimin e jetes se Sheh Muamer Pazarit me date 03/10/ 2003, ky statut ska vlere ligjore,sepse detyrat e Kryetarit  te Tarikatit Halveti nuke  jene ne emer te Kryetarit  te Tarikatit Halveti pore jane ne emer te  “Sheh Muhamer Pazari”.

Kryetari i Tarikatit Halveti nuke eshte i perhershem pore ai nderrohet sipas rregullave zakonore, statutore dhe ligjore te trasheguara dhe aktuale.

4-Nuke jane parashikuar asnje mase disiplinore per ata klerik që shkelin ligjet e Shtetit, rendin publik dhe zakonet e mira ose që zhvillojnë ndonjë aktivitet anti demokratik,

5=Ne kete statut eshte mohuar e drejta e  gjinis  femerore e cila i ka te drejtat te barabarta me gjinin  mashkullore per te sherbyer ne kultet fetare me te vetmin kushte qe nuke munde te dekretohet Shehe ose Dervishe.

Bazuar ne rregullat zakonore, statutore dhe ligjore te trasheguara me  nderrimin e jetes se Hiresis se tije Sheh Muhamer Pazari i cili nuk  la trashegimtar mashkull dhe ase testament, Teqeja e Pazarit Tirane  mbyllet si teqe K/Asetane apo Asetane.

=Ne baze te rregullave zakonore,statutore,ligjore, aktuale e  te trasheguara  si:

Nenit 2 te Rregullores Themeltare te Tarikatit Halveti miratuar me vendim nr 330 dt 25/04/1951 te Keshillit te Ministrave ne te cilen shkruhet :Sekti Halveti perbehet prej familjareve me tradita Halvetjane: Muhib dhe Klerike.

Neni 44 i Rregullores Themeltare te Tarikatit Halveti miratuar me vendim nr 330 dt 25/04/ 1951 te Keshillit te Ministrave ne te cilen shkruhet :  Seksi femeror, prej moshes 18 vjece e lart gezon te drejta te barabarta me seksin mashkull me perjashtimin e vetem qe femrat nuk mund te vishen si Shehe ose Dervishe, 

Neni 15 i Rregullores Themeltare te Tarikatit Halveti miratuar me vendim nr 330 dt 25/ 04/1951 te Keshillit te Ministrave ne te cilen shkruhet;Administrimi financjar i teqeve behet prej trashegimtarit te vet,

Vertetohet: Qe ne   Teqen e Pazarit Tirane duhet te sherbeje e bija e Sheh Muhamer Pazarit,z Jona Pazari e cila e ka pronen e saje, pa te drejte qe te Dekretohet Shehe apo Dervishe.

6=Ne vitin 2005 Sheh Ali Kadri Pazari kryetari jo ligjore i Shoqates se Tarikatit Halveti ne kundershtim me  cdo rregulli zakonor, statutor ,ligjore te trasheguar e pa u miratuar nga Komuniteti Mysliman, ka veshur klerik pa trashegimi fetare ose pa mbaruar arsimimin  fetar (medresen), rreth 96 klerik me shume se ne vitin 1938,duke futur dhe veten e Tije. Konkretisht:

=Ne vitin 1938,ne tarikatin Halveti ka pasur 168 Teqe ose 168 Klerik;

=Ne vitin 1950,ne Tarikatin Halveti ka pasur 138 Teqe ose 138 Klerik,

=Ne vitin 1954,ne tarikatin Halveti ka pasur 66 Klerik ,

=Ne vitin 1965 tarikati Halveti ka pasur 68 klerik.

=Ne vitin 2005 ne tarikatin Halveti jane ligjeruar “veshur” 263 klerik.

7=Sheh Ali Kadri Pazari kryetari jo ligjore i Shoqates se Tarikatit Halveti ne kundershtim me rregullat zakonore,statutore te trasheguara e ligjeroe, ku Teqet qe jane prona te klerikeve qe sherbejne ne to, kerkon ti beje prona te Shoqates se Tarikatit Halveti.

Me shume kliko Vendimin Nr.301 Dt.16.02.2012 i Gjykates Apelit Tirane .

E=Shoqata e Komunitetit Alevjan,ligjeruar me vendim nr 1583 date 30/12/ 2005 te Gjykates se Rrethit Gjyqesor Tirane, eshte ligjeruar ne kundershtim me rregullat zakonore e ligjore te trasheguara dhe aktuale  te shtetit Shqiptar “Per formimin e Komunitetit  Fetar” si me posht vijon;

1= VENDIMI Nr 418 me date 31/07/1934 i KESHILLIT te MINISTRAVE.

2=Dekret-Ligje Nr.3660 dt 10.04.1963 .

3=Dekret Nr.6032 dt 29.01.2009 “Per Miratimin e Ligjit 10056 dt.22.01.2009”

4=Nuk ka Statut.

5=Ne Akt Themelimin kane pasqyruar firma fiktive te personave te ndryshem deri tek minorenet dhe jo kleriket e teqeve  te cdo sekti apo Tarikati, veprim qe eshte ne kundershtim  me rregullat zakonore e statutore te trasheguara e aktuale,vertetuar: 

nga Neni 2 i  Rregullores Themeltare te Tarikatit Halveti miratuar me vendim nr 330 dt 25/04/ 1951 te Keshillit te Ministrave ne te cilen shkruhet:  Sekti Halveti perbehet prej familjareve me tradita Halvetjane: Muhib dhe Klerike.  

nga Neni 15 i Rregullores Themeltare te Tarikatit Halveti miratuar me vendim nr 330 dt 25/ 04/ 1951 te Keshillit te Ministrave ne te cilen shkruhet:  Administrimi financjar i teqeve behet prej trashegimtarit te vet.

nga Neni.18 i Statutit te Tarikatit Halveti miratuar me vendim nr236 dt 28/01/1998 i Gjykates se Rrethit Tirane ne te cilen shkruhet: Prane Teqes Halvetiane Hasitane te Tiranes krijohet arkivi i Tarikatit Islamik Halvetian te Shqiperise ne te cilin mbaheh:

b-Regjistra per vakefe e pasuri te paluajtshme te Teqeve dhe vendeve te shenjta qe zoterohen nga shehleret perkates ne te. pra si munde te firmosin njerz te cfardoshem per pronat e te tjereve.

3=Kryetari “Sheh Reis Umi Sinani”  i Shoqata e Komunitetit  me kete indetitet nuke figuron i regjistruar ne asnje gjendje civile te Shqiperis, pra ky person nuke ka qene shtetas Shqiptar, nga viti 1974 e deri ne nderrimin e jetes se tije.

4=Kryesia e tarikatit Halveti perfaqesuar me Kryetarin jo ligjore  Sheh Ali Pazari ku ky i fundit ne bashkpunim me gjyqetar te korruptuar ne kundershtim me cdo rregulli zakonore ,statutor dhe ligjore te trasheguar dhe aktual  kerkojne te zhdukin dhe teqe mbi 215 vjecare,  pra po kryejne te njejtin veprim qe beri shteti monist kur zhduki fene ne vitin 1967.  vertetuar nga;

Gjykata e shkallës së parë Tirane.

Nr. i Çështjes: 3203
Dt. e regjistrimit: 25.05.2012
Paditesit: Shoqata Teqja ”Baba Sheh Dauti” Cerrile perfaqesuar nga Sheh Baki Shehaj.
Te paditurit: 1-Shoqata e Komuniteti Alevian Islamik Shqiptar perfaqesuar nga Sheh Reis Umi Sinani. 2-Shoqata e Tarikatit Islamik Halvetian perfaqesuar nga Sheh Ali Kadri Pazari.3- Tyrbetarin Afrim Shehaj
Lloji i Çështjes: Padi të Tjera(Civile ne pergjithesi)
Baza Ligjore: Kliko ketu
Objekti: Detyrimin e paleve te paditur shoqata e Tarikatit Islamaik Halvetian perfaqesuar nga Kryetari Sheh Ali Pazari si dhe shoqata e Komunitetit Alevian Islamik Shqiptar perfaqesuar nga kryetari Sheh Reiz Umi Sinani te njohin Teqen  Baba Dauti e Baba Meno Cerrile Mallkaster, Teqe e ngritur rrreth viteve 1800 me tarshegimtarin e vetem aktual ligjor Sheh Baki Shehaj i dekretuar me dekretin nr 38 regj dhe nr 37 dek date 06 02 1961 me graden Sheh dhe ti regjistroi ne regjistrat themeltar perkates te klerikeve ne Tarikatin Islamik Halveti te Shqiperise. Te anulloje cdo dekret Sheh dhene Klerikeve te ndryshem ne lidhje me Teqen  Baba Meno e Baba Dauti Cerrile Mallakaster personave qe skan trashegimi fetare ne lidhje me kete teqe, mbasi kjo e drejte eksluzive eshte vetem e Sheh Baki Shehaj si trashegimtari i vetem ligjor i Teqese  Baba Meno e Baba Dauti Cerrile Mallakaster. Detyrimin e Afrim SHehaj klerik ne Teqene e ngritur ne vitin 1996 Rruga Kamber Belishova lagjia Gllavanica Ballsh, te pushoje cenimion dhe te mos e perserise dhe perdori emrin  Teqe e Cerriles dhe te shenjtorit Baba Dauti mbasi kjo e drejte ekskzluzive eshte vetem e Teqese  Baba Dauti e Baba Meno ne fshatin Cerrile te Mallakastres te cilin e mban prej vitit 1800 dhe e posedon ate aktualisht
Statusi i dosjes: Për në Shkallën e Tretë
Gjyqtari: Fida Osmani
Nr. i vendimit: 8519
Dt. e vendimit: 19.07.2013
Men. Perfundimit: Rrezuar
Dispozitivi: Rrezimin e padise se pales paditese Teqja Baba Sheh Dauti Cerrile si te pa mbeshtetur ne ligj e ne prova.Shpenzimet gjyqesore i ngarkohen pales paditese.
Kunder vendimit lejohet ankim ne gjykaten e apelit Tirane brenda 15 diteve nga e nesermja e shpalljes, Per palen ne mungese ky afat fillon nga data e komunikimit te vendimit.
=Ankimime
Ankim:
Date Depozitimi: 31.07.2013
Personi që ankohet: Shoqata Teqja ”Baba Sheh Dauti” Cerrile

Gjykata e Apelit

Relator Artur   KALAJA
Nr. i vendimit: 3738
Dt. e vendimit: 12.11.2014
Vendimi: Kundër këtij vendimi është bërë ankim dhe aktet i janë dërguar Gjykatës se Apelit Tirane e cila me vendimin nr.3738 dt.12.11.2014 ka vendosur : Lenien ne fuqi te vendimit nr.8519 dt.19.07. 2013 te Gjykates se Rrethit Gjyqesor Tirane. Tiranë më dt. 15.12.2014

Rekursime (Per me shume kliko Rekurs )

Kundër rekurs:
Date Depozitimi: 09.12.2014
Personi që ankohet: Shoqata Teqja ”Baba Sheh Dauti” Cerril

Detajet e Çështjes:

Nr. i çështjes: 11243-00474-00-2015
Tipi: Civile
Titulli i çështjes: SHOQATA “TEQJA BABA SHEH DAUTI” Kund
Dorëzuesi: SHOQATA “TEQJA BABA SHEH DAUTI”
Data e regjistrimit: 09.03.2015
Tipi i çështjes: Çështje Civile / Të Tjera
Inicializuar: Rekurs
Statusi i çështjes: Studim i Çështjes
Ardhur prej: Gjykata shkallës së parë Tiranë
Objekti i padisë/akuzës: Detyrimin e te paditurve te njohin Teqene e Baba Sheh Dautit me trashegimtar te vetem aktual ligjor Sheh Baki Shehaj.
Baza ligjore: Ligji “Per ratifikimin e marreveshjes mes KM dhe Komunitetit Mysliman”, K.pr.Civile etj.
Objekti i kundërpadisë:
Baza ligjore e kundërpadisë:

Palët:

Paditës: SHOQATA “TEQJA BABA SHEH DAUTI”
I Paditur: SHOQATA “TARIKATI ISLAMIK HALVETIAN” ; SHOQATA “KOMUNITETI ALEVIAN ISLAMIK SHQIPTAR” ; AFRIM SHEHAJ

Relatori:  A Thanza

Kalendari i çështjes:

Data ora seanca Data e planifikimit Relatori

Data e vendimit:

Data e vendimit:
Nr i vendimit:

=Zotrinj Gjyqetar, Fido OSMANI e Artur KALAJA! Teqeja  Baba Sheh Dauti e Baba Sheh Meno eshte teqe mbi 215 vjecare, Teqe e Tarikatit Halveti Kolli Ak-Bash jo vetem qe vertetohet nga dokumentat e nxjerra nga A.Q.SH.Tirane dhe qendodhen ne dojen e procesit gyqesor pore dhe kerkesa per regjistrimin e kesaj Teqeje ne Shoqaten e Tarikatit Islamik Halveti eshte e mbeshtetur ne ligj, konkretisht:

Neni 24 i Kushtetutes se SHqiperise:

a. Liria e ndërgjegjes dhe e fesë eshtë e garantuar.

b. Secili është i lirë të zgjedhë ose të ndryshojë fenë ose bindjet, si dhe t’i shfaqë ato individualisht ose kolektivisht, në publik ose në jetën private, nëpërmjet kultit, arsimimit, praktikave ose kryerjes së riteve.

c. Askush nuk mund të detyrohet ose të ndalohet të marrë pjesë në një bashkësi fetare ose në praktikat e saj, si dhe të bëjë publike bindjet ose besimin e tij.

=Zotrinj Gjyqetar, Fido OSMANI e Artur KALAJA!  bazuar ne kete proces gjyqesor ju nuk doni te njihni ligjet dhe provat, pore e perdorni ate detyre per te mbrojtur shkelsit e ligjit,e jo per te vene drejtesin ne vend.

5=Bazuar në nenet 2,5/2,15/3 ,8  te Ligjit  nr  10056  date 22/01/2009 per “Ratifikimin e Marrveshjes ndermjet Keshillit te Ministrave te Repuplikes se Shqiperise dhe Komunitetit Mysliman te Shqiperise ” me Vendim te Gjykates Rrethit Gjyqesor Tirane me nr 2920 vendimi, date 21 /09/2010 , Teqeja e Cerriles Mallakaster është person juridik qe pranone parimet themelore te besimit Islam,Tarikati Halveti.

Per me shume kliko:

1=Dekret Nr.6032 dt 29.01.2009 “Per Miratimin e Ligjit 10056 date.22.01. 2009”

2= Vendimi Nr.2920 dt 21.09.2010 i Gjykates se Rrethit Gjyqsor Tirane per “Rregjistrimin e Shoqates Teqja ‘Baba Dauti’ Cerrile,Mallakster”   

6=Kryesia e tarikatit Halveti perfaqesuar nga  Kryetari jo ligjore  Sheh Ali Pazari  ne kundershtim me cdo rregulli zakonore , statutor dhe ligjore te trasheguar dhe aktual jo vetem qe ka deformuar, tjetersuar e zhdukur emrat e klerikeve qe kane sherbyer deri ne vitin 1967,pore kerkone te ligjesoje, zhdukjen e  kulteve fetare “vendeve te shenjta.

Keto veprime jo ligjore te Kryetarit te Tarikatit Halveti Sheh Ali Kadri Pazari, vertetohen nga krahasimi i  Listes se teqeve dhe klerikeve te Tarikatit Halveti  te viteve 1938 dhe 1957 qe ndodhet ne A.Q.SH.Tirane , me listen e teqeve dhe klerikeve te Tarikatit Halveti  te vitit 2005. qe  ndodhet ne Akt-Themelimin e Shoqates se Komunitetit Alevian te paraqitur si me posht vijon;

Nr

Ne vitin  1938 Sasia Ne vitin 2005 Sasia Teper Mangut

1

Teqe Halveti Karabash+ Akbassh 168 Teqe Halveti  Karabash+ Akbassh 250    83

        1

2 Teqe     Melami     1 Teqe     Melami      1      =          =
3 Teqe Gjylsheni     1 Teqe Gjylsheni      3      2          =
4 Teqe   Xhelveti     5 Teqe   Xhelveti       2       =          3
5 Teqe    Tixhani      1 Teqe    Tixhani       2        1          =
6 Teqe      Hajati      2 Teqe      Hajati        5         3

         =

Para vitit 1967 kane qene 5 Teqe te Sektit Xhelveti  e jo 2 Teqe sic pretendon kryesia e Tarikatit Halveti,se kushe Teqe  te SektitXhelveti kane qene para vitit 1967  kliko  Sekti Xhelveti.

Per me shume kliko LISTEN E TEQEVE DHE KLERIKEVE TE SEKTIT HALVETI DERI NE VITIN 1938   dhe   TARIKATI HALVETI LISTA E TEQEVE VITI 2005

7=Bazuar ne listen e teqeve dhe klerikeve qe ndodhet ne Akt-Themelimin e Shoqates se Komunitetit Alevjan  te vitit 2005 vertetohet skandali i Kryetarit jo ligjore, aktuale te Tarikatit Halveti,Sheh Ali Kadri Pazari ku ne kundershtim me cdo rregulli zakonor, statutor ,ligjore te trasheguar dhe aktual po i trajtone   vendet e shenjta “Kultet Fetare”  si dyqane tregetie , per perfitim ekonomik.

Skandali i Ali Kadri Pazari ka arritur deri atje ku ka ligjeruar zhvendosjen e nje kulti fetar,te kryer ne vitin 1996 nga Cerrila per ne Ballsh, me nje  distance me shume se 30 km, duke marre  kufomat e shenjtoreve  te Teqes dervishije te Dervish Hyso Shehaj  Teqe qe ka fuksionuar ne fshatin Cerril Mallakaster, nga viti 1945 e deri ne vitin 1967 .

Vertetuar nga Lista e teqeve dhe klerikeve te Tarikatit Halveti  qe ndodhet ne Akt-Themelimin e Shoqates se Komunitetit Alevian viti 2005.

Ju klerike te tarikateve  dhe mbare opinionit publik shqiptar ju bëjmë me dije edhe pse ka kaluar një çerek shekulli liria e besimit,individi Ali Kadri Pazari i vetshpallur kryetar i Tarikatit Islamik Halveti te Shqiperise në bashkëpunim me persona te tjere duke përdorur  format e mashtrimit dhe me ndihmën e gjyqtareve te korruptuar me vendime gjyqësore haptazi në kundërshtim me ligjin dhe provat, kerkojne  te dhunojne  kultet fetare, vendet e shenjta,te ndryshojne konceptet fetare,traditat,madje kane shkelur te drejtat ligjore e te shenjta te ketij tarikati kane mohuar statukuan e trasheguar e tradicionale, e cila formon nje pjese te kombit shqiptar ,me anen e te cilit suprimon te drejtat e ketij tarikati,veprime  jo vetem qe nuk lejohen, pore, jane krejtesisht arbitrare, e anti ligjore qe i vene para tryezes se  pergjegjesise.

Bazuar ne nenin 2 te Ligjit nr 10056 date 22/01/2009 i beje thirrje kryesise se Komunitetit Mysliman qe te mose heshte para ketyre individeve qe jo vetem po shkelin  te drejtat ligjore e te shenjta,te trasheguara dhe aktuale por nga menyra se si po veprohet, konstatohet se po diskretitojne tarikatin dhe fene, deri atje ku me ane te mashtrimeve e ne kundershtim me Vendimin nr 418 te Keshillit te Ministrave date 31/07/1934,e Dekret-Ligjen me nr 3660 date 10/04/1963 mbi Komunitetet Fetare,dhe Ligjin nr 10056 dt 22/01/2009,  ligjerojne Komunitet brenda Komunitetit Mysliman.  Per me shume kliko;  VENDIMI Nr 418 me date 31/07/1934 i KESHILLIT te MINISTRAVE  dhe  Dekret-Ligje Nr.3660 dt 10.04.1963

Per keto veprime jo ligjore dhe te pa pranueshme  eshte detyra juaj ligjore si Kryesi e Komunitetit Mysliman qe te merrni  masa ne ruajtjen e statukuas se trasheguar e tradicionale  te Komunitetit Mysliman, e cila formon nje pjese te kombit shqiptar .

Sekretari  “Teqja Baba Sheh Dauti” Cerril Mallakaster.

Inxh /Agron SHEHAJ/

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s